ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 351



                                               

Brahma

Gweler hefyd Brahma Bwdhaeth a Brahman Vedanta. Duw Hindŵaidd syn creur bydysawd ac syn un or Trimurti, gyda Vishnu a Shiva yw Brahma. Ni ddylid ei gymysgu âr Brahman, yr Ysbryd Cosmig Goruchel yn athroniaeth Vedanta, er bod y ddau enw yn gytras. ...

                                               

Cernunnos

Roedd Cernunnos yn dduw Celtaidd y ceir delweddau ohono dros ardal eang yn nhiriogaethaur Celtiaid, gan gynnwys Gallia Cisalpina yng ngogledd yr Eidal, Gâl a rhannau deheuol Prydain. Dangosir ef fel duw corniog, a chysylltir ef ag anifeiliaid cor ...

                                               

Dagon

Duw Semitaidd a addolid yn y Dwyrain Canol oedd Dagon neu Dagan, efallai yn dduw amaeth a grawn. Fei addolid gan yr Amoriaid a thrigolion dinasoedd Ebla ac Ugarit. Roedd yn un o dduwiau pwysicaf y Ffilistiaid, efallai y pwysicaf un. Ceir y cofnod ...

                                               

Ganesha

                                               

Iau (duw)

Iau oedd brenin y duwiau yn chwedloniaeth Rhufain. Rhoddodd ei enw i Iau, y blaned fwyaf yng nghysawd yr Haul ac enwyd diwrnod or wythnos ar ôl, Iovis dies, a ddaeth ir Gymraeg fel Dydd Iau. Roedd Iau yn briod i Juno ond yn anffyddlon ac yn cael ...

                                               

Indra

Duw grymus a gysylltir â Rhyfel ar Tywydd yn y Veda ac sydd hefyd yn Frenin y duwiau ac Arglwydd y Nefoedd yn ei balas yn Svargaloka yn Hindŵaeth yw Indra. Ceir y cyfeiriadau cynharaf ato yn y Rig Veda hynafol. Yno maen cael ei bortreadu fel cyme ...

                                               

Jagannatha

Duw Hindŵaidd yw Jagannatha, syn ffurf ar Vishnu-Krishna ac a addolir yn India - ar draws Bengal ac Orissa yn arbennig - ac mewn mannau eraill lle ceir cymunedau Hindŵaidd. Fei cysylltir yn neilltuol gyda dinas Puri, yn Orissa, lle dethlir y Jaga ...

                                               

Krishna

Am ystyron eraill gweler Krishna gwahaniaethu. Duw a addolir mewn sawl traddodiad Hindŵaidd yw Krishna. Maen ffigwr canolog yn addoliad enwadau Vaishnaviaeth. Balarama yw ei "frawd hŷn" neu avatar cyntaf. Darlunir Krishna fel rheol fel dyn ifanc ...

                                               

Lir

Cymeriad ym mytholeg Iwerddon yw Lir, weithiau Ler. Maen cyfateb i Llŷr yn y traddodiad Cymreig, ac fel Llŷr ymddengys ei fod yn wreiddiol yn dduw y môr. Fel Llŷr, maen ymddangos yn y chwedlau fel tad cymeriadau eraill yn hytrach nag fel cymeriad ...

                                               

Lugus

Duw Celtaidd ar gyfandir Ewrop oedd Lugus. Maen cael ei gynrychioli ym mytholeg Gymreig gan Lleu Llaw Gyffes, y ceir ei hanes yn y chwedl Math fab Mathonwy, ac yn Iwerddon gan y duw Gwyddelig Lugh. Ystyr lug, bôn yr enw, yw "golau/goleuni", ac ym ...

                                               

Llŷr

Cymeriad y ceir sôn amdano ym Mhedair Cainc y Mabinogi ac yn y Trioedd Cymreig yw Llŷr. Credir ei fod yn wreiddiol yn cyfateb i Lir ym mytholeg Iwerddon, ac yn dduwr môr: ystyr y gair Cymraeg Canol llŷr yw môr, eigion. Yn y Pedair Cainc, nid ywn ...

                                               

Manannán mac Lir

Duw y môr ym Mytholeg Iwerddon yw Manannán mac Lir ; yn cyfateb i Manawydan fab Llŷr ym Mhedair Cainc y Mabinogi yng Nghymru. Cysylltir ef ar Arallfyd ac ar tywydd. Cysylltir ei enw ag enw Ynys Manaw. Maen fab i Lir, duw y môr. Fel rheol ystyrir ...

                                               

Maponos

Duw Celtaidd mae ei enw yn ymddangos ar arysgrifau yng Ngâl a gogledd Prydain oedd Maponos. Credir mair duw hwn oedd sail y cymeriad Mabon fab Modron yn chwedl Culhwch ac Olwen. Roedd yn dduw yr helfa ac ieuenctid, ac roedd y Rhufeiniaid yn ei un ...

                                               

Mercher (mytholeg)

Duw Rhufeinig clasurol oedd Mercher. Roedd yn cyfateb ir duw Hermes yn y pantheon Groeg, ond gyda rhai gwahaniaethau pwysig. Roedd Mercher yn cludo negesau rhwng y duwiau i gyd, ar Fynydd Olympus. Roedd hefyd yn edrych ar ôl gwerthu pethau, a hef ...

                                               

Neifion (duw)

Duw dŵr croyw ar môr ym mytholeg Rufeinig yw Neifion. Maen cyfateb ir duw Groegaidd Poseidon. Y dduwies Salacia yw ei wraig. Mae hithaun cyfateb ir dduwies Amphitrite. Maen debyg bod Neifion yn gysylltiedig â ffynhonnau dŵr croyw cyn y môr. Addol ...

                                               

Priapus

Un o dduwiaur maes a ffrwythlondeb planhigion a diadellau ym mytholeg Glasurol oedd Priapus. Yn ôl traddodiad roedd yn fab i Aphrodite a Dionysus. Fei portreadir fel rheol fel ffigwr lled-gomig a chanddo bidyn anferth. Roedd garddio, gwinllanoedd ...

                                               

Rama

                                               

Shiva

Erthygl am y duw Shiva yw hon. Gweler hefyd Shiva gwahaniaethu. Un o brif dduwiau Hindŵaeth yw Shiva. O fewn Shivaeth mae ei addolwyr yn ei ystyried yn dduw Goruchel, ond mewn canghennau eraill o Hindŵaeth maen cael ei addoli fel un or chwe phrif ...

                                               

Sucellos

                                               

Trimurti

Yn ôl y ddysgeidiaeth syn rhan ganolog o athrawiaeth ac addoliad prif ffrwd Hindŵaeth, maer duwiau Brahma, Vishnu, a Shiva yn cynrychioli y tair prif agwedd ar y Duwdod, a adnabyddir gydai gilydd fel y Trimurti neur Drindod. O fewn y system Trimu ...

                                               

Vishnu

Duw Hindŵaidd a addolir fel y Bod Goruchel neur Realiti Pennaf gan Vaishnaviaid ac fel ymrithiad neu agwedd ar Brahma yn y traddodiadau Advaita a Smartiaeth, ac a adnabyddir hefyd fel Narayana, yw Vishnu neu Sri Vishnu. Ei gymar ywr dduwies Laksh ...

                                               

Abnoba

Abnoba ywr enw Lladin am y Fforest Ddu ac yn enw ar dduwies Geltaidd a gysylltir âr ardal ac a uniaethid âr dduwies glasurol Diana. Yn amser y Rhufeiniaid addolid duwies or enw Abnoba ar gyrion y Fforest Ddu. Mae tarddiad yr enw yn anhysbys. Darg ...

                                               

Aditi

Duwies Hindŵaidd yr awyr, ymwybyddiaeth, y gorffennol ar dyfodol, a ffrwythlondeb yw Aditi. Hi yw mam y duwiau oll. Cyfeirir at y dduwies Aditi bron i wythdeg o weithiau yn emynaur Rig Veda, ond erys ei gwir natur yn annelwig yn y gwaith hwnnw. C ...

                                               

Amphitrite

Amphitrite yw merch Nereus a Doris a gwraig Poseidon ym mytholeg Roeg. Hi yw duwies y môr a brenhines popeth syn byw ynddo. Yn ôl y chwedl, gwelodd Poseidon hin dawnsio gydar Neriaid ar ynys Naxos un diwrnod. Cipiodd hi ai dwyn iw deyrnas. Nid yw ...

                                               

Anahita

Anahita yw Duwies y Dyfroedd Pur ym mytholeg Persia. Ei henw llawn oedd Ardvi Sura Anahita. Yn ôl rhai traddodiadau mae hin ferch ir duw Ahura Mazda ond credir ei bod yn ffurf ar y Fam Dduwies yn wreiddiol. Ffynhonnell bywyd a ffrwythlondeb yw An ...

                                               

Andromeda (mytholeg)

Duwies ym mytholeg Roeg yw Andromeda, yn ferch i Cepheus fab Belus, brenin Ethiopia, gan y dduwies Cassiopeia. Roedd Cassiopeia wedi bostio ei bod yn degach nar Nereidau, merched Poseidon, duwr môr. I ddial y sarhad anfonodd Poseidon dilyw ac ang ...

                                               

Aphrodite

Duwies Roegaidd cariad, prydferthwch a rhywioldeb yw Aphrodite);. Yn ôl y bardd Groegaidd Hesiod, cafodd hi ei geni pan dorrodd Cronus organau cenhedlu Wranws i ffwrdd au taflu ir môr, ac or môr ganwyd Aphrodite.

                                               

Arianrhod

Cymeriad a gysylltir yn bennaf â chwedl Math fab Mathonwy, y Bedwaredd o Geinciaur Mabinogi, yw Arianrhod neu Arianrhod ferch Dôn. Credir ei bod yn dduwies Geltaidd yn wreiddiol. Cyfeirir ati fel "ferch Beli" a "ferch Dôn". Roedd hin chwaer ir de ...

                                               

Athena

Athena, neu Pallas Athena, oedd duwies rhyfel a doethineb ym mytholeg y Groegiaid a nawdd-dduwies dinas Athen. Cafodd ei geni o ben Zeus yn llawn arfog ac yn dwyn gwaywffon javelin yn ei llaw. Hi oedd hoff blentyn Zeus. Yn ystod Rhyfel Caerdroea ...

                                               

Belisama

Duwies Geltaidd yw Belisama. Credir fod ei henw yn tarddu or un gwraidd ag enwau Beli Mawr ar duw Celtaidd Belenus ac yn golygu "Y Ddisgleiriaf". Ceir sawl arysgrif o dde Gâl syn dangos fod ei chwlt yn boblogaidd trwyr ardal yng nghyfnod y Celtia ...

                                               

Blodeuwedd

Merch hudolus a greodd y dewiniaid Gwydion ap Dôn a Math o flodaur derw, banadl ac erwain, i fod yn wraig i Lleu Llaw Gyffes yw Blodeuwedd. Ceir ei hanes ym Mhedwaredd Gainc y Mabinogi, sef Math fab Mathonwy. Cynllwyniodd Blodeuwedd gydai chariad ...

                                               

Bóand

Bóand ywr dduwies Geltaidd yr enwir Afon Boyne yn Leinster, Iwerddon, ar ei hôl. Ceir sawl ffurf ddiweddarach ar ei henw Gwyddeleg, e.e. Bóann a Bóinn ; or ffurf olaf y dawr ffurf Seisnigaidd Boyne a welir yn enwr afon. Dawr enghraifft gynharaf o ...

                                               

Branwen

Am enghreifftiau eraill or enw gweler Branwen gwahaniaethu. Branwen ywr prif gymeriad yn yr ail o Bedair Cainc y Mabinogi, chwedl Branwen ferch Llŷr. Mae Branwen yn chwaer ir brenin Bendigeidfran fab Llŷr. Daw Matholwch brenin Iwerddon i ofyn am ...

                                               

Brigantia

Brigantia oedd prif dduwies y Brigantes, llwyth Celtaidd a drigai yn y tir syn ogledd Lloegr erbyn heddiw. Er iddi gael ei haddoli mewn rhannau eraill or Brydain Rufeinig yn ogystal, roedd hin dduwies arbennig ir Brigantiaid, a enwir ar ei hôl, y ...

                                               

Brìghde

Maer erthygl yma yn delio ar dduwies Geltaidd Brìghde ym mytholeg Gwyddelig. Am y santes Wyddelig or un enw, gweler Ffraid. Duwies Iwerddon cyn-Gristnogol oedd Brìghde, syn golygu "un aruchel". Ym mytholeg Iwerddon, aelod y Tuatha Dé Danann, merc ...

                                               

Ceres (duwies)

Duwies amaethyddiaeth yn y Rhufain hynafol oedd Ceres, y ffurf Rufeinig ar y dduwies Roegaidd Demeter. Maen bosibl y bu Ceres yn un o dduwiesau brodorol yr Eidal yn wreiddiol, ond daw ir amlwg yn hanes Rhufain yn 496 CC pan gyflwynwyd addoliaeth ...

                                               

Concordia

Duwies Cytgord yn y Rhufain hynafol oedd Concordia. Roedd hin bersonoliad o gytgord, yn enwedig rhwng dinasyddion Rhufeinig, un o sawl duw a duwies a ddyfeiswyd i gynrychioli syniadau a rhinweddau. Codwyd nifer o demlau i Concordia yn Rhufain yng ...

                                               

Creiddylad

Merch eithriadol o deg y ceir ei hanes yn y chwedl Culhwch ac Olwen yw Creiddylad. Yn y chwedl Gymraeg Ganol gynnar honno mae hin ferch i Lludd Llaw Eraint. Yn Culhwch ac Olwen, mae Gwyn ap Nudd brenin y Tylwyth Teg yn llên gwerin Cymru yn cipior ...

                                               

Danaë

Ym mytholeg Roeg mae Danae yn ferch ir brenin Acrisius o Argos. Cafodd ei chloi i fyny mewn tŵr efydd gan ei thad am ei fod yn ofni oracl a broffwydolasai y byddai mab iddi yn ei ladd. Syrthiodd Zeus, prif dduw y pantheon Olympiaidd, am y ferch a ...

                                               

Danu (duwies Wyddelig)

Ym Mytholeg Wyddelig, mae Danu yn fam dduwies y Tuatha Dé Danann. Mae hin cyfateb ir dduwies Dôn yng Nghymru. Er y gwelir hin bennaf yn ffigwr hynafiadol, mae rhai ffynonellau or 19eg ganrif yn ei chysylltu âr ddaear.

                                               

Demeter

Duwies ym mytholeg Roeg ac un or Deuddeg Olympiad oedd Demeter. Roedd yn dduuwies grawn, ffrwythlondeb ar tymhorau, ac yn cyfateb i Ceres ym mytholeg Rhufain. Roedd yn ferch ir Titaniaid Cronus a Rhea ac yn chwaer i Poseidon, Hades, Hestia, Hera ...

                                               

Diana (mytholeg)

Ym mytholeg Rhufain, roedd Diana yn dduwies hela, y lleuad a gwyryfdod. Maen cyfateb i Artemis ym mytholeg Roeg, ond roedd Diana o darddiad Eidalaidd. Dywedir i Artemis/Diana gael ei geni gydai hefaill Apollo ar ynys Delos, yn ferch i Zeus/Iau a ...

                                               

Dôn

Duwies Geltaidd syn chwaer i Fath fab Mathonwy yn y traddodiad Cymreig yw Dôn. Ceir cyfeiriadau anuniongyrchol ati ym Mhedwaredd Gainc y Mabinogi ac weithiau yng ngwaith y beirdd Cymraeg canoloesol. Cyfeirir ati weithiau fel merch Beli, a restrir ...

                                               

Duwies Driphlyg (Neo-baganiaeth)

Ar gyfer duwiesau triphlyg eraill, gweler Duwies driphlyg. Un o ddau brif dduwiau Wica ywr Dduwies Driphlyg. Gwelir hi yn dair gwedd wahanol yn aml; y Forwyn, y Fam, ar Hen Wrach, lle mae bob un ohonynt yn symboleiddio cyfnod gwahanol yn y bywyd ...

                                               

Epona

Roedd Epona yn dduwies Geltaidd a addolid yng Ngâl ac ardaloedd Celtaidd eraill. Roedd yn amddiffynnydd ceffylau, mulod ac asynnod, ac yn dduwies ffrwythlondeb. Awgrymodd H. Hubert fod y dduwies ai cheffylau yn arwain eneidiaur meirw. Ceir cerflu ...

                                               

Gwenhwyfach

Yn ôl un traddodiad, chwaer Gwenhwyfar gwraig Arthur oedd Gwenhwyfach neu Gwenhwyach. Ceir y cyfeiriad cynharaf ati gyda Gwenhwyfar yn chwedl Culhwch ac Olwen, fel Gwenhwyach, lle fei disgrifir fel "Gwenhwyach ei chwaer" yn llys Arthur. Cysylltir ...

                                               

Hathor

Un o dduwiesau mwyaf yr Hen Aifft oedd Hathor, a gysylltid âr Llwybr Llaethog. Roedd y Groegiaid yn ei huniaethu ag Aphrodite, duwies serch ym mytholeg Roeg. Yn wreiddiol, ystyrid Hathor yn ferch i Ra, brenin y duwiau, ac yn wraig i Horus, duwr h ...

                                               

Hera

Brenhines y duwiau a gwraig Zeus ym mytholeg Roeg oedd Hera neu Here yn y dafodiaith Ionig. Roedd yn dduwies merched a phriodas, ac yn cyfateb i Juno ym mytholeg Rhufain. Roedd yn ferch ir Titaniaid Cronus a Rhea. Dangosir hin aml yn gwisgor polo ...

                                               

Hestia

Duwies ym mytholeg Roeg ac un or Deuddeg Olympiad gwreiddiol oedd Hestia. Hi oedd duwies yr aelwyd ar teulu, yn cyfateb i Vesta yn y traddodiad Rhufeinig. Roedd hin ferch i Cronus a Rhea, yn chwaer i Demeter, Hera, Zeus, Poseidon a Hades. Yn ôl u ...

                                               

Io (mytholeg)

Ym mytholeg Roeg, un o offeiriadesau y dduwies Hera yn Argos yr ymserchodd Zeus ynddi oedd Io. Ar ôl cael cyfathrach gyda hi, newidiodd Zeus y ferch yn fuwch er mwyn ceisio cuddio ei weithred. Roedd Hera yn ddrwgdybio bwriadau ei ŵr Zeus, ac anfo ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →