ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 36



                                               

Economi wleidyddol ryngwladol

Disgyblaeth academaidd o fewn y gwyddorau cymdeithas syn dadansoddi cysylltiadau rhyngwladol ynghyd ag economi wleidyddol yw economi wleidyddol ryngwladol neu economi wleidyddol fyd-eang. Fel maes rhyngddisgyblaethol maen tynnu ar nifer o ysgolio ...

                                               

Marcsiaeth

Athrawiaeth faterolaidd a ddatblygodd Karl Marx a Friedrich Engels yng nghanol y 19g yw Marcsiaeth. Yn wreiddiol roedd yn cynnwys tri syniad cysylltiedig: barn athronyddol o ddynoliaeth, theori o hanes, a rhaglen economaidd a gwleidyddol. Ffurf o ...

                                               

Sosialaeth

Sosialaeth ywr enw a roddir i gasgliad o ideolegau syn ffafrio cyfundrefn sosio-economaidd lle mae eiddo a dosbarthiad cyfoeth yn cael eu rheoli gan gymdeithas. Gellir olrhain gwreiddyn y mudiad sosialaeth modern yn bennaf at fudiad dosbarth gwei ...

                                               

Democratiaeth

Tarddar gair democratiaeth or Groeg δημοκρατία, δημος y werin + κρατειν teyrnasu. Golyga ffurf o lywodraeth a reolir gan boblogaeth y gymdeithas. Maer cysyniad hwn wedi cael ei ddehongli ai ddatblygu mewn gwahanol ffurf trwy hanes ond fel arfer m ...

                                               

Genicratiaeth

Genicratiaeth yw ffurf o lywodraeth, syn hyrwyddo deallusrwydd fel maen prawf ar gyfer ethol llywodraeth. Dawr term or gair Genius athrylith ac maen cynnig system sydd wedii chynllunio i ddewis llywodraeth ar sail gwybodaeth a thosturi fel y prif ...

                                               

Gerentocratiaeth

Gerentocratiaeth yw system syn hyrwyddo oedran person fel maen prawf ar gyfer dethol llywodraeth. Cafodd y syniad ei ffurfioli gyntaf yng Ngroeg yr Henfyd, er ei fod yn debyg bod dylanwad yr hen ar lywodraeth llwythau yn hŷn o lawer, fel yr awgry ...

                                               

Gwladwriaeth gysylltiedig

Gwladwriaeth a chanddi statws arbennig yw gwladwriaeth gysylltiedig sydd yn ddibynnol i raddau mawr ar wladwriaeth arall, fel rheol mewn materion tramor ac amddiffyn. Mae gan y wladwriaeth felly ddiffyg o ran sofraniaeth, er ei bod yn meddu ar ym ...

                                               

Imperialaeth

Polisi o wledydd grymus yn estyn a chadw rheolaeth, awdurdod neu ddylanwad dros genhedloedd llai yw imperialaeth, yn aml yn hanesyddol trwy godi ymerodraethau. Gall hyn digwydd naill ai trwy goncwestau uniongyrchol neu drwy ddulliau anuniongyrcho ...

                                               

Cadwyn Bloc

Mae cadwyn bloc, yn rhestr o gofnodion o’r enw blociau sydd wedi’u cysylltu â’i gilydd gan ddefnyddio cryptograffeg. Mae gan bob bloc ei stwnsh cryptograffig o’r bloc blaenorol, stamp amser, a data trafod (fel arfer ar ffurf stwnsh gwreiddyn coed ...

                                               

Rhestr moroedd, baeau a phentiroedd Cymru

Dyma restr o foroedd, baeau a phentiroedd Cymru. Trwyn Carmel Pen St Gofan Pen Pyrod Pen y Gogarth Pen-Caer Pen Strwmbl Llŷn Penmaendewi Y Parlwr Du Pentir Linney

                                               

Rhestr ynysoedd Cymru

                                               

Mississippi Delta

Gelwir aberoedd y Mississippi yn "Lower Mississippi Delta", ond nid dymar Mississippi Delta. Nid delta ydyr Mississippi Delta yn gywir, ond Gwastadedd llifwaddodol rhwng yr afonydd Mississippi ar Yazoo. Mae en dechrau yn Memphis, Tennessee ac yn ...

                                               

Moryd Gironde

Gweler hefyd Gironde. Moryd neu aber estynedig yn ne-orllewin Ffrainc syn gorwedd rhwng rhanbarthau Aquitaine a Poitou-Charentes yw Moryd Gironde. Rhennir y foryd fel aber gyffredin gan yr afonydd Garonne a Dordogne. Maen rhoi ei enw i départemen ...

                                               

Río de la Plata

Aber yn Ne America ywr Río de la Plata. Ffurfir yr aber lle maer afonydd Paraná ac Wrwgwái yn uno cyn llifo i Gefnfor Iwerydd. Y Río de la Plata syn ffurfior ffîn rhwng yr Ariannin ac Wrwgwái yn y dwyrain. O ran lled, y Río de la Plata ywr aber f ...

                                               

Anialwch Alvord

Lleolir Anialwch Alvord yn Swydd Harney, yn ne-ddwyrain talaith Oregon ar ochr orllewinol yr Unol Daleithiau. Yn fras, fei lleolir ir de-ddwyrain o Fynydd Steens. Maer Anialwch Alvord yn draeth, gwely llyn 12-milltir o hyd a 7-milltir o led, syn ...

                                               

Anialwch yr Atacama

Mae Anialwch yr Atacama yn llwyfandir yn Ne America, ac yn cwmpasu stribed 1.000 km ar hyd arfordir y môr Tawel ag arfordir gorllewinol mynyddoedd yr Andes. Hwn ywr anialwch di-begynnol sychaf yn y byd. Yn ôl amcangyfrifon, mae Anialwch yr Atacam ...

                                               

Bara Mawr

Am y mynydd yng Ngwynedd gweler Bera Mawr; gweler hefyd bara. Anialwch yn ne Jibwti ywr Bara Mawr. Maen cynnwys ardaloedd eang o wastadeddau tywod lle ceir rhywfaint o weirau anialdirol a lled-anialdirol a llystyfiant tir ymylol. Mae ffordd a ade ...

                                               

Anialwch Danakil

Anialwch yn nwyrain Affrica yw Anialwch Danakil syn ymestyn dros ran o ogledd-ddwyrain Ethiopia, de Eritrea, a gogledd-orllewin Jibwti. Wedii leoli yn Nhriongl Afar, maen ymestyn dros 100.000 cilometr sgwar o dir sych iawn ar lan y Môr Coch. Maer ...

                                               

Diffeithwch Libia

Mae Diffeithwch Libia yn rhan o anialwch y Sahara. Gorwedd y rhan fwyaf or diffeithwch o fewn Libia ei hun ac yn llenwir rhan fwyaf o ddwyrain y wlad ond maen cynnwys rhan o ogledd-orllewin Yr Aifft yn ogystal. Maer rhan fwyaf or diffeithwch yn i ...

                                               

Diffeithwch Syria

Ardal eang o dir anial yn y Dwyrain Canol yw Diffeithwch Syria neu Anialwch Syria. Maen ddiffeithwch lled uchel syn cyrraedd 1128m yn ei bwynt uchaf. Diffeithwch carregog ydywn bennaf, yn hytrach nag anialwch tywodlyd. Ffurfiwyd tirwedd unigryw y ...

                                               

Y Fforest Betraidd, Arizona

Anialwch syn rhan o Barc Cenedlaethol y Fforest Petraidd yn Arizona, Unol Daleithiau America, ywr Fforest Petraidd. Mae’r bocyffion petraidd yn silica. Roedd rhwydwaith o afonydd yn yr ardal, a llawer o goed. Ar ôl iddynt farw, aeth rhai i’r afon ...

                                               

Gobi

Anialwch yng Nghanolbarth Asia ywr Gobi. Mae ganddo arwynebedd o tua 1.295.000 km². Maer Gobin ymestyn trwy rannau sylweddol o dde-ddwyrain Mongolia a gogledd Tsieina. Wedii lleoli ar lwyfandir 900-1500m uwchben lefel y môr, maen anialwch creigio ...

                                               

Grand Erg Oriental

Ardal eang o anialwch yng ngogledd-ddwyrain y Sahara, Gogledd Affrica ywr Grand Erg Oriental. Maen gorwedd yn ne-ddwyrain Algeria a de Tiwnisia. Ystyr erg yw "anialwch tywodlyd". Maen ymestyn dros 190.000 km² o dir gyda hyd a lled o tua 500 – 300 ...

                                               

Gwerddon

Gweler hefyd Gwerddon cylchgrawn. Mae gwerddon yn ardal yn yr anialwch lle ceir dŵr a thyfiant. Gall fod yn ffynnon fechan unigol â phalmwydd a phlanhigion eraill yn tyfu oi chwmpas, neun ardal bur sylweddol lle ceir tabl dŵr dan wyneb y tir. Er ...

                                               

Kalahari

Anialwch yn neheudir Affrica ywr Kalahari, yn ymestyn tros 900.000 km², ar draws rhan helaeth o Botswana a rhannau o Namibia a De Affrica. Er ei fod yn anialwch, mae tyfiant sylweddol yno yn dilyn glawogydd. Y Kalahari yw anialwch mwyaf deheuol A ...

                                               

Negev

Ardal o anialwch yn ne Israel ywr Negev. Maer Bedouin brodorol yn ei alw yn al-Naqab. Tarddar gair Negev o wraidd Hebraeg syn golygu sych. Yn y Beibl maer gair Negev yn golygu cyfeiriad y De. Maer Negev yn gorchuddio mwy na hanner tiriogaeth Isra ...

                                               

Parc Cenedlaethol Dyffryn Marwolaeth

Ardal warchodedig ir dwyrain o gadwyn y Sierra Nevada yw Parc Cenedlaethol Dyffryn Marwolaeth. Fei lleolir yn Swydd Inyo, yn ne-ddwyrain Califfornia, UDA, gyda rhan fechan ohonon ymestyn i mewn i Nevada. Maen cynnwys bron y cyfan o Ddyffryn Marwo ...

                                               

Anialwch Peintiedig, Arizona

Mae Anialwch Peintiedig, Arizona yn ardal Pedair Gornel yn Nhalaith Arizona yn Unol Daleithiau America. Maen ymestyn o Barc Cenedlaethol y Grand Canyon ir de-ddwyrain ar lan ogleddol Afon Colorado Fach i Holbrook. Maer Anialwch tua 150 milltir o ...

                                               

Rhith yr anial

Ffenomen weledol syn digwydd yn naturiol pan fo pelydrau golau yn cael eu gwyro i greu llun dadleoledig o wrthrych pell neur wybr yw rhith yr anial. Mewn gwrthgyferbyniad â rhithweledigaeth, ffenomen optegol go iawn yw rhith yr anial y gellir tyn ...

                                               

Sinai

Gorynys anial yn Yr Aifft yw Sinai, syn gorwedd rhwng Camlas Suez yn y gorllewin ac Israel a Llain Gaza yn y dwyrain. Yn y gogledd maen wynebur Môr Canoldir tra yn y de mae ganddi arfordir hir ar y Môr Coch syn terfynu yn Gwlff Suez yn y gorllewi ...

                                               

Atol

Rîff, ynys fechan, neu gadwyn o ynysoedd cwrel ar ffurf cylch neu bedol o gwmpas lagŵn yw atol neu gylchynys. Ceir yng nghefnoroedd y byd, yn arbennig yn y Cefnfor Tawel. Fel rheol maen cynnwys un neu ragor o riffiau cwrel a ffurfir gan organebau ...

                                               

Bae

Cilfach fôr yw bae syn cael ei amddiffyn gan benrhyn neu wal rhag y tonnau geirwon; mae amddiffynfa or fath naill ain naturiol neun waith gan ddyn i greu harbwr. Effaith hyn yw fod y gywnt yn gostwng neun tawelu. Defnyddir y term "gwlff" i ddisgr ...

                                               

Cefnfor

Corff mawr o ddŵr hallt a phrif ran or hydrosffer yw cefnfor. Gorchuddir tua 71% o wyneb y Ddaear gan gefnfor, corff di-dor o ddŵr sydd yn aml yn cael ei rannun nifer o brif gefnforoedd a moroedd llai. Mae dros hanner or arwynebedd hwn yn fwy na ...

                                               

Culfor

Sianel forwrol syn cysylltu dau fôr neu ddwy ran o fôr yw culfor. Yn aml mae culfor yn dramwyfa pwysig i longau ac felly o bwysigrwydd economaidd a stragegol. Yr unig enghraifft o gulfor yng Nghymru yw Afon Menai, rhwng Môn ac Arfon. Culfor Melac ...

                                               

Gwlff

Erthygl am y tirffurf yw hon. Am y gwlff enwog yn y Dwyrain Canol, gweler Y Gwlff. Darn agored o fôr gyda thir ar ddwy ochr iddo yw gwlff. Gan amlaf maen ffurfio math o fae mawr agored, ond weithiau gall fod yn fraich or môr rhwng ddau ddarn o di ...

                                               

Ynysig

Ynys fechan iawn yw ynysig. Ceir nifer o enwau rhanbarthol ar draws y byd: Gelwir ynysoedd bychain Afon Tafwys yn Lloegr yn aits neun eyots. Ym Mholynesia defnyddir yr enw motu ar ynysigau cwrel. Yn Ynysoedd y Sianel dynoder ynysigau gan yr ôl-dd ...

                                               

Bwlch Angarskyi

Bwlch ym Mynyddoedd Crimea, ar orynys Crimea yng Gweriniaeth Crimea, Rwsia, yw Bwlch Angarskyi. Dymar pwynt ucaf ar draffordd Simferopol-Alushta, 752m i fyny. Maen cymryd ei enw o Afon Angara, un o ledneintiau Afon Salhir. Dim ond llwybr traed a ...

                                               

Cyforgors

Defnyddir y term cyforgors am gors ar yr iseldir, lle mae mawnogydd wedi datblygu mewn mannau lle mae dŵr yn casglu oherwydd traeniad gwael. Ffurfir mawn, gan fod diffyg ocsigen yn arafu pydriad y defnyddiau planhigol. Bydd ymgasgliad y mawn yn c ...

                                               

Snorclo cors

Digwyddiad chwaraeon yw snorcelu cors lle mae cystadleuwyr yn mynd ar hyd ffos llawn ffos llawn dŵr sdd wedii thorri mewn cors fawn yn yr amser byrraf posibl. Rhaid i gystadleuwyr wisgo snorcelau a ffliperi a chwblhaur cwrs heb ddefnyddio strôc n ...

                                               

Afon

Llifiad o ddŵr o dir uwch ir môr neu i lyn neu fan is arall, yw afon. Maer rhan fwyaf o afonydd yn llifo ou tarddle, gan amlaf yn y bryniau ar mynyddoedd, i lawr drwyr cymoedd ar dyffrynoedd hyd nes eu bod yn cyrraedd y môr. Mae sianel yr afon yn ...

                                               

Gwlyptir

Tir gyda lefel uchel o ddŵr ynddo yw gwlyptir, a gall gynnwys mathau o rostiroedd fel a geir yng Nghymru, corsydd fel a welir yn y Basn Amazonas neu fangrof le tyf coed. Maent iw cael ym mhob cyfandir ar wahân i Antarctica, Ymhlith y planhigion a ...

                                               

Llyn

Os ydych wedi cyrraedd yma wrth chwilio am y penrhyn a rhanbarth yng ngogledd-orllewin Cymru, gweler Llŷn gwahaniaethu. Corff sylweddol o ddŵr syn gorwedd mewn pant ar wyneb y tir yw llyn ; neu mewn Cymraeg cynnar: llwch syn perthyn yn agos ir ga ...

                                               

Muskeg

Pridd asidaidd a geir yn nhwndra a thaiga Canada yw muskeg. Maen ffurfio tir cors mawnog a migwynnaidd a ddraenir yn wael. Mae haen o iâ parhaol oddi tano sydd yn toddi rhywfaint yn yr haf gan ddarparu amodau da ar gyfer mosgitos.

                                               

Ymddoleniad

Tro ar afon a geir pan ymddolenna ei llif yw ymddoleniad. Maen dirffurf syn nodweddiadol o afonau mewn dyffrynnoedd eang pan fo llif y dŵr yn arafu ar afon yn ceisior ffordd rwyddaf. Ceir enghraifft drawiadol o ymddoleniad ym Mharc Cenedlaethol W ...

                                               

Dyffryn Monsal

Mae Dyffryn Monsal yn ddyffryn ym Mharc Cenedlaethol Ardal y Copaon, Swydd Derby, crewyd gan Afon Wye. Mae Llwybr Monsal, sy’n dilyn hen gwrs y rheilfordd rhwng Derby a Manceinion, yn croesi’r dyffryn ar Draphont Headstone. Mae’r dyffryn yn Safle ...

                                               

Dyffryn Grose

Mae Dyffryn Grose yn rhan o Barc Genedlaethol y Mynyddoedd Gleision ac yn cynnwys y Fforest Blue Gum yn Ne Cymru Newydd, Awstralia. Maer dyffryn wedi osgoi datblygiad i raddau helaeth oherwydd y clogwynau anferth ar ei ddwy ochr Daeth pobl frodor ...

                                               

Mawrth Vallis

Mawrth Vallis yw enw dyffryn ar Fawrth, lleolir 22.3° Gogledd, 343.5° Dwyrain, gydag uchder o -2 km. Sianel all-lif dŵr hynafol yw lle ceir digon o glai yn y creigiau. Enwyd y dyffryn ar ôl yr enw Cymraeg ar y blaned, gan ychwanegur gair Lladin v ...

                                               

Val Camonica

Cwm yn ardal Alpaidd Lombardia yn Yr Eidal yw Val Camonica. Gorwedd yn rhan uchaf dyffryn Afon Oglio, i fynyr afon o Lyn Iseo. Maer rhan fwyaf or cwm yn rhan o dalaith Brescia. Mae Val Camonica yn enwog fel cartref y casgliad mwyaf o luniau carre ...

                                               

Gwastatir Arfordirol y Baltig

Gwastatir syn ymestyn ar draws gogledd Gwlad Pwyl yw Gwastatir Arfordirol y Baltig. Maen ffurfio rhanbarth o dir isel syn ardal Bomerania yn bennaf. Mond ychydig o gilfachau sydd ir arfordir, a Bae Pomerania a Gwlff Gdańsk ywr ddwy brif gainc o fôr.

                                               

Gwastatir Ewrop

Gwastatir syn ymestyn o fynyddoedd y Pyreneau ar draws gogledd Ewrop hyd at fynyddoedd yr Wral yw Gwastatir Ewrop neu Wastatir Mawr Ewrop. De orllewin a gogledd Ffrainc a Gwlad Belg syn ffurfio rhan orllewinol gul y gwastatir ar hyd arfordir Cefn ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →