ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 38



                                               

Rhestr Llyfrau Cymraeg/Athroniaeth, Gwleidyddiaeth, Cymdeithaseg, Economeg ar Gyfraith

Dyma restr o lyfrau Cymraeg syn ymwneud ag Athroniaeth, Gwleidyddiaeth, Cymdeithaseg, Economeg ar Gyfraith. Maer prif restr, yngŷd â ffynhonnell y gronfa ddata hon, iw canfod yma.

                                               

Cyfraith ryngwladol

Term a ddefnyddir i gyfeirio at gyfraith syn rheoli ymddygiad gwladwriaethau annibynnol yn eu cysylltiadau ai gilydd yw cyfraith ryngwladol. Maen wahanol i systemau cyfreithiol eraill gan ei bod yn ymwneud ag endidau gwleidyddol/gweinyddol yn hyt ...

                                               

Siarter

Rhodd o awdurdod neu hawliau yw siarter, syn dynodi fod yr un syn ei roddi yn cydnabod yn swyddogol uchelfreintiaur derbynnydd i ymarfer hawliau penodol. Maen ymhlyg fod yr un syn rhoddir siarter yn cadw ei hawliau rhagoriaeth, ac fod y derbynnyd ...

                                               

Tir comin

Mae tir comin, neu dir cyffredin, yng Nghymru a Lloegr, yn ddarn o dir lle caiff bobl - perchenogion tir cyfagos yn aml - weithredu amryw o hawliau traddodiadol, megis pori eu defaid arni. Mae testynau hyn yn defnyddior gair "comin" i ddynodi unr ...

                                               

Trais rhywiol

Mae trais rhywiol yn golygu cael cyfathrach rywiol gyda rhywun heb eu cydsyniad. Cydsyniad yn y cyd-destun hwn yw bod rhywun yn cytuno i gael rhyw ou hewyllys rydd eu hunain, heb ddim gorfodaeth. Mae treisio yn fath o gam-drin rhywiol, ac yn y rh ...

                                               

Trengholiad

                                               

Caru ar y gwely

Caru ar y gwely oedd yr arfer ymhlith y werin bobl yng Nghymru, yn arbenig mewn ardaloedd gwledig, o ddyn ifanc ai gariad yn treulior nos gydai gilydd yn stafell y ferch. Roedd caru yn y gwely yn arfer cyffredin yn y ddeunawfed ganrif ond parhaod ...

                                               

Cymhathiad diwylliannol

Proses o integreiddiad cyson ydy cymhathiad diwylliannol pan mae aelodau grŵp ethnig-ddiwylliannol, fel arfer mewnfudwyr neu grwpiau lleiafrifol, yn cael eu "hamsugno" i gymuned sefydledig ac yn gyffredinol mwy o faint, ac fellyn colliu hunaniaet ...

                                               

Cymuned

Am ystyron eraill, gweler Cymuned gwahaniaethu. Mae cymuned fel arfer yn cyfeirio at grŵp o bobl syn rhyngweithio ac yn rhannau pethau fel grŵp, ond gall hefyd cyfeirio at gasgliadau amrywiol o organebau byw syn rhannu amgylchedd, boed yn blanhig ...

                                               

Damcaniaeth adeiledd cymdeithasol

Mae damcaniaeth adeiledd cymdeithasol yn syniad sydd wedi ennill poblogrwydd ymysg cymdeithasegwyr ers ei gyflwyniad yn ail ran yr 1960au. Mae’n honni bod ein dealltwriaeth a’n hymwybyddiaeth o’r byd wedi eu seilio ar fframweithiau meddyliol a lu ...

                                               

Geirfa cymdeithaseg

                                               

Grŵp (cymdeithaseg)

Yng nghymdeithaseg, casgliad o fodau dynol neu anifeiliaid yw grŵp sydd yn rhannu nodweddion tebyg, yn rhyngweithio gydai gilydd, yn derbyn disgwyliadau a rhwymedigaethau fel aelodaur grŵp, ac yn rhannu hunaniaeth debyg. Gan ddefnyddior diffiniad ...

                                               

Hil

Dosbarth o fodau dynol yw hil syn grwpio poblogaethau yn ôl ffactorau megis nodweddion etifeddadwy neun grwpiau daearyddol. Mae nodweddion megis pryd a gwedd y grŵp, diwylliant y grŵp, ethnigrwydd, a statws economaidd-gymdeithasol y grŵp hefyd yn ...

                                               

Imperialaeth ddiwylliannol

Imperialaeth ddiwylliannol ywr weithred o hybu, hyrwyddo, gwahanu, neu wahaniaethu diwylliant un cenedl – yn cynnwys iaith, traddodiadau, gwisg, cred, a/neu ffordd o fyw – o fewn cenedl arall. Fel arfer maer genedl gyntaf yn bŵer mawr milwrol neu ...

                                               

Llythrennedd

Llythrennedd ywr gallu i ddarllen ac ysgrifennu. Mae canrannau llythrennedd yn amrywion fawr o wlad i wlad ac yn cael ei gyfrif fel un or mynegeion datblygu gan gyrff fel UNESCO, er enghraifft yr Indecs Datblygiad Dynol; mewn gwledydd cyfoethog m ...

                                               

Rhagfarn

Cyfeiriar gair rhagfarn at farnu rhywbeth cyn gwybod mwy amdano: gwneud penderfyniad cyn bod yn ymwybodol or ffeithiau am achos neu ddigwyddiad. Gwnaed defnydd helaeth or gair mewn ambell gyd-destun cyfyngedig, er enghraifft yn yr ymadrodd "rhagf ...

                                               

Sosioieithyddiaeth

Astudiaeth ddisgrifiadol yw sosioieithyddiaeth ar effaith cymdeithas, gan gynnwys normau diwylliannol, disgwyliadau, a chyd-destun, ar sut y defnyddir iaith, ac effaith cymdeithas ar iaith. Maen wahanol i gymdeithaseg iaith, a ganolbwyntir ar eff ...

                                               

Troseddeg

Gwyddor syn ymdrin â throsedd yn nhermau ymddygiad yr unigolyn ac amodau cymdeithasol yw troseddeg. Ymwnaed hefyd â datblygiad y gyfraith, achosion a chydberthnasau tor-cyfraith, a dulliau o rwystro a rheoli ymddygiad troseddol. Un oi phrif isfey ...

                                               

Diogelwch cenedlaethol

Cynnal goroesiad y genedl wladwriaeth, trwy ddefnydd grym economaidd, milwrol a gwleidyddol a gweithrediad diplomyddiaeth, yw diogelwch cenedlaethol. Mae mesurau a gymerir i sicrhau diogelwch cenedlaethol yn cynnwys: gweithredu mesurau amddiffyn ...

                                               

Cyfrifoldeb i amddiffyn

Norm neu drefn o egwyddorion yng nghysylltiadau rhyngwladol ywr cyfrifoldeb i amddiffyn syn seiliedig ar y syniad taw cyfrifoldeb yw sofraniaeth, nid braint. Maer cyfrifoldeb i amddiffyn yn canolbwyntio ar atal pedwar trosedd: hil-laddiad, trosed ...

                                               

Xe

Cwmni milwrol preifat Americanaidd yw Xe ynganiad: Si gydai bencadlys yn nhreflan Moyock, Gogledd Carolina, UDA, syn adnabyddus am ei waith dadleuol yn Irac ac Affganistan. Hyd 13 Chwefror 2009 roedd yn adnabyddus fel Blackwater Worldwide a chyn ...

                                               

Adloniant

Adloniant yw difyrrwch âr bwriad i ddal sylw cynulleidfa. Gelwir y ddiwydiant syn cynnal adloniant yn y ddiwydiant adloniant. Difyrrwr ydy un syn difyrru.

                                               

Amrywiaeth ddiwylliannol

Yr ansawdd sydd yn nodi sefyllfa o amrywiaeth a gwahaniaeth rhwng gwahanol ddiwylliannau yw amrywiaeth ddiwyllianol. Fei cyferbynnir âr syniad o unddiwylliant. Gall yr ymadrodd amrywiaeth ddiwylliannol gyfeirion ogystal at ddiwylliannau gwahanol ...

                                               

Carnifal

Dathliad poblogaidd a gynhelir fel arfer yn y stryd yw carnifal. Y carnifal enwocaf yn y byd efallai yw Carnifal Rio de Janeiro ym Mrasil. Ond dethlir carnifalau mewn nifer o wledydd o gwmpas y byd erbyn heddiw, yn cynnwys Cymru. Maer carnifal ga ...

                                               

Y celfyddydau

Ystod eang o weithgareddau diwylliannol sydd yn crybwyll mynegiant creadigol a chynhyrchiadau esthetaidd ywr celfyddydau. Prif feysydd y celfyddydau ywr celfyddydau gweledol, neun syml celf, y celfyddydau perfformio, ar celfyddydau llenyddol.

                                               

Y cyfryngau torfol

Cyfryngau sydd wediu hanelu at gynulleidfa enfawr ywr cyfryngau torfol, er enghraifft teledu, radio, ffilm, papurau newydd neur rhyngrwyd. Maer cysyniad yn dyddion ôl ir dauddegau, gyda dyfodiad rhwydweithiau radio cenedlaethol a phapurau newydd ...

                                               

Hunaniaeth ddiwylliannol

Hunaniaeth ddiwylliannol ywr hunaniaeth neu deimlad o berthyn i grwp. Maen rhan o hunan-gysyniad a hunan-ganfyddiad unigolyn ac yn perthyn i genedligrwydd, ethnigedd, crefydd, dosbarth cymdeithasol, cenhedlaeth, cymdogaeth neu unrhyw fath o grwp ...

                                               

Bomio dyngarol

Ymadrodd syn cyfeirio at Ymgyrch Grym Cynghreiriol, ymgyrch fomio gan NATO yn erbyn Gweriniaeth Ffederal Iwgoslafia o 24 Mawrth i 10 Mehefin 1999 yn ystod Rhyfel Cosofo, yw bomio dyngarol. Defnyddir gan wrthwynebwyr yr ymgyrch fel gwrtheiriad eir ...

                                               

Gwirfoddoli

Yr ymarfer o weithio dros rhywun arall heb ennill yn ariannol nan faterol yw gwirfoddoli. Cysidrir gwirfoddoli i fod yn weithgaredd allgarol, sydd âr bwriad o hybu achosion da neu wella ansawdd bywyd. Mae nifer o bobl hefyd yn gwirfoddoli er mwyn ...

                                               

Anufudd-dod sifil

Gwrthod i ufuddhau i orchmynion yr awdurdodau neu ddeddfaur llywodraeth yw anufudd-dod sifil ac hynny âr nod o orfodi newid mewn polisi neu ryw agwedd or drefn wleidyddol. Gallair gyfraith a dorrir ei hun ei hystyried yn annilys neun anfoesol, ne ...

                                               

Boicot

Gwrthodiad i ymwneud â chwmni, unigolyn, gwlad, neu rywbeth arall, gan amlaf fel protest, cosb neu ymgyrch, yw boicot. Dawr enw or Capten Charles Cunningham Boycott 1832–97, asiant o Sais a oedd yn cynrychiolir landlord absennol yr Arglwydd Erne ...

                                               

Canu cloch

Efallai eich bod yn chwilio am cloch, clochyddiaeth neu campanoleg. Y weithred o ddatgelun gyhoeddus gamymddygiad o fewn sefydliad yw canu cloch. Gall y camymddygiad fod yn drosedd, torri rheoliadau, twyll, anwybyddu safonau iechyd a diogelwch, l ...

                                               

Carfan bwyso

Sefydliad neu grŵp o bobl sydd yn rhannur un diddordeb, safbwynt neu bryder yw carfan bwyso. Nod y fath sefydliad yw dylanwadu ar farn y cyhoedd ac i lobïor llywodraeth er lles ei aelodau. Gall sefydliadau megis undebau llafur, cymdeithasau proff ...

                                               

Deiseb

Cais ffurfiol a arwyddwyd gan nifer o bobl iw gyflwyno i unigolyn neu gorff awdurdodol yw deiseb. Mynegiant o farn neu ewyllys y bobl ywr ddeiseb ai nod yw pwyso ar y derbynnydd i ateb cwyn neu wneud iawn am gam, i bleidleisio neu weithredu mewn ...

                                               

Lobïo

Ceisio dylanwadu ar benderfyniadau a wneir gan wleidyddion a swyddogion llywodraethol ydy lobïo. Gwneir y lobïo gan unigolion, gwleidyddion eraill, etholwyr neu fudiadau. Gelwir person syn ceisio dylanwadu ar ddeddfwriaeth gwlad yn lobïwr.

                                               

Lladrad data

Mae lladrad datan digwydd pan fo person neu bersonaun dwyn gwybodaeth ddigidol, yn aml pan fo ceidwad y gweinydd neur wefan yn esgeulus. Maen digwydd ar adegau oddi fewn i swyddfar cwmni neur sefydliad gan y staff eu hunain sydd â mynediad i ddat ...

                                               

Mudiad Boicotio, Dadfuddsoddi a Sancsiynau

Maer Mudiad B oicotio, D adfuddsoddi a S ancsiynau yn fudiad byd-eang syn ceisio cynyddur pwysau economaidd a gwleidyddol ar Israel i gydymffurfio gyda nodau ac amcanion y mudiad. Maen nhwn galw ar Israel: i roir gorau i feddiannur tiroedd Palest ...

                                               

Trefnu cymunedol

Y broses o unigolion yn dod at ei gilydd i geisio datrys problemau yn eu cymuned yw trefnu cymdeithasol. Maen ymwneud â gwaith lleol i roi grym i unigolion, i greu perthnasau rhwng aelodaur gymuned, ac i sbarduno newid cymdeithasol.

                                               

Theatr guerrilla

Mae theatr guerrilla neu theatr gerila yn fath o gyfathrebu guerrilla a darddodd yn 1965 o waith y San Francisco Mime Troupe. Roedd y gwaith hwn yn ysbryd ysgrifau Che Guevara, a fathodd y term guerrilla. Perfformiair San Francisco Mime Troupe me ...

                                               

Amgen ar gyfer Yr Almaen

Plaid gwleidyddol almaenig yw Amgen ar gyfer Yr Almaen). Maer blaid yn ewro-amheus ac yn geidwadol, a fe sefydlwyd hi ym mis Chwefror 2013. Sylfaenwyr y blaid oedd Bernd Lucke, athro Economeg ym Mhrifysgol Hamburg y cyn-newyddiadurwr Konrad Adam, ...

                                               

Arlywydd

Arweinydd gwlad sydd â chyfansoddiad gweriniaethol yw Arlywydd. Mae swydd yr arlywydd yn uwch na swydd Prif Weinidog mewn gwledydd sydd â chyfansoddiadau brenhinol am fod y brenin neur frenhines yn bennaeth y gwladwriaethau hynny tra bor arlywydd ...

                                               

Barnwriaeth

Barnwyr fel corff ywr Farnwrniaeth, ynghyd ag ynadon ac ati. Maen ymgorffori pŵer y wladwriaeth. Ym mhob gwlad ddemocrataidd heddiw mae o leiaf 3 phŵer sylfaenol, sef: Deddfwrfa, Gweithrediaeth, a Barnwriaeth. Ceir y cofnod cynharaf or gair Cymra ...

                                               

Cablegate

Cablegate ywr enw poblogaidd a ddefnyddir yn eang i ddisgrifio cyhoeddi dros 250.000 o ddogfennau diplomatig Americanaidd gan y wefan datgelu gwybodaeth WikiLeaks. Dechreuwyd cyhoeddir dogfennau hyn gan WikiLeaks ar 28 Tachwedd 2010, a hynny mewn ...

                                               

Carcharor gwleidyddol

Unigolyn syn cael ei garcharu gan yr awdurdodau gwladol oherwydd ei ddaliadau gwleidyddol neu grefyddol yw carcharor gwleidyddol. Yn aml mae llywodraethau yn cyfiawnhau carcharu gwrthwynebwyr trwy honni, yn gam neun gymwys, eu bod yn cefnogi dull ...

                                               

Cenedl titiwlar

Y Cenedl titiwlar ywr grŵp ethnig unigol mwyaf dominyddol mewn gwladwriaeth, fel rheol, enwir y wladwriaeth ar ôl y grŵp yma, sef yr ethnonym. Bathwyd y term gyntaf gan Maurice Barrès ar ddiwedd y 19g.

                                               

Conffederasiwn

Ffurf ar lywodraeth lle mae nifer o wladwriaethau annibynnol yn ymuno âi gilydd i greu cyfundrefn lywodraethol uwchgenedlaethol yw conffederasiwn neu cydffederasiwn. Mae conffederasiwn yn wahanol i ffederasiwn gan fod aelodau conffederasiwn yn ca ...

                                               

Cymdeithas Ryngwladol y Gweithwyr

Cyfundrefn ryngwladol o sawl grŵp asgell chwith sosialaidd, comiwnyddol, ac anarchaidd oedd Cymdeithas Ryngwladol y Gweithwyr neur Undeb Rhyngwladol Cyntaf. Ei phwrpas, yn ôl y rheolau cyhoeddwyd yn Nhachwedd 1864, oedd i sicrhau cyfathrebiad a c ...

                                               

Cynulliad deddfu

Cynulliad Deddfu ywr enw a rhoddir ar naill ai senedd, neu un oi siambrau. Maer enw yn cael ei defnyddio gan nifer o wledydd Y Gymanwlad, yn ogystal a nifer o wledydd Lladin- Americanaidd.

                                               

Daearyddiaeth wleidyddol

Y gangen neu is-ddisgyblaeth o ddaearyddiaeth syn ymwneud ag astudior Ddaear yn ôl ei rhaniadau gwleidyddol yw daearyddiaeth wleidyddol. Mae daearyddwyr gwleidyddol yn tueddu i rannu eu maes yn dri dosbarth neu radd, gydag astudiaeth or wladwriae ...

                                               

Datganoli

Mae Datganoli, hunanlywodraeth neu ymreolaeth yn broses o fod llywodraeth ganolog gwladwriaeth yn rhoi grym dros rai materion i lywodraeth ar lefel cenedl, talaith neu diriogaeth arall, ac yn gwneud hynny trwy ddeddfwriaeth. Yn wahanol i ffederal ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →