ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 4



                                               

Gwyddorau fferyllol

Grŵp o feysydd rhyngddisgyblaethol ywr gwyddorau fferyllol sydd yn ymwneud â dyluniad, gweithrediad, gweiniad, natur, a defnydd cyffuriau. Maer maes yn tynnu ar nifer o ddisgyblaethaur gwyddorau sylfaenol a chymhwysol, megis cemeg, bioleg, epidem ...

                                               

Prifysgol Bangor

Prifysgol ym Mangor, Gwynedd, gogledd Cymru yw Prifysgol Bangor. Maen aelod-sefydliad o Brifysgol Cymru. Derbyniodd siarter Frenhinol yn 1885 ac roedd yn un or cyrff hynny a sefydlodd y Brifysgol ffederal. Cawsai ei hadnabod am y rhan fwyaf oi ho ...

                                               

Ysgolheictod

Dulliau a safonaur ysgolhaig yw ysgolheictod, hynny yw dysg ac astudiaeth. Yn ôl Thomas Rocklin, mae tair nodwedd ir dull ysgolheigaidd. Yn gyntaf, ei sail ywr gwaith a wnaed gan ysgolheigion cynt. Maen rhaid i ysgolhaig astudior llyfrau ar erthy ...

                                               

Positifiaeth

Athroniaeth syn canolbwyntio ar wybodaeth a posteriori a phrofiad ac yn gwrthod tybiaethau a priori a metaffiseg yw positifiaeth. Arloesoedd Auguste Comte yr ysgol feddwl hon âr nod o drin y gwyddorau cymdeithas gydar un fethodoleg âr gwyddorau n ...

                                               

UNESCO

Asiantaeth or Cenhedloedd Unedig yw Mudiad Addysgol, Gwyddonol a Diwylliannol y Cenhedloedd Unedig neu UNESCO. Sefydlwyd ym 1946 er mwyn gwella cydweithrediad rhyngwladol. Maer pencadlys ym Mharis, Ffrainc, ac mae 195 o wledydd yn aelod o UNESCO. ...

                                               

Daearyddiaeth

Astudiaeth wyddonol o wyneb y Ddaear yw daearyddiaeth, yn ogystal ag asturdiaeth oi nodweddion, ei thrigolion a ffenomenâu amrywiol. Y gair Groeg am y maes hwn oedd γεωγραφία ac fei defnyddiwyd yn gyntaf gan Eratosthenes. Yn grynno, rhennir y pwn ...

                                               

Elisabeth André

Academia Europaea Academi Gwyddonaeth Leopoldina yr Almaen

                                               

Lleoedd Fel Lleifior

Detholiad o weithiau Islwyn Ffowc Elis wedii olygu gan Tegwyn Jones yw Lleoedd Fel Lleifior. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

                                               

Enwau Lleoedd Ym Maldwyn

Addasiad Cymraeg o astudiaeth o bron i 500 o enwau lleoedd yn Sir Drefaldwyn gan Richard MorganDai Hawkins yw Enwau Lleoedd Ym Maldwyn. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

                                               

Enwau Lleoedd Môn

Astudiaeth ddwyieithog o enwau lleoedd Ynys Môn gan Gwilym T. Jones a Tomos Roberts yw Enwau Lleoedd Môn / The Place-Names of Anglesey. Prifysgol Cymru Bangor a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

                                               

Cymdeithas Enwau Lleoedd Cymru

Mudiad sydd âr nod o hybu ymwybyddiaeth, astudiaeth a dealltwriaeth o enwau lleoedd a’u perthynas ag ieithoedd, amgylchedd, hanes a diwylliant Cymru yw Cymdeithas Enwau Lleoedd Cymru.

                                               

Rhestr enwau lleoedd gyda rhif yn yr enw

Dwyran Llanddeusant Ynys Môn Baladeulyn Llanddeusant Sir Gaerfyrddin Cefnddwysarn Aberdaugleddau Penrhyndeudraeth Llanystumdwy Bwlch y Ddeufaen Llansanffraid Cwmdeuddwr Powys Y Ddwyryd

                                               

Enwau lleoedd a strydoedd Caerdydd

                                               

Enwau lleoedd syn tarddu o enwau Cymry yn yr Unol Daleithiau

Hughes Jones Mill Rogers Evansville Griffith Spring Taylor Floyd Owensville Robertsville Williams Junction Harrisburg Griffithtown Jonesboro Griffithville Bowen Harris

                                               

Enwau lleoedd o darddiad Cymreig yn yr Unol Daleithiau

Mewn canlyniad ir ymfudo o Gymru i America or 17g ymlaen, ceir nifer o enwau lleoedd o darddiad Cymreig yn yr Unol Daleithiau. Maen nhwn arbennig o gyffredin yn nhaleithiau Pennsylvania ac Efrog Newydd. Rhoddir isod detholiad ohonynt. Yn ogystal ...

                                               

Bistre

Pentref bychan ger Bwcle yn Sir y Fflint yw Bistre. Fel nifer o enwau lleoedd eraill yr ardal, dawr enw o enw Saesneg wedii Gymreigio: daw or Saesneg Bishopstree Coeden yr esgob.

                                               

Ar Draws Gwlad

Detholiad o dros gant o ysgrifau ar enwau lleoedd gan Gwynedd O. Pierce, Tomos Roberts a Hywel Wyn Owen yw Ar Draws Gwlad. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.

                                               

Sir Gaernarfon

Sir yng ngogledd-orllewin Cymru yw Sir Gaernarfon. Ffurfiwyd y sir ym 1284 trwy uno cantrefi Arfon, Arllechwedd a Llŷn. Defnyddwyd Sir Weinyddol Caernarfon ar gyfer llywodraeth leol rhwng 1889 a 1974 pan adrefnwyd llywodraeth leol yng Nghymru. He ...

                                               

Toponymeg Cymru

Ceir tystiolaeth o bresenoldeb y Gwyddelod ar lannau gorllewinol Cymru mewn toponymeg yr ardaloedd hyn. Ymhlith yr enwau lleoedd a darddir o lwythau Gwyddelig yw Llŷn a Dinllaen Laigin, Gwynedd Féni, ar Afon Desach Déisi.

                                               

Mater

Unrhyw beth gyda màs syn llenwi gofod yw mater. Yn ôl y dosbarthiad clasurol, ceir tri chyflwr mater: solet, hylif a nwy. Ystyrir plasma yn gyflwr arbennig o fater, sydd ddim yn cael ei ddosbarthu gydar uchod fel rheol ond fel pedwerydd gyflwr ma ...

                                               

Stabat Mater Dolorosa

Olyniad gerddorol neu emyn syn rhan o litwrgi traddodiadol yr Eglwys Gatholig Rufeinig ar gyfer y Pasg ywr Stabat Mater Dolorosa, neur Stabat Mater. Mae ei awduraeth yn ansicr, ond cred rhai ysgolheigion mair bardd ac ysgolhaig Eidalaidd Jacopone ...

                                               

Alma mater

Ymadrodd Lladin yw Alma mater am brifysgol neu goleg. Tarddiad y gair yw dau air Lladin: alma "llawn maeth/caredig" a mater "mam" hy "y fam a roddodd faeth". Maen perthyn yn agor ir term alumnus, sef myfyriwr graddiedig, neu yn llythrennol: "maet ...

                                               

Mater Prydain

Enw ar gylch chwedloniaeth syn seiliedig ar lenyddiaeth Gymraeg, Llydaweg, a Chernyweg yr Oesoedd Canol, yn enwedig mewn cyd-destun barddoniaeth Hen Ffrangeg ac Eingl-Normaneg, yw Mater Prydain. Dyma enw cyfleus i ddisgrifior traddodiad llenyddol ...

                                               

Mater rhyngseryddol

Mater rhyngseryddol ywr deunydd, nwy Hydrogen a llwch yn bennaf, sydd iw cael yn y gofod rhwng sêr ein galaeth ni ac syn neilltuol o ddwys rhwng ei freichiau troellog. Fei ceir ar ffurf cymylau ionedig poeth, er enghraifft, rhanbarthau rhyngseryd ...

                                               

Ffiseg mater cyddwysedig

Cangen o ffiseg yw ffiseg mater cyddwysedig syn ymwneud â chasgliadau enfawr o ronynnau fel crisialau neu electronau mewn metelau. Yn fras, gellir ei rhannu mewn i ddau is-ddosbarth, sef mater cyddwysedig caled, syn ymdrin â systemau yn y cyflwr ...

                                               

Cyflwr mater

Defnyddir y term cyflwr mater i ddisgrifior ffurfiau gwahanol y mae mater yn eu cymryd. Gwelir pedwar ffurf gyffredin mewn bywyd bob dydd, sef ffurfiau solet, hylifol, nwyol a phlasma. Y gwahaniaethau ym mhriodweddaur naill gyflwr ar llall a ddef ...

                                               

Mater gronynnol

Mae mater gronynnol yn gymysgedd cymhleth o solidau a hylifau, gan gynnwys carbon, cemegau organig cymhleth, sylffadau, nitradau, llwch mwynol, a dŵr yn yr aer. Mae’n amrywio mewn maint. Mae rhai gronynnau, fel llwch, huddygl, baw neu fwg yn ddig ...

                                               

Màs

Rhinwedd o wrthrych ffisegol yw màs, ac maen fesuriad o swm mater ac ynnir gwrthrych. Yn wahanol i bwysau, mae màs gwrthrych gorffwysol yn aros yn gyson mewn pob lleoliad. Maer cysyniad o fàs yn bwysig i fecaneg glasurol. Uned arferol màs ywr cil ...

                                               

Hylif

Un or pedwar prif gyflwr mater yw hylif. Fel cyflwr mater maen gorwedd rhwng y cyflwr solid a nwy. Fel yn achos nwyon, mae hylifau yn cymryd ffurf y llestr syn eu cynnwys, ond gan na fedr eu crynhoi ni fedrant ehangu i lenwir llestr. Y ffurf fwya ...

                                               

Hydrogen

Elfen gemegol gydar symbol H ar rhif atomig 1 yw hydrogen. Yr hen enw Cymraeg amdano oedd: ulai, awyr hylosg a gwyen. Hydrogen ywr elfen ysgafnaf a mwyaf cyffredin yn y tabl cyfnodol; mae 75% o fater baryonaidd wedii wneud ohono, ond dylid cofio, ...

                                               

Ontoleg

                                               

Realiti

                                               

Geirfa athroniaeth

                                               

Dirfodaeth

Mae dirfodaeth yn athroniaeth a mudiad athronyddol syn gwrthod metaffiseg ac yn canolbwyntio ar fodolaeth person yn y byd sydd ohoni. Ystyrir yr athronydd Danaidd Soren Kierkegaard yn rhagflaenydd dirfodaeth. Adweithiodd yn erbyn delfrydiaeth a h ...

                                               

Immanuel Kant

Athronydd Almaenig oedd Immanuel Kant. Roedd yn un o feddylwyr mwyaf dylanwadol Cyfnod yr Ymoleuo a chaiff ei ystyried yn un o athronwyr mwyaf canolog athroniaeth fodern. Dadleodd fod rhai cysyniadau sylfaenol yn strwythur i holl brofiadaur ddyno ...

                                               

Positifiaeth resymegol

Ffurf ar athroniaeth positifiaeth yw positifiaeth resymegol syn dal tawr unig broblemau athronyddol ystyrlon ywr rhai a ellir eu datrys drwy ddadansoddiad rhesymegol a gosodiadau empiraidd. Datblygodd Cylch Fienna yr ysgol feddwl hon yn y 1920au, ...

                                               

Bywyd ar ôl marwolaeth

Bywyd ar ôl marwolaeth ywr syniad fod y meddwl neur ymwybyddiaeth yn parhau ar ôl marwolaeth. Mae crefydd, esoteriaeth a metaffiseg yn lliwior hyn a gred pobl amdano. Mae llawer o grefyddaun credu mewn gwahanol bethau pan ddawr diwedd. Cred Crist ...

                                               

Aristoteles

Athronydd Groeg yr Henfyd oedd Aristoteles. Fei ganwyd yn 384 CC yn Stagira, Chalcidici; ac fe fu farw ar 7 Mawrth 322 CC yn Chalcis, Ewboia yng Ngwlad Groeg. Roedd yn fyfyriwr i Platon ac yn athro i Alecsander Fawr. Ysgrifennodd ynglŷn ag amryw ...

                                               

Heraclitos

Athronydd Groeg oedd Heraclitos. Cafodd ei eni yn Effesus, Asia Leiaf, yn fab i bendefig lleol. Fei ystyrir weithiaun Dad Metaffiseg. Ysgrifenodd lyfr, Ynglŷn â Natur, ond dim ond darnau sydd wedi goroesi. Ei gysyniad enwocaf oedd fod pob dim mew ...

                                               

Athroniaeth addysg

Athroniaeth sydd yn ymwneud â natur, amcanion, ffurfiau, dulliau, a phroblemau addysg yw athroniaeth addysg. Cangen o athroniaeth gymhwysol ydyw, sy defnyddio dulliau athronyddol i ddadansoddi gwaith a swyddogaeth yr athro. Gallair maes hwn hefyd ...

                                               

Richart de Fornival

Llenor canoloesol yn yr iaith Ffrangeg, casglwr llawysgrifau, a chlerigwr oedd Richart de Fornival, a adwaenir hefyd fel Richard de Fournival. Ei gyfrol enwocaf ywr bwystori Bestiaire dAmour syn cynrychioli penllanw traddodiad seciwlar - gweithia ...

                                               

Dyneiddiaeth y Dadeni

Prif fudiad deallusol y Dadeni Dysg oedd dyneiddiaeth y Dadeni a oedd yn adfer syniadaur oes glasurol yn Ewrop, hynny yw yr hen Roegiaid ar Rhufeiniaid. Astudiaethau dyneiddiol oedd yr enw ar bynciau gramadeg, rhethreg, athroniaeth foesol, barddo ...

                                               

Trychineb naturiol

Mae trychineb naturiol yn digwydd o ganlyniad i broses amgylcheddol ee tirlithriad, llifogydd, echdoriadau folcanig neu tsunami. Gall trychinebau fel hyn olygu marwolaeth neu ddifrod mawr i eiddo, a hyd yn oed i economi gwlad. I ddigwyddiad natur ...

                                               

Dillad

Deunydd naturiol neu artiffisial a wisgir gan bobl yw dillad i gadwr corff yn gynnes neu i amddiffyn neu addurnor corff. Cânt eu gwisgo hefyd er mwyn bod yn gyffyrddus neu i adlewyrchu gwerthoedd gymdeithasol neu grefyddol. Gall dillad amddiffyn ...

                                               

Llafur

Ystyr gyffredinol y gair llafur yw gwaith, yn enwedig gwaith corfforol syn treulio egnir un syn ei gyflawni. Ym maes economeg, mae llafur yn disgrifior hyn a wneir gan y gweithlu ar gyfer y cyflogwyr. Gall gyfeirio at unrhyw wasanaeth o werth a w ...

                                               

Erthyliad

Mae erthyliad yn dod â beichiogrwydd i ben drwy gael gwared ag embryo neu ffetws or groth, gan achosi, neu o achos ei farwolaeth. Gall erthyliad ddigwydd yn naturiol o ganlyniad i gymhlethdodau yn y beichiogrwydd neu gall gael ei anwytho. Gan aml ...

                                               

Asbestos

Grŵp o chwech o fwynau naturiol yw asbestos. Maer chwech mwyn wedi eu gwneud o elfennau gwahanol ac yn amrywion sylweddol yn gemegol; fodd bynnag yr hyn syn eu cysylltu ywr ffaith eu bod wediu ffurfio o grisialau ffibrog mân iawn. Adnabyddir y ma ...

                                               

Dadbalmantu

Dadbalmantu weithiau hefyd Dadbafino yw’r broses o gael gwared ar arwynebau anhydraidd fel concrit, tarmac ac asffalt a rhoi deunyddiau fel pridd, graean a palmant athraidd yn eu lle syn caniatáu i ddŵr symud trwyddynt. Gellir plannu amrywiaeth e ...

                                               

Eirlithriad

Eirlithriad yw symudiad sydyn eira, yn aml yn gymysg ag aer a dŵr, i lawr ochr mynydd. Gallant fod yn un or peryglon mwyaf yn y mynyddoedd. Ceir perygl o eirlithriad pan mae eira yn gorwedd ar ochr mynydd sydd a goleddf rhwng 25 gradd a 60 gradd. ...

                                               

Osôn

Nwy sydd yn bresennol yn atmosffer y Ddaear, ac sydd wedi’i ffurfio o dri atom o ocsigen, ydy Osôn. Darganfuwyd y nwy osôn, a enwir ar ôl y gair Groegaidd am "arogl", yn 1839 gan C. F. Schönbein. Fodd bynnag, ni chafodd ei fodolaeth yn yr atmosff ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →