ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 48



                                               

Gramadeg y Gymraeg

Nodweddir ffonoleg y Gymraeg gan nifer o synau nad ydynt yn bodoli yn y Saesneg ac syn deipolegol brin mewn ieithoedd Ewropeaidd. Maer acen bwys fel arfer yn disgyn ar y goben mewn geiriau amlsillafog.

                                               

Gramadeg Lladin

Mae gramadeg Lladin, fel ieithoedd Indo-Ewropeaidd hynafol eraill, wedii ffurfdroin gryf ac felly nid ywr rheolau cystrawen yn llym iawn. Yn Lladin, mae pum patrwm gogwyddiad ar enwau a phedwar grŵp rhediad ar ferfau. Nid oes banodau gan Ladin ac ...

                                               

Gwlad y Basg

Maer erthygl hon yn ymwneud â Gwlad y Basg gyfan. Am gymuned ymreolaethol Sbaen, gweler Cymuned Ymreolaethol Gwlad y Basg. Gwlad yn ne-orllewin Ewrop rhwng Gwlff Gasgwyn ar Pyreneau yw Gwlad y Basg. Yn weinyddol, fei rhennir rhwng Sbaen a Ffrainc ...

                                               

Hanes y Gymraeg

Mae hanes y Gymraeg yn rhychwantu dros 1400 mlynedd, gan gynnwys cyfnod cynharaf yr iaith a elwir yn Hen Gymraeg, yna Cymraeg Canol a Chymraeg Modern.

                                               

Llenyddiaeth Albaneg

Y corff o weithiau llenyddol a ysgrifennir yn yr iaith Albaneg, unigyn iaith sydd yn frodorol ir Albaniaid, yw llenyddiaeth Albaneg, boed hynny gan lenorion o Albania, Cosofo, Gogledd Macedonia, Groeg, neu wledydd eraill. Ysgrifennwyd yr iaith yn ...

                                               

Llenyddiaeth Fasgeg

Y corff llenyddol a ysgrifennir a thraddodir yn yr iaith Fasgeg, unigyn iaith syn frodorol i Wlad y Basg ac yn iaith genedlaethol y Basgiaid, yw llenyddiaeth Fasgeg. Maen cynnwys traddodiadau llafar a gwerinol a gedwir yn fyw hyd yr 21g yn ogysta ...

                                               

Llenyddiaeth Gatalaneg

Mae llenyddiaeth Gatalaneg yn llenyddiaeth gyda hanes hir iddi, a ysgrifenir yn yr iaith Gatalaneg, iaith frodorol Catalonia. Mae hanes llenyddiaeth Gatalaneg yn dechrau yn yr Oesoedd Canol. Yn y 19g dosbarthwyd y llenyddiaeth honno mewn cyfnodau ...

                                               

Llenyddiaeth Girgiseg

Y corff llenyddol a ysgrifennir yn Girgiseg, yr iaith Dyrcaidd sydd yn frodorol ir Cirgisiaid yng Nghanolbarth Asia, yw llenyddiaeth Girgiseg. Cirgisiaid sydd yn cyfri am ryw dri chwarter o boblogaeth Cirgistan, ac felly llenyddiaeth Girgiseg ydy ...

                                               

Llenyddiaeth Gymraeg

Maer erthygl hon yn gyflwyniad i lenyddiaeth yn yr iaith Gymraeg. Am lenyddiaeth yn yr iaith Ladin yng Nghymru, gweler Llenyddiaeth Ladin Cymru. Am lenyddiaeth yn yr iaith Saesneg yng Nghymru, gweler Llenyddiaeth Saesneg Cymru. Ac eithrio llenydd ...

                                               

Llenyddiaeth Ffinneg

Llenyddiaeth Ffinneg yw llenyddiaeth fwyaf Y Ffindir. Cyn y cyfnod modern roedd y Ffinneg yn iaith lafar yn bennaf. Roedd ganddi draddodiad cryf o chwedlau llên gwerin ar gân a baledi. Cofnodwyd y cylch pwysicaf or cerddi hyn, y Kalevala, au cyho ...

                                               

Llenyddiaeth Ffriseg

Llenyddiaeth a ysgrifennir yn iaith frodorol y Ffrisiaid yw llenyddiaeth Ffriseg, yn bennaf Ffriseg y Gorllewin. Dechreuwyd y traddodiad llenyddol Ffriseg gan Gysbert Japicx 1603–66 a ysgrifennodd gasgliad o gerddi Friesche Rymlerye 1668 i gadwr ...

                                               

Llenyddiaeth Lydaweg

Cychwynnai cyfnod y Llydaweg Canol yn yr 11g. Y testun llenyddol cynharaf yn yr iaith Lydaweg ydy Dialog etre Arzur roe dan Bretouned ha Guinglaff "Ymddiddan rhwng Arthur, brenin y Brythoniaid a Gwinglaff" syn dyddio or 15g. Maer mwyafrif o destu ...

                                               

Llenyddiaeth Fanaweg

Llenyddiaeth Fanaweg, sef llenyddiaeth yn yr iaith Fanaweg, ywr lleiaf or llenyddiaethau Celtaidd. Credir fod yr iaith Fanaweg, syn un or ieithoedd Celtaidd syn tarddu or Goideleg gyda Gwyddeleg a Gaeleg, wedi ei chyflwyno i Ynys Manaw gan ymsefy ...

                                               

Llenyddiaeth Sbaeneg

Llenyddiaeth Sbaeneg yw un or prif lenyddiaethau y byd. Ail iaith y byd heddiw, ond prif iaith America Lladin, ac etifedd o draddodiad enfawr. Mae dros 400 miliwn yn ei siarad fel iaith gyntaf. Mae miliynau yn ei dysgu fel ail iaith ac mae hin de ...

                                               

Llenyddiaeth Walwneg

Y corff llenyddol a gynhyrchwyd gan y Walwniaid yn eu tafodiaith, Walwneg, yw llenyddiaeth Walwneg. Yng nghanol y 12g, ysgrifennwyd croniclau lleol a dramâu crefyddol yn Walwneg. Yn ddiweddarach, cyfansoddwyd caneuon, dramâu a libretos yn Walwneg ...

                                               

Orgraff y Gymraeg

Ysgrifennir yr iaith Gymraeg yn yr wyddor Gymraeg, ac mae orgraff y Gymraeg yn seiliedig ar gonfensiynau orgraffyddol a ddatblygwyd yn y 19g. Ar ddechraur ganrif honno, bu cryn dryswch ac anghytuno ynghylch ysgrifennur iaith, yn bennaf o ganlynia ...

                                               

Tafodieithoedd y Gymraeg

Ceir sawl tafodiaith yn y Gymraeg. Maen arfer gan rai i ddosbarthu tafodieithoedd y Gymraeg fel a ganlyn: Y Bowyseg - tafodiaith Powys Y Wyndodeg - yn llythrennol, "iaith Gwynedd". Cymraeg y gogledd Y Wenhwyseg - tafodiaith Gwent Y Ddyfedeg - taf ...

                                               

Edwin Benson

Athro iaith oedd Edwin James Benson ac yn siaradwr brodorol olaf yr iaith Fandaneg. Ganwyd yn Elbow Woods, ar Diriogaeth Fort Berthold yn Swydd McLean, Gogledd Dakota. Bu farw ei fam pan oedd Edwin yn un mlwydd oed, a chafodd ei fagu gan ei daid, ...

                                               

Nia Parry

Fei ganwyd ar Ynys Môn a fei magwyd yn Llandrillo-yn-Rhos. Mynychodd Ysgol y Creuddyn, ac astudiodd Saesneg, Cymraeg a Ffrangeg ar gyfer Lefel A. Aeth ymlaen i wneud gradd yn y Gymraeg ym Mhrifysgol Cymru, Abertawe. Wedi graddio, aeth i deithio y ...

                                               

Cyfystyr

Gair syn debyg yn ei ystyr i air arall yw cyfystyr. Fe fydd geiriadur cyfystyron a gwrthwynebeiriau yn cyflwyno geiriau gyda ystyr tebyg ac wedyn yn awgrymu gwrthwynebair. e.e.: HAPUS: bendigedig, dedwydd, llon, wrth ei fodd. TRIST

                                               

Diffiniad

                                               

Gwrthwynebair

Gair syn hollol groes yn ei ystyr i air arall yw gwrthwynebair. Os fyddwch chin edrych am y gwrthwynebair fe gewch chi rhagor o wrthwynebeiriau. e.e.: TRIST: blin, digalon, galarus, gofidus, prudd. HAPUS

                                               

Eiconograffeg

Gwyddor symbolau, themâu, a chynnwys yn y celfyddydau gweledol yw eiconograffeg neu ddelw-arluniaeth. Maen crybwyll astudiaeth, adnabod, disgrifiad, dosbarthiad, a dehongliad delweddau, ac eithrior pethau hynny sydd yn nodweddion arddull yr arlun ...

                                               

Dictionnaire de lAcadémie française

Geiriadur Ffrangeg awdurdodol a gyhoeddir gan yr Académie française yn Ffrainc ac syn cynrychioli un o brif oruchwylion y sefydliad hwnnw ywr Dictionnaire de l’Académie française. Cyhoeddwyd argraffiadau newydd diwygiedig, ar ôl proses hir o draf ...

                                               

Sut I.Achub Iaith

                                               

Mudiad Adfer

Cofrestrwyd Cwmni Adfer ar 9 Medi 1970, a phrif nod y cwmni oedd diogelu’r Gymraeg yn ei chadarnleoedd yn y gorllewin drwy brynu, adnewyddu, rhentu a gwerthu tai i Gymry ifanc, naill ai er mwyn eu cadw yn y gorllewin neu er mwyn eu denu yn ôl yno ...

                                               

AEK

Mae Alfabetatze Euskalduntze Koordinakundea - AEK yn fudiad a sefydlwyd ym 1976 i hyrwyddo Euskara – yr iaith Fasgeg trwy ei dysgu fel ail iaith i oedolion. Mae AEK hefyd yn rhoi cryn bwyslais ar lythrennedd ac yn annog a chynorthwyo oedolion syd ...

                                               

Bhasha Andolon

Mudiad iaith gwleidyddol a sefydlwyd yn Nwyrain Pacistan er mwyn ennill cydanbyddiaeth ir iaith Fengaleg fel iaith swyddogol ym Mhacistan oedd Bhasha Andolon. Buasai cydnabyddiaeth o statws swyddogol ir iaith, oedd yn famiaith i fwyafrif y boblog ...

                                               

Ceartas

Mudiaid iaith yn yr Alban yn ystod yr 1980au cynnar oedd Ceartas, a oedd yn ceisio amlygu statws anghyfartal iaith Gaeleg yr Alban. Ffurfiwyd y grŵp 1981, yn dilyn methiant Mesur Aelod Preifat yr Aelod Seneddol Donald Stewart i roir un statws ir ...

                                               

Conradh na Gaeilge

Cymdeithas syn bodoli "er mwyn cadwr iaith Wyddeleg yn fyw ar dafod leferydd yn Iwerddon" yw Conradh na Gaeilge neu Connradh na Gaedhilge. Cafodd y Cynghrair ei sefydlu yn Nulyn ar 31 Gorffennaf, 1893 gan Douglas Hyde, Protestant o Frenchpark, Sw ...

                                               

Cylch yr Iaith

Grŵp pwyso syn ceisio "sicrhau bod y cyfryngau, yn hytrach na thanseilio a dinistrio’r iaith, yn chwarae eu rhan i’w gwneud yn iaith fyw fodern" yw Cylch yr Iaith. Y symbylaeth i sefydlur Cylch oedd yr hyn a alwant yn ddirywiad safon y Gymraeg ar ...

                                               

Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (1885)

Am y mudiad cyfoes, gweler Cymdeithas yr Iaith. Mudiad gwladgarol a sefydlwyd ym 1885 oedd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg. Fei sefydlwyd yn Eisteddfod Genedlaethol Aberdâr 1885 gydar nod o gael ir iaith Gymraeg ei phriod le yn system addysg Cymru. Y ...

                                               

Cymuned (mudiad)

Mae Cymuned yn fudiad Cymreig syn ymgyrchu dros hawliau cymunedau Cymreig, yn enwedig y rhai Cymraeg eu hiaith. Yn benodol mae wedi tynnu sylw at sefyllfar farchnad dai ar diffyg tai fforddiadwy yng Nghymru, yn enwedig yn Y Fro Gymraeg, ac wedi p ...

                                               

Dathlur Gymraeg

Grŵp ymbarél o fudiadau sy’n hybu’r Gymraeg yw Dathlu’r Gymraeg. Fei sefydlwyd yn 2007 i gydlynu ymdrechion i hybur iaith ac i roi llais i siaradwyr Cymraeg. Rhwng ei holl aelodau mae Dathlur Gymraeg yn cynrychioli degau o filoedd o siaradwyr Cym ...

                                               

DEMO

Mudiad pwyso yw Demokrazia Euskal Herriarentzat neu DEMO ar gyfer hawliau siaradwyr Basgeg yn Iparralde. Ffurfiwyd y mudiad yn y flwyddyn 2000. Maer mudiad yn dilyn athroniaeth dull di-drais o ymgyrchu. Yn aml mae gweithgareddaur mudiad yn cyfuno ...

                                               

Diwan

Mudiad ysgolion Llydaweg yn Llydaw yw Diwan. Gweithreda y tu allan i gyfundrefn addysgol ganolog Ffrainc am fod Diwan yn dysgun gyfan gwbl trwy gyfrwng y Llydaweg.

                                               

Kowethas an Yeth Kernewek

Mudiad iaith a sefydlwyd yn 1979 er mwyn amddiffyn a hyrwyddor iaith Gernyweg yw Kowethas an Yeth Kernewek. "Kernewek Kemmyn" ywr ffurf ar y Gernyweg a ddewisir gan y gymdeithas. Cyhoeddir y cylchgrawn misol An Gannas gan y gymdeithas.

                                               

Ried fan de Fryske Beweging

Bwriad Ried fan de Fryske Beweging yw dod â phobl syn cefnogi Frisia ar arfordir yr Iseldiroedd ar iaith Ffriseg ai diwylliant, at ei gilydd. Maer Cyngor yn sefydliad annibynnol syn cael ei redeg gan wirfoddolwyr gyda sawl aelod-sefydliad a thros ...

                                               

Rhieni Dros Addysg Gymraeg

Cymdeithas syn gwarchod buddianau rhieni sydd â phlant mewn ysgolion cyfrwng Cymraeg neu syn dymuno iw plant gael addysg Gymraeg yw Rhieni Dros Addysg Gymraeg. Ar hyn o bryd dim ond tua 20% o blant Cymru syn cael eu dysgu trwy gyfrwng y Gymraeg. ...

                                               

Stourm ar Brezhoneg

Mudiad iaith yn Llydaw yw Stourm ar Brezhoneg syn ymgyrchu dros ennill statws swyddogol a pharch ir iaith Lydaweg yn Llydaw. Prif feysydd ymgyrchur mudiad yw: Cyfryngau: Gwrthdystio yn erbyn yr esgeulusdod or iaith Lydaweg ar y teledu; ymgyrchu i ...

                                               

Undeb y Gymraeg

Mudiad iaith Cymraeg a sefydlwyd yn 1965 yn dilyn helynt Brewer Spinks yw Undeb y Gymraeg. Y prif symbyliad i sefydlur Undeb oedd yr helynt am benderfyniad cwmni yn nwylo perchnogion Seisnig yn Nhanygrisiau i wahardd ei weithwyr rhag siarad Cymra ...

                                               

Yn Cheshaght Ghailckagh

Mudiad iaith yn Ynys Manaw a sefydlwyd yn 1899 i warchod a hyrwyddor iaith Fanaweg yw Yn Çheshaght Ghailckagh. Manaweg Saesneg Gwefan Yn Çheshaght Ghailckagh Archifwyd 2013-10-24 yn y Peiriant Wayback.

                                               

Ansoddair

Gair disgrifiadol syn rhoi mwy o wybodaeth am wrthrych penodol ydy ansoddair. Ceir ansoddeiriau ymhob iaith bron. Maer ieithoedd hynny na sydd yn defnyddio ansoddeiriau yn defnyddio rhannau ymadrodd eraill, berfau yn aml, i wneud yr un swyddogaet ...

                                               

Aravrit

Mae Aravrit yn wyddor ddyfeisiedig neu prosiect gelf syn cyfuno llythrennaur wyddor Hebraeg ar wyddor Arabeg. Dyfeisiwyd y wyddor hybrid, nad syn cael eu harddel nai defnyddio, gan Liron Lavi Turkenich, dylunydd graffig o ddinas Haifa yn Israel. ...

                                               

Atalnodi

Atalnodi ywr enw am bopeth mewn iaith ysgrifenedig heblaw y llythrennau ar rhifau, gan gynnwys marciau atalnodi, bylchau rhyng-eiriau a mewnoliad. Symbolau sydd ddim yn cyfateb i ffonemau seiniau iaith na geiriadau geiriau a brawddegau, ond syn d ...

                                               

Bannod

Geiryn a ddefnyddir mewn rhai ieithoedd, gan gynnwys y Gymraeg, i wneud enwn benodol ywr fannod. Mewn rhai ieithoedd, fel Ffrangeg a Saesneg er enghraifft, ceir bannod amhenodol o flaen enwau hefyd, ond dim yn y Gymraeg ac am hynny defnyddir y te ...

                                               

Cenedl enwau

Priodoledd gramadegol yw cenedl enwau. Mae cenedl enwau yn amrywio yn ôl iaith. Yn yr ieithoedd Indo-Ewropeaidd, syn cynnwys y Gymraeg ar rhan fwyaf o ieithoedd Ewrop, Iran ac is-gyfandir India, mae enwaun gallu bod yn wrywaidd, benywaidd neu yn ...

                                               

Cwlwm tafod

Gair neu ymadrodd syn anodd ei lefaru oherwydd trefn o gytseiniaid tebyg yw cwlwm tafod. Ymhlith y clymau tafod Cymraeg mae "lladd dafad ddall" a "hwch goch a chwech cochion bach". Neu Hwch goch a chwech o berchyll cochion bach. Difyrrwch neu gêm ...

                                               

Cyflwr goddrychol

                                               

Cymal (gramadeg)

Ymadrodd yn cynnwys goddrych a thraethiad syn rhan o frawddeg isradd, neu frawddeg isradd syn uned ramadegol mewn prif frawddeg yw cymal. Ceir tri phrif fath o gymal yn y Gymraeg ar rhan fwyaf or ieithoedd Ewropeaidd: Cymal perthynol cymal ansodd ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →