ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 49



                                               

Ynganiad

Y ffordd mae gair neu iaith yn cael ei siarad yw ynganiad. Os dywedir bod gan rywun "ynganu cywir", maen cyfeirio at y ddau o fewn tafodiaith benodol. Gall unigolion a grwpiau o bobl ynganu gair mewn sawl ffordd, gan ddibynnu ar ffactorau megis m ...

                                               

Richard Francis Burton

Daearyddwr, fforiwr, cyfieithydd, llenor, milwr, dwyreinydd, cartograffydd, ethnolegydd, ysbïwr, ieithydd, bardd, cleddyfwr, a diplomydd o Sais oedd y Capten Syr Richard Francis Burton KCMG FRGS. Roedd yn enwog am ei deithiau yn Asia, Affrica ar ...

                                               

Richard Robert Jones

Amlieithydd hunanaddysgedig a chrwydryn o Gymro oedd Richard Robert Jones neu Dic Aberdaron. Saer coed yn arbenigo mewn gwenud a thrwsio cychod oedd ei dad, ac or herwydd agadwodd y cartref yn gynnar iawn. Gafodd Dic ddim addysg ffurfiol ond roed ...

                                               

Harold Williams (ieithydd)

Newyddiadurwr a ieithydd o Seland Newydd oedd Harold Williams, a oedd yn olygydd tramor The Times ac un or amlieithyddion mwyaf medrus erioed, gyda gallu mewn dros 58 o ieithoedd a thafodieithoedd.

                                               

Gair benthyg

Mae gair benthyg yn air a fabwysiadwyd o un iaith ac a ymgorfforir mewn iaith arall heb ei gyfieithu ee dawr gair ffenestr or Lladin ffenestra, dawr gair benthyg car ir Saesneg or Frythoneg car. Mae hyn yn wahanol i gytrasau, syn eiriau mewn dwy ...

                                               

Benthyg geiriau ir Gymraeg

Mae benthyg geiriau ir Gymraeg yn broses syn digwydd i bob iaith a chanddi gysylltiadau cryfion ag ieithoedd a phobloedd eraill. Dros y canrifoedd, benthyciwyd ir Gymraeg or Lladin, y Wyddeleg, y Ffrangeg, ar Saesneg yn bennaf. Ceir rhai benthyce ...

                                               

Cyfieithiadau or Gymraeg

Der schwarze Tod Y Pla gan Wiliam Owen Roberts Cyfieithydd: Klaus Berr. Cyhoeddwr: List Verlag Katzen auf einer Versteigerung straeon byrion gan Kate Roberts. Cyfieithydd: Wolfgang Schamoni; Pendragon 2000 Der Schatz Te yn y Grug gan Kate Roberts ...

                                               

Cyfnewidfa Lên Cymru

Asiantaeth syn cysylltu awduron, cyfieithwyr a chyhoeddwyr yng Nghymru a thramor yw Cyfnewidfa Lên Cymru. Fei sefydlwyd ym 1998 fel Llenyddiaeth Cymru Dramor. Maen gwerthu hawliau cyfieithu, yn gweinyddu grantiau cyfieithu ar gyfer cyhoeddwyr, yn ...

                                               

Veritas Language Solutions

Mae Veritas Language Solutions Limited yn gwmni cyfieithu a sefydlwyd yn 2009. Mae’n gwmni cyfyngedig wedi’i gofrestru yn y DU.

                                               

Arddulleg

Gwyddor arddull lenyddol yw arddulleg. Maer ddisgyblaeth hon yn gangen o ieithyddiaeth gymhwysol ac yn cysylltu beirniadaeth lenyddol ag ieithyddiaeth drwy astudio a dehongli testunau yn ôl eu harddull ieithyddol a thonaidd. Defnyddir arddulleg i ...

                                               

Darllenfa

Desg ddarllen âi harwyneb ar oleddf sydd fel arfer wedi ei gosod ar ryw fath o stondyn yw darllenfa. Dodir llyfrau neu ddogfennau ar ei phen er mwyn hwyluso darllen ar goedd, fel darllen ysgrythurau mewn gwasanaeth crefyddol, neu wrth draddodi da ...

                                               

Dwyfenw

                                               

Enwau yr Undeb Ewropeaidd yn ei ieithoedd swyddogol

Dyna restr Enwau yr Undeb Ewropeaidd yn ei ieithoedd swyddogol União Europeia Portiwgaleg Европейски съюз Bwlgareg Union Européenne Ffrangeg Europeiska Unionen Swedeg Europese Unie Iseldireg Europäische Union Almaeneg Europos Sąjung Lithwaneg Evr ...

                                               

Llofnod

Enw person mewn llawysgrifen y person hwnnw yw llofnod. Mae llofnod yn fodd o ddilysur hyn a lofnodir ac yn arwyddnod or person. Gan amlaf maer llofnod yn fwy arddulliedig na llawysgrifen arferol yr awdur. Cyfuniad o "llawf" sef llaw a "nod" ywr ...

                                               

Llysenw

Enw amgen nai briod enw a roddir ar unigolyn, peth, neu le, yw llysenw. Math ar lysenw yw ffugenw, e.e. gan lenorion, a hefyd enw barddol yn y traddodiad barddol Cymraeg. Gall llysenw fod yn wawdlyd ond weithiau hefyd maen cyfleu anwyldeb.

                                               

Cytsain lotol

Mewn seineg, yngenir cytsain lotol âr camdwll, neur glotis. Mae llawer o seinegwyr yn credu mai cyflyrau trosiannol y camdwll ydyn nhw, neur "ffritholion" o leia, heb bwyntiau ynganiad fel sydd gan gytseiniaid eraill. Dyw rhai seinegwyr ddim yn e ...

                                               

Ffonoleg Gaeleg yr Alban

Nid oes gan Aeleg yr Alban ffonoleg safonol. Er bod yr wybodaeth isod yn berthnasol i bob neu bron pob tafodiaith, sonnir am dafodieithoedd gogledd-orllewin yr Alban yn fwy nag eraill gan mai dyna lle maer rhan fwyaf o siaradwyr yn byw. Nodweddio ...

                                               

Cyflwr cyfarchol

Y Cyflwr Cyfarchol ywr term gramadegol ar yr arfer o gryfhau neu dynnu sylw arbennig at berson, anifail neu wrthrych o fewn brawddeg; gwneir hyn yn y Gymraeg drwy dreiglo. Roedd yn arfer yn yr ieithoedd Indo-Ewropeaidd ac yn Lladin; bellach, fe a ...

                                               

Goddrych

Goddrych ywr peth neu berson syn cyflawnir weithred mewn brawddeg ac a fynegir gan y ferf. Gelwir y weithred gan oddrych mewn brawddeg yn draethiad. Yr enw am air penodol syn derbyn gweithred y goddrych yw gwrthrych. Does dim rhaid ir goddrych ei ...

                                               

Acen grom

Maer acen grom, hirnod neu do bach yn acennod a ddefnyddir mewn Afrikaans, Croateg, Cymraeg, Eidaleg, Esperanto, Ffrîseg, Ffrangeg, Llydaweg, Norwyeg, Portiwgaleg, Rwmaneg, Serbeg, Tyrceg a ieithoedd eraill.

                                               

Yr wyddor Adlam

Mae wyddor Adlam yn sgript a ddyfeisiwyd yn ddiweddar i ysgrifennur iaith Fulani syn un o brif ieithoedd brodorol gorllewin Affrica a siaradeir gan oddeutu 40 miliwn o bobl. Maer enw "adlam" yn acronym syn deillio o bedair llythyren gyntaf yr wyd ...

                                               

Yr wyddor Arabeg

Maer ieithoedd ganlynol yn defnyddior wyddor Arabeg, neu wyddorau syn seiliedig arni: Arabeg, Cashmireg, Cwrdeg, Perseg, Sindhi, Urdu. Fe newidiodd Twrceg or wyddor Arabeg ir wyddor Rufeinig yn 1928 ac mae Hausa wedi newid hefyd. Mae Arabeg yn ei ...

                                               

Yr wyddor Gymraeg

Ffurf ar yr wyddor Ladin a ddefnyddir i ysgrifennur iaith Gymraeg ywr wyddor Gymraeg. Mae ganddi 28 o lythrennau, fel a ganlyn: Erbyn heddiw cydnabyddir j hefyd yn llythyren yr wyddor gan lawer o ramadegwyr. Fei defnyddir mewn geiriau benthyg. Ma ...

                                               

Devanāgarī

Devanāgarī ywr wyddor a ddefnyddir i ysgrifennu Sansgrit, Hindi, Nepaleg, Marathi a sawl iaith Indiaidd arall. Maen un o brif wyddorau India a Nepal.

                                               

Hangeul

Hangeul ywr wyddor ffonetig a defnyddir ar gyfer ysgrifennu Coreeg. Yn wahanol ir system Hanja yn yr iaith Tsieineeg syn defnyddio arwyddluniau, mae Hangeul yn ffonetig gyda 24 llythyren. Datblygwyd y system yn nheyrnasiad y brenin Sejong Fawr we ...

                                               

Yr wyddor Hebraeg

Mae 22 llythyren yr wyddor Hebraeg yn cael eu defnyddio i ysgrifennu yr iaith Hebraeg. Mae ffurff wahanol ar bump or llythrennau hyn pan ddônt ar ddiwedd gair, or enw furff derfynol. Mae ffurfiaur llythrennau wedi eu haddasu ychydig i ysgrifennu ...

                                               

Yr wyddor Ladin

Yr wyddor Ladin, neur Wyddor Rufeinig ywr wyddor fwyaf cyffredin yn y byd heddiw. Datblygodd o fersiwn orllewinol or wyddor Roeg, a elwid yr wyddor Gumeaidd, a datblygwyd hi i ffurfior wyddor Etrwscaidd. Mabwysiadodd y Rhufeiniaid 21 or 26 llythy ...

                                               

Tarddiad gwerin

Mae tarddiad gwerin yn cyfeirio at ddadansoddiad o darddiad gair sy ddim yn gyson âi darddiad hanesyddol. Yn aml mae tarddiadau gwerin yn ymddangos oherwydd bod siaradwyr yn gweld neu yn dychmygu tebygrwydd rhwng geiriau syn awgrymu perthynas rhy ...

                                               

Agosti Xaho

Nodyn:Person/Wikidata Brodor o Tardets-Sorholus yn Zuberoa, Gwlad y Basg Ffrengig, oedd Joseph-Augustin Chaho: dyfeisydd chwedl creadigaeth y Basgiaid, Aitor, awdur y gwaith cenedlaetholgar Voyage en Navarre pendant l’Insurrection des Basques de ...

                                               

Ghilad Zuckermann

Ieithydd yw Ghilad Zuckermann athro ieithyddiaeth ym Prifysgol Adelaide, Awstralia, ysgrifennwr ac amlieithydd.

                                               

Cyflwr gramadegol

Mewn gramadeg, mae cyflwr enw neu ragenw yn dynodi ei swyddogaeth ramadegol mewn brawddeg. Maer swyddogaethau hyn yn cynnwys y goddrych, y gwrthrych, y derbynydd neu berchennog. Er bod y rhan fwyaf o ieithoedd yn dynodi cyflwr mewn rhyw ffordd ne ...

                                               

Dodiad

Mewn ieithyddiaeth, morffem a ychwanegir at wreiddyn i fynegi ystyr gramadegol neu darddiadol yw dodiad. Ni all dodiaid sefyll ar eu pennau eu hunain. Maen nhw felly yn forffemau clymedig. Mae dodiaid yn rhannun dri math o leiaf yn ôl eu safle me ...

                                               

Gogwyddiad gramadegol

Mewn ieithyddiaeth, gogwyddiad ywr ffurfdroadau syn digwydd yn enwau, rhagenwau ac ansoddeiriau syn dynodi nodweddion fel rhif, cyflwr, a chenedl. Mae gogwyddiad yn digwydd yn nifer o ieithoedd y byd ac yn amlwg iawn yn nifer or ieithoedd Ewropeaidd.

                                               

Gogwyddiad Lladin

Gogwyddiad Lladin ywr ffurfdroadau ar enwau, rhagenwau, ansoddeiriau au geirynnau perthynol yn yr iaith Ladin. Mae gan enwau Lladin saith cyflwr; goddrychol, gwrthrychol, genidol, derbyniol, abladol, cyfryngol a chyfarchol; a dau rif: unigol a ll ...

                                               

Gwreiddyn Semitaidd

↔Maer rhan fwyaf o ferfau ac enwau yn yr ieithoedd Semitaidd yn deillio o wreiddyn tair cytsain dansoddol. Ni ellir yngan y gwreiddyn cytseiniol hwn ond fe ffurfir ffurfdroadau a geiriau perthynol drwy ychwanegu llafariaid rhwng y cytseiniaid mew ...

                                               

Iaith ddodiadol

Iaith synthetig syn llunio geiriau drwy ychwanegu elfennau morffolegol at ei gilydd yw iaith ddodiadol. Mae pob un or morffemau yn mynegi un ystyr neu nodwedd ramedegol. Mae enghreifftiau o ieithoedd dodiadol yn cynnwys y Dyrceg ar Hwngareg. Maer ...

                                               

Iaith synthetig

Iaith â chymhareb forffem-y-gair uchel yw iaith sythetig. Mewn ieithoedd synthetig mae tueddiad cryf i gyfansoddi geiriau o ddau neu fwy o forffemau. Mae dau brif fath o ieithoedd synthetig: ieithoedd ymasiadol lle mae morffemau yn ymasio iw gily ...

                                               

Iaith ymasiadol

Math o iaith synthetig syn gwrthgyferbynnu gydag ieithoedd dodiadol gan ei thueddiad cryf i ymasio morffemau i mewn iw gilydd yw iaith ymasiadol. Yr ieithoedd ymasiadol mwyaf amlwg ywr ieithoedd Indo-Ewropeaidd. Enghraifft da o forffemau wediu hy ...

                                               

Rhif gramadegol

Mewn ieithyddiaeth rhif gramadegol yw categori o enwau, rhagenwau ac ansoddeiriau syn mynegi niferoedd. Maer rhan helaeth ieithoedd y byd yn gwahaniaethu rhwng yr unigol ar lluosog ac mae nifer yn gwahaniaethu ffurfiau deuol hefyd.

                                               

Treiglad

Newid mewn cytsain ar ddechrau gair yn ôl ei safle neu ei swyddogaeth yw treiglad. Mae treigladaun nodweddiadol or ieithoedd Celtaidd, ond maent yn digwydd mewn sawl iaith arall fel Fula, Dholuo o Cenia a Nivkh a phob un or ieithoedd Celtaidd. Ma ...

                                               

Cytsain amcanedig

Mewn seineg, cytsain lle y mae ynganyddion yn nesáu at ei gilydd, ond heb ddigon o gulni na manylder i greu llif anadl aflonydd, yw cytsain amcanedig. Maen cytseiniau amcanedig yn cyferbynnu â ffrithiolion, syn cynhyrchu llif anadl aflonydd, a ll ...

                                               

Cytsain drwynol

Mewn seineg, cytsain stop yw cytsain drwynol lle y maer llwybr lleisiol yn cael ei rwystro er mwyn atal llif yr anadl, ar daflod feddal yn cael ei gollwng gan adael ir anadl ddianc trwyr trwyn. Gellir rhwystror anadl âr tafod neu âr gwefusau. Mae ...

                                               

Cytsain ddeintiol

Mewn seineg, yngenir cytsain ddeintiol âr tafod yn erbyn y dannedd uchaf. Ceir y cytseiniaid deintiol canlynol yn yr Wyddor Seinegol Ryngwladol IPA:

                                               

Cytsain ddwywefusol

Mewn seineg, yngenir cytsain ddwywefusol âr ddwy wefus. Ceir y cytseiniaid dwywefusol canlynol yn yr Wyddor Seinegol Ryngwladol IPA: Mae chwe gwahaniaeth yn ffrwydrolion dwywefusol iaith Igbo Owere. Nid oes seiniau dwywefusol o gwbl mewn tua 0.7% ...

                                               

Cytsain ffrithiol

Mewn seineg, cytsain lle y mae dau ynganydd yn agos at ei gilydd a llif yr anadl yn cael ei gwthio trwyr sianel gul rhyngddynt yw cytsain ffrithiol neu ffrithiolen. Maer llif aflonydd hwn or enw ffrithiad Ceir y cytseiniaid ffrithiol canlynol yn ...

                                               

Cytsain ffrwydrol

Mewn seineg, cytsain stop yw cytsain ffrwydrol neu ffrwydrolyn lle y maer llwybr lleisiol yn cael ei rwystro er mwyn atal llif yr anadl. Gellir rhwystror anadl âr tafod neu âr gwefusau. Mae cytseiniaid ffrwydrol yn cyferbynnu â chytseiniaid trwyn ...

                                               

Cytsain gnithiedig

Mewn seineg, cytsain a gynhyrchir gan gyfangiad cyhyrol yw cytsain gnithiedig, lle y maer ynganydd gweithredol yn cael ei fwrw yn erbyn yr un goddefol. Mae cytseiniaid cnithiedig yn cyferbynnu â chytseiniaid stop gan nad oes cynnydd anadl y tu ôl ...

                                               

Cytsain grech

Mewn seineg, cytsain a gynhyrchir gan ddirgryniad rhwng yr ynganydd ar man ynganu yw cytsain grech. Mae cytseiniaid crychion yn wahanol i chytseiniaid cnithiedig lle y maer ynganydd gweithredol yn cael ei fwrw yn erbyn yr un goddefol. Mewn gwrthg ...

                                               

Cytsain ochrol

Mewn seineg, cytsain lle y maer anadl yn llifo ar hyd ochraur tafod ond syn cael ei rhwystro rhag mynd trwy ganol y geg gan y tafod yw cytsain ochrol. Ceir y cytseiniaid ochrol canlynol yn yr Wyddor Seinegol Ryngwladol IPA:

                                               

Cytsain wefus-ddeintiol

Mewn seineg, yngenir cytsain wefus-ddeintiol âr wefus isaf ar dannedd uchaf. Ceir y cytseiniaid gwefus-deintiol canlynol yn yr Wyddor Seinegol Ryngwladol IPA: Nodiadau: Ni phrofwyd bod y stopiau y ffrwydrolion ar Aloffon i /m/ o flaen /v/ and /f/ ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →