ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 78



                                               

HIV

Firws yw Firws Diffyg Imiwnedd Dynol. Maen fath o firws a elwir yn wrth-firws, syn heintio celloedd or system imiwnedd dynol, ac fe ddinistrir neu amharir ar eu gweithrediad. Mae heintiad â HIV yn arwain at ddirywiad cynyddol or system imiwnedd g ...

                                               

Lewcemia lymffoblastig aciwt

Lewcemia lymffoblastig aciwt yw math o gancr ar y llinell lymffoid o gelloedd gwaed, ac yn nodweddiadol, gwelir datblygiad eang o lymffosytau anaeddfed. Gall symptomau gynnwys blinder, croen gwelw, twymyn, gwaedu hawdd a chleisio, chwyddo yn y ly ...

                                               

Liwcemia

Grŵp o afiechydon cansar y gwaed ydy liwcemia sef "gwyn" fel y gair lleuad neu go-leu a αίμα yn golygu "gwaed" h.y. "gwaed gwyn"). Maen cychwyn ym mêr yr esgyrn, lle maer gwaed yn cael ei gynhyrchu. Mewn claf syn dioddef o lwcimia, cynhyrchir lla ...

                                               

Lwpws

Afiechyd awto-imiwn syn gallu effeithio ar nifer o rannaur corff yw lwpws. Mae symptomau cyffredin yn cynnwys blinder, brech, a phoen a chwyddor cymalau.

                                               

Llais cryglyd

Diffyg llais ydy llais cryglyd neu lais cryg syn cael ei achosi fel arfer drwy weiddi, gorganu neu haint gan facteria, feirws neu ffwng. Gall smocio neu oryfed hefyd ei achosi. Caiff ei gysylltu gyda dolur gwddw. Fel arfer maer laryncs, sef y blw ...

                                               

Llid y bledren

Llid ar y bledren ydy llid y bledren syn effeithio merched yn fwy na dynion, a hynny ym mhob grwp oedran. Yr hyn syn ei achosi yw bacterian heintior bledren neur iwrethra neu wrethra sef y tiwb sy’n cario’r iwrin allan o’r corff. Maen anhwylder a ...

                                               

Llid y cyfbilen

Llid heintus ar haenen uchar llygad ydy Llid y cyfbilen a achosir fel arfer gan y feirws adenovirus ac weithiau gan facteria. Fel arfer, nid oes angen triniaeth. Caiff ei basio o berson i berson drwy gyffyrddiad a gellir ei atal drwy lendid perso ...

                                               

Llosg eira

Wlser ar aelodau pellaf y corff ydy llosg eira syn effeithio rhai pobl. Maen digwydd ar dywydd oer a phan fo diffyg yng nghylchrediad y gwaed. Gellir ei atal rhag digwydd drwy wisgo dillad cynnes. Maen digwydd yn aml ar draed neu ddwylo. Gall gym ...

                                               

Malaria

Afiechyd a achosir gan yr organeb Plasmodium yn y corff yw Malaria. Caiff yr organebau eu trosglwyddo gan barasitiaid protosoaidd fel y mosgito Anopheles. Ceir malaria yn y rhan fwyaf o wledydd yn y Trofannau, yn cynnwys rhannau o Asia, Affrica a ...

                                               

Microceffali

Arwydd neu rybudd pendant o afiechyd niwrolegol yw microceffaliy, ond oherwydd nad yw gwyddoniaeth hyd yman ei ddeall yn iawn, nid oes un diffiniad absoliwt or afiechyd, hyd yma. Mae microceffali fel arfer yn cyfeirio at benglog llai nar cyffredi ...

                                               

Niwmonitis hypersensitifedd

Mae Niwmonitis hypersensitifedd yn digwydd pan fydd yr ysgyfaint yn datblygu ymateb heintrydd–hypersensitifedd – i rywbeth a anadlwyd ac sy’n achosi llid ym meinwe’r ysgyfaint – niwmonitis. Mae ysgyfaint ffermwr yn un enghraifft. Mae hyn yn cael ...

                                               

Parlys Bell

Math o barlys wynebol yw Parlys Bell ac y maen arwain at anallu i reoli cyhyraur wyneb, fel arfer ar un ochr. Gall symptomau amrywio o rai cymedrol i ddifrifol. Medrant gynnwys aflonyddwch yn y cyhyrau, gwendid cyffredinol wynebol, neu ddiffyg ga ...

                                               

Penisilin

Mae penisilin neu penicillin yn grŵp o wrthfiotigau syn tarddu or ffwng "penisiliwm". Maer gwrthfiotig hwn yn hanesyddol bwysig gan mai dymar cyntaf oi fath iw ddarganfod ai ddefnyddio yn erbyn afiechydon megis syphilis a Staphylococcus. Cânt eu ...

                                               

Rwbela

Mae rwbela yn haint ysgafn ac mae’n cael ei hachosi gan feirws heintus. Maen parhau ar gyfartaledd o ddiwrnod i dridiau. Ystyr y gair Lladin Rwbela ydy "y peth bach coch" smotiau cochion a elwir yn exanthem gan y meddyg. Fei cynhwysir yn y brechl ...

                                               

Rhwymedd

Y stâd o fethu ysgarthu ydy rhwymedd. Mae hyn yn digwydd o fewn y system dreulio, yn benodol yn y coluddyn bach. Gall gor-wthio greu problemau megis clwyr marchogion. Mae hyn yn digwydd, fel arfer gan fod y colon wedi amsugno gormod o ddŵr, gan a ...

                                               

Salwch bore drannoeth

Mae salwch bore drannoeth yn disgrifior effeithiau corfforol annymunol a geir ar ôl yfed nifer o ddiodydd alcoholig. Y nodweddion mwyaf cyffredin o salwch bore drannoeth ydy pen tost, teimlon gyfloglyd, sensitifrwydd i olau a sŵn, blinder, dolur ...

                                               

Sglerosis ymledol

Afiechyd syn effeithio ar nerfaur ymennydd a llinyn yr asgwrn cefn yw sglerosis ymledol, syn achosi problemau gyda symudiad y cyhyrau, cydbwysedd, a golwg. Mae pob efedyn nerf yn y brif system nerfol wedii amgylchynu gan sylwedd a elwir yn fyelin ...

                                               

Syffilis

                                               

Syndrom Abdallat–Davis–Farrage

Mae Syndrom Abdallat–Davis–Farrage yn gyflwr genetig prin iawn a gafodd ei adnabod ai ddisgrifio gyntaf ym 1980. Fei nodweddir gan afreoleidd-dra pigmentiad yn y croen a phroblemaur system nerfol. Maer cyflwr yn cael ei enwi ar ôl y tîm o feddygo ...

                                               

Syndrom Karak

Anhwylder, neu salwch dirywiol, niwrolegol yw Syndrom Karak, syn cael ei achosi gan ormodedd o haearn yn yr ymennydd. Roedd y claf cyntaf i gael ei nodi fel un gydar anhwylder hwn yn dod o dref Karak yng Ngwlad Iorddonen. Ymhlith y nodweddion mwy ...

                                               

Syndrom Williams

Mae syndrom Williams yn anhwylder datblygiadol syn effeithio ar sawl rhan or corff. Mae nodweddion yr wyneb yn aml yn cynnwys talcen llydan, trwyn byr a bochau llawn - ymddangosiad a ddisgrifiwyd fel "coblyn". Maen anabledd deallusol ysgafn i gym ...

                                               

Terrence Higgins Trust

Maer Terrence Higgins Trust yn elusen yn y Deyrnas Unedig syn ymgyrchu ar faterion syn ymwneud â HIV ac AIDS. Nod yr elusen yn benodol yw lleihau trosglwyddiad HIV ac annog iechyd rhywiol da ; i ddarparu gwasanaethau ar lefel lleol a chenedlaetho ...

                                               

Tetanws

                                               

Tyndra’r cyhyrau

Poenau wediu hachosi gan y cyhyr yn cyfangu ydy cramp neu dyndrar cyhyr. Maer cyhyraun lleihau o ran maint ar adeg o gramp; caiff ei achosin aml gan oerni, gorweithio neu lefel isel o galsiwm yn y gwaed - yn enwedig mewn glaslanciau sydd wirioned ...

                                               

Y dwymyn

Cynnydd yn nhymeredd y corff ywr dwymyn pan for tymheredd yn uwch nar norm 36.5–37.5 °C. Gall hyn achosi ir corff grynnu. Yn baradocsaidd, wrth i dymheredd y corff godi, gall y berson deimlon oerach. Yn aml iawn, fe ddigwydd pan fo corff y person ...

                                               

Y ddanadfrech

Maer Ddanadfrech yn fath o frech croen gyda lympiau coch, esgynedig syn cosi. Gallant hefyd losgi. Yn aml maer clytiau or frech yn symud o gwmpas. Fel arfer maen nhwn para ychydig ddyddiau ac yn gadael heb adael unrhyw newidiadau tymor hir ir cro ...

                                               

Yr Eryr (afiechyd)

Erthygl am yr afiechyd yw hon. Am ystyron eraill gweler Eryr gwahaniaethu. Afiechyd heintus ydyr eryr sef ymosodiad feirws ar y corff ble ceir rash coch gyda swigod, ar un ochr ir corff, mewn llinell. Maer heintio cyntaf gan y feirws varicella zo ...

                                               

Anatomeg

Anatomeg sef gwahanu a thorri i fyny) yw astudiaeth, adeiladwaith a threfniant organebau byw. Astudiaeth anatomeg anifeiliaid yw sŵtomeg, ac astudiaeth anatomeg planhigion yw ffytonomeg. Canghennau pwysicaf anatomeg ydy anatomeg gymharol ac anato ...

                                               

Anatomeg ddynol

Yr astudiaeth wyddonol o forffoleg y corff y corff dynol ydy anatomeg ddynol. Mae dwy ran iddi: anatomeg microscopig: yr astudiaeth o strwythuraur corff gyda chymorth microsgop ac offer tebyg. anatomeg topograffig: yr astudiaeth o strwythurau y g ...

                                               

Adain

Rhan o gorff anifail, aderyn, neu awyren ydy adain sydd wedii siapion arbennig ar gyfer codi, hedfan a gleidio yn yr awyr. Fel arfer ceir dau, ac maent yn gweithio fel pâr. Mae gan rhai or rhywiogaethau hyn adenydd hefyd: ystlymod, pryfaid ar pte ...

                                               

Areola

Cylch ar y groen o gwmpas y teth mewn mamaliaid benyw a gwryw, ywr areola. Dwy fron sydd gan ddynes, a orchuddir gan groen. Mae teth ar ben pob un, a amgylchynir gan areola. Amrywia lliw yr areola hwnnw o binc i frown tywyll, a lleolir sawl chwar ...

                                               

Argaill

Maer argaill yn rhan or system atgenhedlu wrywaidd. Maen diwb syn cysylltur ceilliau ir fas defferens. Maen bresennol ym mhob ymlusgiad, aderyn a mamal gwrywaidd. Maen diwb sengl, cul, wedi ei dorchin dyn syn cysylltur dwythellau echddygol o gefn ...

                                               

Barf

Blew ar wyneb dyn yw barf. Fe all dyfu ar yr ên, y bochau, y gwddf ac uwchben y gwefus uchaf. Mae rhai dynion yn dewis siafio yn hytrach na thyfu barf. Mae agweddau cymdeithasol tuag at barfau yn armrywion aruthrol trwyr byd, a thrwy wahanol gyfn ...

                                               

Braich

Aelod uchaf mamolion deudroed yw braich, wedii lleoli rhwng yr ysgwydd ar llaw. Maer gair Cymraeg braich yn gytras â brech yn yr Hen Gernyweg a breach yn Llydaweg ac maer tri gair hyn yn tarddu or gair Lladin bracchium. Fei cofnodir yn Gymraeg mo ...

                                               

Bron

Cyfeiriar gair bron at ran uchaf blaen corff anifail, pobl yn enwedig. Mae bronnau mamaliaid benywaidd yn cynnwys chwarennau llaeth, syn cynhyrchu lefrith a ddefnyddir i fwydo babanod. Yr enw ar y rhan blaen, yw teth, y rhan y mae baban yn ei sug ...

                                               

Brych (anatomeg)

Gweler hefyd: brych bioleg Organ yw brych a geir yn y rhan fwyaf o famaliaid ac syn ffurfio yn leinin y groth trwy uniad pilen mwcaidd y groth gyda philenaur ffoetws. Dyma syn darparu maeth ir ffoetws ac syn cael gwared âr cynnyrch gwastraff. Ôl- ...

                                               

Brych (bioleg)

Ysmotyn neu smotiau melynllwyd ar y croen ydy brych, ; ceir ystyr arall ir gair, sef amwisg buwch neu gaseg newydd ei eni. Clystyrau bychan o felanin ydyw mewn gwirionedd. Brycheuyn, neu gwall ydy ei ystyr yn yr hen Frythoneg bricca ac fei ceir g ...

                                               

Bwydo ar y fron

Mae bwydo ar y fron yn digwydd pan fo mam yn bwydo llaeth iw baban o gynnyrch hylifol ei bronnau. Maer babi yn rhoi ei geg o amgylch teth y fam ac yn sugnor llaeth allan or fron. Mae llaeth y fron yn gyffredinol iachach ar gyfer y babi na llaeth ...

                                               

Bys

                                               

Caill

Organ rhywiol dynol yw caill. Y ceilliau ywr organau rhyw wrywaidd syn gwneud sberm ar hormon testosteron. Maer ddwy gaill yn y ceillgwd, sef sach islawr pidyn. Mae sberm yn dechrau tyfu yn y ceilliau. Maer sberm yn teithio ir argailliau, lle mae ...

                                               

Cefn

                                               

Ceg y groth

                                               

Ceillgwd

Y ceillgwd, y cwdyn neur sgrotwm ywr bag syn dal y ceilliau mewn rhai mamaliaid gwrywaidd. Fei gwneir o groen a chyhyrau ac fei darganfyddir rhwng y pidyn ar anws. Fei cwmpesir yn aml mewn gwallt pwbig.

                                               

Ceudod y trwyn

Maer ceudod trwynol yn ofod mawr o aer uwchben a thu ôl ir trwyn yng nghanol yr wyneb. Mae pob ceudod yn barhad o un or ddwy ffroen.

                                               

Clitoris

Organ rhywiol benywaidd ywr clitoris syn cynnwys meinweoedd, cyhyrau a phibellau gwaed. Mae hin bodoli yn un swydd i ddarparu pleser rhywiol ac orgasmau. Fei lleolir ble maer labia minoran cyfarfod, uwchben yr wrethra. Nid oes gan yr un anifail a ...

                                               

Clust

Organ anifail a dynol a ddefnyddir i synhwyro synau yw clust. Mae hefyd yn helpu i gadw cydbwysedd y corff. Mae gan famaliaid ddwy glust, Mae gan gorynnod flew ar eu coesau a ddefnyddir i synhwyro synau. Mae clustiau fertebratau iw gweld ar safle ...

                                               

Cochlea

Y cochlea /kɒk.liə/ yw rhan glywedol y glust fewnol. Maen geudod siâp troellog yn y labyrinth esgyrnog, mewn bodau dynol syn gwneud 2.5 tro o gwmpas ei echelin, y modiolws. Un o elfennau craidd y cochlea yw Organ of Corti, organ synhwyraidd y cly ...

                                               

Coden fustl

Organ fechan sy’n rhan o’r system fustlog a sy’n cadw cronfa fechan o hylif y bustl yw coden y bustl. Mae’r bustl yn cael ei gynhyrchu gan yr iau cyn cael ei ryddhau i’r goden drwy’r drwythel afuol. Fel arfer mae rhwng 30 a 60 mililitr of fustl y ...

                                               

Colon (anatomeg)

Y colon ydyr rhan olaf or system dreulio gydar mwyafrif o fertebratau; tynna ddŵr a halen allan o wastraff solet cyn iddynt gael eu gwaredu or corff. Yn y colon hefyd y bydd deunydd na sydd wedi ei amsugno yn cael ei eplesu gyda chymorth bacteria ...

                                               

Coluddyn bach

Mewn anatomeg rhan or bibell faeth ydyr coluddyn bach, un or coluddion. Mewn bodau dynol ceir tair rhan ir coluddyn bach: y dwodenwm: y coluddyn gwag ar iliwm. Mewn bodau dynol dyma lle maer rhan fwyaf or bwyd yn cael ei dreulio. Mewn oedolion, m ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →