ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 352



                                               

Persephone

Duwies ym mytholeg Roeg oedd Persephone ; ffurf Homerig Περσεφονηία, Persephonēia. Cyfeirir ati hefyd fel Core. Yn y traddodiad Rhufeinig, gelwid hi yn Proserpina. Roedd yn ferch i Demeter, duwies grawn a thyfiant; yn ôl rhai traddodiadau, Zeus o ...

                                               

Rhea (mytholeg)

Ym mytholeg Roeg, un or Titaniaid a gwraig Cronos oedd Rhea neu Rheia. Roedd yn fam ir genhedlaeth gyntaf or Deuddeg Olympiad: Demeter, Hera, Hades, Hestia, Poseidon a Zeus. Roedd proffwydoliaeth y diorseddid Cronos gan un oi blant, ac or herwydd ...

                                               

Rhiannon

Mae Rhiannon ferch Hyfeydd Hen yn gymeriad syn ymddangos yn y gyntaf ar drydedd o Bedair Cainc y Mabinogi. Yn y gainc gyntaf, Pwyll Pendefig Dyfed mae Pwyll yn gweld merch hardd mewn gwisg aur yn marchogaeth ar geffyl gwyn. Maen gyrru ei wŷr ar e ...

                                               

Sabrina

Duwies Geltaidd Afon Hafren yw Sabrina. Mae ei henw yn goroesi yn enwr afon ei hun ac yn enw Fforest Savernake, Wiltshire.

                                               

Saraswati

Duwies doethineb, gwyddoniaeth, iaith a cherddoriaeth yng nghrefydd Hindŵaeth yw Saraswati. Mae hin wraig ir Brahma, Creawdwr y Bydysawd. Yn ôl yr ysgrythurau Hindŵaidd, Saraswati a greodd Devanagari, yr wyddor Sanscrit. Ganed Saraswati o Brahma ...

                                               

Sif

Ym mytholeg Llychlyn, maer dduwies Sif yn wraig ir duw Thor. Fel mae ei gwallt hir euraidd yn awgrymu, roedd hin dduwies ffrwythlondeb yn wreiddiol, yn cynrychioli tyfiant aeddfed y ddaear ac yn neilltuol cnydau Awst. Mae un chwedl yn adrodd sut ...

                                               

Tanit

Tanit oedd duwies y lleuad ym mytholeg Ffeniciaidd a nawdd-dduwies dinas Carthago yng Ngogledd Affrica. Nid yw pawb yn cytuno ar wreiddiau a swyddogaeth Tanit, ond maen ymddangos ei bod yn perthyn ir dduwies Astarte / Ishtar a addolid trwyr Dwyra ...

                                               

Thalassa (mytholeg)

                                               

Meseia

Yn y crefyddau Abrahamig, y gwaredwr disgwyliedig ywr meseia. Cred y Cristnogion taw Iesu Grist oedd y meseia. Dawr gair or Saesneg messiah, ac yn y bôn or Hebraeg māshīah sef "eneiniog".

                                               

Bodhidharma

Mynach Bwdhaidd a fu fyw yn y 5g neur chweched CE oedd Bodhidharma. Ystyrir ef yn gyfrifol am ledu Chan i Tsieina. Ni wyddys rhyw lawer am ei hanes oherwydd prinder gwybodaeth fywgraffiadol yn ei gylch ac o ganlyniad mae elfen o chwedl i gyfrifio ...

                                               

Mike Crowley

Erthygl am yr awdur Cymreig o Gaerdydd yw hwn. Am y chwaraewr hoci-iâ Americanaidd, gweler: Mike Crowley hoci-iâ. Mae Mike Crowley yn ysgolor, yn awdur, yn gyfansoddwr ac yn ieithydd syn siarad Cymraeg, Sanskrit, Lladin, Ffrangeg, Tibeteg, Saesne ...

                                               

Mandala

                                               

Nirfana

Gair yn golygu, yn llythrennol, "wedii ddiffodd", megis canwyll, yw nirfana. Fei cysylltir gan amlaf â Bwdhaeth. Yn y crefyddau Indiaidd, cyrraedd nirfana yw moksha, sef rhyddhad o gylchred ddi-dor genedigaeth, marwolaeth ac ailenedigaeth. Mewn t ...

                                               

Siddhartha Gotama

Siddhārtha Gautama oedd sylfaenydd crefydd Bwdhaeth. Er nad ef ywr unig un a ystyrir yn Fwdha gan ddilynwyr Bwdhaeth, ystyrir mai ef yw prif Fwdha yr oes bresennol, ac mae Y Bwdha fel rheol yn cyfeirio ato ef. Y farn gyffredinol yw iddo fyw o odd ...

                                               

Śūnyatā

Cysyniad Bwdhaidd yw Śūnyatā, a gyfieithir ir Gymraeg fel gwacter, sydd â sawl ystyr athrawiaethol yn dibynnu ar y cyd-destun a ddefnyddir ynddo. Ym Mwdhaeth Therefada, cyfeiria śūnyatā at anfodolaeth yr hunan. Ymhellach, defnyddir y term śūnyatā ...

                                               

Anghydffurfiaeth

Anghydffurfiaeth neu ymneilltuaeth ywr term a ddefnyddir i ddisgrifio Cristnogion syn gwrthod cydymffurfio ag athrawiaeth ac arferion Eglwys Sefydledig. Daeth Anghydffurfiaeth i fod yn sgil y Diwygiad Protestannaidd yn y 16g. Yng ngwledydd Prydai ...

                                               

Ar Drothwy Goleuni

Detholiad o destunau ysbrydol y traddodiad Celtaidd Cristnogol gan A. M. Allchin ac Esther De Waal yw Ar Drothwy Goleuni: Gweddi a Moliant or Traddodiad Celtaidd. Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y ...

                                               

Archangel

Am y ddinas yn Rwsia gweler Arkhangelsk neu Archangel. Yn y Traddodiad Abrahamaidd, un o ddosbarth arbennig o angylion syn sefyll yn dragwyddol o flaen Duw yn y Nefoedd ac yn gweithredu fel negesydd Iddo weithiau yw archangel. Ffurfiar archangyli ...

                                               

Ariadaeth

Ffurf ar Gristnogaeth a ddaeth yn boblogaidd yn Ymerodraeth Rufeinig y Dwyrain or drydedd ganrif OC ymlaen oedd Ariadaeth. Fei dyfeisiwyd gan Arius, offeiriad oedd yn gweithio yn Alecsandria yn yr Aifft. Doedd Ariadaeth ddim yn derbyn bod y Tad a ...

                                               

Arminiaeth

Ar sawl ystyr Arminiaeth ywr gwrthwyneb i Galfiniaeth. Yn ôl Arminiaeth mae gan ddyn ewyllys rhydd i ennill ei iachawdwriaeth, tra fod dysgeidiaeth Calfin yn honni fod dyn yn dyngedig oi enedigaeth naill ai i fynd i Baradwys neu i ddamnedigaeth d ...

                                               

Arwain Ymbiliau

Casgliad o weddïau, golygwyd gan Raymond Chapman a Cynthia Davies, yw Arwain Ymbiliau / Leading Intercessions. Canterbury Press a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.

                                               

Calfiniaeth

Dysgeidiaeth y diwygiwr Protestannaidd John Calvin yw Calfiniaeth. Yn ogystal â bod yn derm am ddysgeidiaeth a diwinyddiaeth Calvin ei hun, tueddir i ddefnyddior gair i olygu: Yn gyffredinol, yr eglwysi a ffurfiwyd dan ddylanwad Calfin au heffait ...

                                               

Catholigiaeth

Traddodiad yng nghrefydd Cristnogaeth yw Catholigiaeth. Mae mwy nag un ystyr ir gair "catholig" ir Gymraeg drwyr Lladin Catholicus). Yr ystyr fwyaf cyffredin maen debyg yw cyfeiriad at yr Eglwys Gatholig Rufeinig, ac ir eglwys honno dyna y wir eg ...

                                               

Cyfrwngddarostyngedigaeth

Y weithred o gyfrwngddarostwng rhwng dwy blaid yw cyfrwngddarostyngedigaeth. Mewn cyd-destun Cristnogol maen golygu gweddïo ar Dduw ar ran rhywun arall. Dymar gair hwyaf yng Ngeiriadur Prifysgol Cymru.

                                               

Cyngor Cyntaf Nicaea

Cyngor Cyntaf Nicaea yn 325 OC oedd cyngor eciwmenaidd cyntaf yr eglwys Gristnogol. Galwyd y cyngor gan yr ymerawdwr Rhufeinig Cystennin I, ac fei cynhaliwyd yn Nicaea yn nhalaith Bithynia. Crewyd Credo Nicaea, y credo Cristnogol cyntaf. Prif bwr ...

                                               

Cymun

                                               

Dydd yr Arglwydd

Mewn Cristnogaeth, prif ddiwrnod yr wythnos sy’n cael ei neilltuo ar gyfer addoliad cyhoeddus yw Dydd yr Arglwydd. Fei hystyrir yn ddathliad wythnosol o atgyfodiad Iesu Grist, a welwyd, yn ôl efengylaur Testament Newydd, wedii godi o farwn fyw, y ...

                                               

Eglwys Iesu Grist Saint y Dyddiau Diwethaf

Enwad Cristnogol yw Eglwys Iesu Grist Saint y Dyddiau Diwethaf ; adnabyddir ei dilynwyr fel Mormoniaid. Sefydlwyd Mudiad Seintiaur Dyddiau Diwethaf gan Joseph Smith yn nhalaith Efrog Newydd yn yr Unol Daleithiau yn 1830. Wedi llofruuddiaeth Josep ...

                                               

Eglwys y Gwir Iesu

Mae Eglwys y Gwir Iesu yn eglwys annibynnol a sefydlwyd yn Beijing, Tsieina ym 1917. Heddiw mae yna oddeutu 1.5 miliwn o aelodau ym 45 gwlad. Perthyn yr eglwys ir gangen Brotestanaidd Bentecostaidd of Gristnogaeth a ymddangosodd yn ystod yr 20g g ...

                                               

Eglwysir tri cyngor

Cyfundeb o Eglwysi Uniongred yw Eglwysir tri cyngor, neu Eglwysi Uniongred Orientalaidd. Maer eglwysi yma mewn cymundeb ai gilydd ond nid ar Eglwys Uniongred Ddwyreiniol. Fei gelwir yn Eglwysir tri cyngor oherwydd eu bod yn cydnabod y tri Cyngor ...

                                               

Esgobaeth

Uned weinyddol eglwysig a rhanbarth daearyddol a lywodraethir gan esgob yw esgobaeth. Fel rhan or drefn eglwysig mae iw chael mewn sawl Eglwys Gristnogol, e.e. yr Eglwys Anglicanaidd, yr Eglwys Gatholig Rufeinig, ar rhan fwyaf or Eglwysi Uniongred.

                                               

Y Forwyn Fair

Yn ôl y Testament Newydd, roedd Mair yn fam i Iesu Grist. Roedd hin briod â Sant Ioseff ac, yn ôl ffynonellau llai derbynnol, yn ferch ir saint Joachim ac Ann. Mae efengyl Luc yn adrodd sut y dysgodd Mair, a oedd yn forwyn ar y pryd, gan yr archa ...

                                               

Y Greal Santaidd

Mae hon yn erthygl am y llestr santaidd. Am y cylchgronau cynnar gweler Y Greal 1807 a Greal. Yn ôl mytholeg Gristnogol, y Greal Santaidd neur Sangreal oedd y llestr a ddefnyddiodd Iesu yn y Swper Olaf. Dywedid fod gan y llestr yma alluoedd goruw ...

                                               

Gweinidog yr Efengyl

Yn yr enwadau Cristionogol mae Gweinidog yr Efengyl yn berson sydd wedii awdurdodi gan eglwys neu sefydliadau crefyddol eraill i gyflawni swyddogaethau megis dysgu credoau; arwain gwasanaethau nodedig fel gwasanaethau cymun, priodas, bedydd ac an ...

                                               

Homili

Sylwebaeth syn dilyn darlleniad or ysgrythur yw homili. Mewn eglwysi Catholig, Anglicanaidd, Lutheraidd, ac Uniongred Dwyreiniol, mae homili fel arfer yn cael ei rhoi yn ystod yr Offeren ar ddiwedd Litwrgir Gair. Mae nifer o bobl yn ei ystyried y ...

                                               

Iachawdwriaeth

Mae Gwaredigaeth yn ail-gyfeirio ir dudalen hon. Iachawdwriaeth yw un or elfennau sylfaenol yn nysgeidiaeth yr Eglwys Gristnogol, syn golygu achubiaeth neu gadwedigaeth enaid. Yn fwy penodol maen golygur rhyddhad oddi wrth bechod ynghyd âi ganlyn ...

                                               

Daniel Jones (Mormon)

Un o arweinwyr y Mormoniaid yn Unol Daleithiau America oedd Daniel Jones o Abergele. Wedi iddo ymfudo i America cafodd waith fel cychwr, a chafodd droedigaeth tra roedd wrth ei waith yn cludo credinwyr y grefydd honno mewn cwch a oedd dan ei ofal ...

                                               

Llaswyr

Llaswyr yw rhes o fwclis wediu rhaffu ynghyd syn cael ei ddefnyddio ar gyfer gweddïo gan Gatholigion. Mae llaswyrau tebyg yn cael eu defnyddio ir un perwyl gan Fwslemiaid a Bwdyddion. Ystyr gwreiddiol y gair Cymraeg Canol llaswyr oedd "Llyfr y Sa ...

                                               

Llyfr Mormon

Llyfr sanctaidd mudiad yr Eglwys Iesu Grist Saint y Dyddiau Diwethaf syn cynnwys dysgeidiaethau proffwydai hynafol a drigai ar gyfandir America rhwng tua 2200CC i 421 AD ydy Llyfr Mormon. Fei cyhoeddwyd yn wreiddiol ym Mawrth 1830 gan Joseph Smit ...

                                               

Mihangel

Archangel yn nhraddodiad Iddewig, Cristnogol ac Islamaidd yw Mihangel. Gyda Gabriel, Raphael, Uriel ac eraill, maen sefyll yn dragwyddol o flaen Duw ac yn barod iw hanfon fel ei negesyddion ir dynolryw. Gyda Gabriel maen gwarchod drysau eglwysi r ...

                                               

Monoffisiaeth

Athrawiaeth Gristnogol syn datgan mai un natur yn unig, a hynnyn natur ddwyfol, sydd gan y Crist ymgnawdoledig yw Monoffysiaeth. Gwrthodair Monoffysiaid y ddysgeidiaeth Ddyoffysaidd uniongred fod gan Grist ddwy natur, dwyfol a dynol. Daeth y rhwy ...

                                               

Mormoniaeth

Crefydd a ddechreuodd yn Unol Daleithiau America yn 1831, ar ôl i Joseph Smith, Jr. honni iddo gael datguddiad oddi wrth Dduw yw Mormoniaeth. Mae gan yr eglwys Formonaidd mwy na 11 miliwn o aelodau. Y mwyaf or enwadau Mormonaidd yw Eglwys Iesu Gr ...

                                               

Protestaniaeth

Protestaniaeth ywr system grefyddol Gristionogol seiliedig ar egwyddorion y Diwygiad Protestannaidd syn gwrthod awdurdod y Pab fel pennaeth yr eglwys Gristionogol. Gall Protestaniaeth olygu ymlyniad wrth yr egwyddorion hynny neur Eglwysi Protesta ...

                                               

Y Drindod

Athrawiaeth Gristnogol yw y Drindod sydd yn dal taw un bod ar ffurf tri pherson ywr Duwdod: Duwr Tad, Duwr Mab, a Duwr Ysbryd Glân. Ni amlygar syniad hon yn bendant yn y Beibl, ond mae Cristnogion yn tynnu sylw at adnodaur Testament Newydd sydd y ...

                                               

Undodiaeth

Athrawiaeth Gristnogol Brotestannaidd yw Undodiaeth neu Sosiniaeth: gelwir y rhai syn ei harddel yn Undodiaid. Ceir sawl enwad neu eglwys Undodaidd, yn bennaf yng ngwledydd Prydain ar Unol Daleithiau, ond roedd llawer or Undodiaid cynnar heb bert ...

                                               

Y Bregeth ar y Mynydd

Casgliad o ddywediadau a athrawiaeth Iesu Grist syn pwysleisio ei ddysgeidiaeth foesol ywr Bregeth ar y Mynydd. Mae iw chanfod yn yr Efengyl yn ôl Mathew. Dymar cyntaf o Bum Disgwrs Mathew ac maen ymddangos yn gymharol gynnar yng Ngweinidogaeth I ...

                                               

Yr Ysbryd Glân

Yn ôl Cristnogaeth, trydydd person y Drindod ywr Ysbryd Glân. Gellir ei ystyried yn bresenoldeb ysbrydol y Duwdod yn y byd. Datblygodd diwinyddiaeth yr Ysbryd Glân mewn ymateb i ddadleuon yn yr Eglwys Fore ynglŷn âr berthynas rhwng Duwr Tad ac Ie ...

                                               

Ystorya Adaf

Ystorya Adaf ywr teitl a dderbynnir amlaf ar gyfer gyfieithiad Cymraeg Canol or testun Lladin Historia Adam, fersiwn or "Buchedd y Groes" boblogaidd. Ni ddylid cymysgu Ystorya Adaf ag Ystorya Adaf ac Eva y Wreic, cyfieithiad Cymraeg o destun Llad ...

                                               

Plaid y Bumed Frenhiniaeth

Grŵp neu "blaid" o grefyddwyr Piwritanaidd yng nghyfnod Gwerinlywodraeth Lloegr a gredai fod y Milflwydd ar wawrio ac y byddai Crist yn dychwelyd i deyrnasu ar y ddaear oedd Plaid y Bumed Frenhiniaeth neur Pumed Frenhinwyr. Nid oedd yn blaid wlei ...

                                               

Swffïaeth

Agwedd gyfriniol o Islam yw Swffïaeth neu tasawwuf. Gelwir dilynwr y traddodiad hwn yn sūfī. Gelwir Swffïaeth yn aml yn enwad Islamaidd, ond maen gywirach iw disgrifio fel dimensiwn neu agwedd or crefydd.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →