ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 34



                                               

Galaeth eliptig

Mae galaeth eliptig yn fath o alaeth gyda siâp elipsoidol a delwedd llyfn â phrin neu dim nodweddion. Maent yn un or tri phrif ddosbarthiad galaethau a ddynodwyd gan Edwin Hubble, ynghyd â galaethau troellog a lensaidd.

                                               

Gwedd leuad

Yr ymddangosiad o ran oliwiedig y lleuad fel yi gweld gan wyliwr, fel arfer ar y Ddaear, yw gwedd leuad Saesneg: Lunar phase/Phase of the moon. Maer gweddau yn amrywio gan fod y lleuad yn troi o gwmpas y ddaear, yn ôl safleoedd cymharol newid y D ...

                                               

Hyades (clwstwr sêr)

Clwstwr sêr agored ywr Hyades yng nghytser Taurus yn agos yn yr awyr nos ir seren ddisglair Aldebaran. Fel y clwstwr sêr agosaf ir Ddaear, maen hawdd iw weld gydar llygad noeth, ac yn edrych fel grwp o sêr yn eithaf agos iw gilydd yn y wybren gyd ...

                                               

Llwybr Llaethog

Am Alaeth y Llwybr Llaethog, gweler Yr Alaeth. Am y band cerddorol, gweler Llwybr Llaethog band. Y Llwybr Llaethog ywr band llydan o oleuni sydd iw weld yn disgleirio yn wan ar draws awyr y nos o lefydd tywyll. Fei gwnaed o oleuni miliynau o sêr.

                                               

Maint (seryddiaeth)

Yn seryddiaeth, mae maint yn fesur unedol o ddisgleirdeb gwrthrych mewn pàsfand diffiniedig, yn aml yn y sbectrwm gweladwy neu is-goch, ond weithiau ar draws pob tonfedd. Cyflwynwyd dull amwys ond systematig o benderfynu maint gwrthrychau yn yr h ...

                                               

Nifwl

Yn seryddiaeth, cwmwl o nwy a llwch yn y gofod syn dod yn weladwy dan amgylchiadau neilltuol yw nifwl neu nebiwla. Maer rhan fwyaf or nifylau a welir yn nifylau rhyngseryddol. Achosir i nifwl fod yn weladwy am y rhesymau canlynol: Mae nifwl allyr ...

                                               

Nifwl Mawr Orion

Cwmwl o nwy rhyngserol yn y gofod ydy Nifwl Mawr Orion, a adnabyddir hefyd fel Messier 42 a NGC 1976. Maen un or gwrthrychau seryddol enwocaf yn y wybren, ac yn disgleirio oherwydd effaith golau sêr sydd wedi ffurfio o nwy y nifwl.

                                               

Pellter galaethosentrig

Pellter galaethosentrig yw pellter seren o ganol galaeth. Er enghraifft, mae ein Haul tua 27.000 o flynyddoedd golau o ganol y Llwybr Llaethog. Gall pellter galaethosentrig hefyd gyfeirio at bellter galaeth o alaeth arall.

                                               

Planed

Planed yw corff syn cylchdroi o amgylch seren, er enghraifft maer Ddaear yn blaned gan ei bod yn cylchdroi o amgylch ein seren ni, sef yr haul. Wyth planed sydd yn Nghysawd yr Haul, tair planed gorrach a sawl planed llai. Mae sawl planed enfawr w ...

                                               

Praesepe (clwstwr sêr)

Clwstwr sêr agored ywr Prasepe yng nghytser Cancer yn yr awyr nos, a adnabyddir hefyd fel Messier 44, NGC 2632 ar Cwch Gwenyn. Fel clwstwr sêr eithaf agos at y Ddaear, maen hawdd i weld gydar llygad noeth o leoedd tywyll, a maen bosib gweld nifer ...

                                               

Pwynt Lagrange

Dangosodd Joseph-Louis Lagrange fod tri chorff yn gallu gorwedd ar frigau triongl hafalochrog syn troi yn ei blaen. Os ydy un or cyrff yn ddigon enfawr oi gymharu âr lleill, yna fe fydd y ffurfweddiad trionglog yn sefydlog. Gelwir y fath gorff yn ...

                                               

Telesgop Event Horizon

Mae Telesgop Event Horizon yn delesgop arae fawr syn cynnwys rhwydwaith byd-eang o delesgopau radio. Nod y prosiect yw arsylwi ar yr amgylchedd dyllau du goranferthol, gyda chydraniad onglog yn ddigon uchel i ddatrys strwythurau ar raddfa maint e ...

                                               

Twr Tewdws

Clwstwr sêr wedii leoli yng nghytser y Tarw yw y Twr Tewdws neur Pleiades, a adwaenir hefyd fel y Saith Chwaer a Messier 45. Dyma un or clystyrau sêr agosaf at y Ddaear ac un or amlycaf ir llygad noeth yn yr awyr nos. Mae chwech seren yn hawdd i ...

                                               

Cofadeilad

Math o adeiladwaith a grewyd naill ai er mwyn cofio am berson neu ddigwyddiad neu syn bwysig i grŵp cymdeithasol fel ffordd o gofio rhywbeth a ddigwyddodd yn y gorffennol yw cofadeilad. Daw tarddiad y gair or geiriau cof ac adeilad.

                                               

Agora

Yr agora oedd canolbwynt bywyd cyhoeddus yn y dinas-wladwriaethau Groeg, yn arbennig yn achos y rhai gyda llywodraethau oligarchiaidd neu ddemocrataidd. Llecyn agored o dir gwastad, o ffurf sgwâr fel rheol, yng nghanol y ddinas oedd yr agora ac y ...

                                               

Amddiffynfa

Adeilad, adeiladwaith neu strwythur arall a godir er mwyn cryfhau safle llu milwrol yn erbyn ymosodiad yw amddiffynfa, a all fod yn barhaol neu ar y maes. Dygwyd y dull modern o amddiffyn lleoedd rhag gelynion i arferiad tuar flwyddyn 1500. Ysgri ...

                                               

Amgueddfa

Adeilad neu sefydliad ar gyfer cadw ac arddangos hynafiaethau a rydd oleuni ar hanes yw amgueddfa. Erbyn heddiw maer mwyafrif o amgueddfeydd yn canolbwyntio ar un maes neu ystod cymharol gyfyng o bynciau, er enghraifft: celf, archaeoleg, anthropo ...

                                               

Bleiddbwll

Pwll neu drap wedi ei orchuddio â changhennau a dail i ddal bleiddiaid yw bleiddbwll. Gallasai bleiddbwll fod yn grwn ac wedii walio ar y tu mewn yn ddigon tebyg i ffynnon neun hirsgwar neun sgwâr a chlwydi â gorchudd o dywyrch yn cael eu gosod d ...

                                               

Byngalo

Math o dŷ yw byngalo, er bod y diffiniad or hyn sydd union yn fyngalo yn amrywio ledled y byd. Maer nodweddion mwyaf cyffredin yn cynnwys fod y tŷ yn ddatgysylltiedig, ar un llawr. Dawr enw o India, gan darddu or iaith Gujarati બંગલો baṅgalo, syd ...

                                               

Camfa

                                               

Carchar

Lle er mwyn caethiwo unigolion yw carchar neu benydfa. Maent fel arfer yn rhan o drefn cyfiawnder troseddol gwlad: mae carcharu yn gosb gyfreithlon a weinyddir ar ran y wladwriaeth, am i unigolyn cyflawni trosedd. Ar wahân iw ddefnyddio ar gyfer ...

                                               

Carnedd

Carnedd neu garn ywr enw a roddir ar bentwr o gerrig wedi ei godi i nodi mangre arbennig. Fei ceir fel rheol ar yr ucheldiroedd, yn arbennig ar gopaon mynyddoedd. Ceir nifer o wahanol fathau o garneddi. Mae cryn nifer o garneddi Cymru yn dyddio o ...

                                               

Carnedd gellog

Heneb a godwyd yn Oes y Cerrig i gladdur meirw ydy carnedd gellog neu garnedd siambr. Feu ceir ym Mhrydain ac Iwerddon a rhannau o gyfandir Ewrop. Ymhlith y mwyaf trawiadol yng Nghymru y mae Siambr gladdu Capel Garmon a Siambr gladdu Maen y Bardd.

                                               

Carnedd gron

Heneb a godwyd ar ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd i gladdur meirw ydy carnedd gron. Weithiau, ymddengys iddi hefyd fod yn rhan o seremonïau neu ddefodau crefyddol. Fel arfer, cânt eu defnyddio dro ar ôl tro am gyfnod o tua 500 mlyned ...

                                               

Casino

Yn ei ystyr fodern, cyfeiria casino at adeilad lle gellir mathau arbennig o hapchwarae. Gan amlaf, cânt eu hadeiladu ger neun rhan o westai, bwytai, canolfannau siopa, llongau gwyliau ac atyniadau twristaidd eraill. Mae rhai casinos yn enwog am g ...

                                               

Cerrig llam

Rhes o gerrig dros afon yw cerrig llam. Fel rheol maent yn rhes o gerrig gwastad a osodwyd yn fwriadol yng ngwelyr afon lle maer dŵr yn fas ar llif yn araf er mwyn hwylustod iw chroesi. Yn aml maent wediu gosod mewn rhyd neu gerllaw iddi. Mae rha ...

                                               

Clwb nos

Canolfan adloniant sydd ar agor yn hwyr yn y nos ydy clwb nos. Gan amlaf, mae clwb nos yn wahanol i far neu dafarn am fod dawnslawr yno a DJ lle maer DJ yn chwarae cerddoriaeth ddawns, hip hop, roc, reggae a phop.

                                               

Cob

Cob ywr enw a ddenyddir am adeiladwaith o gerrig, concrid, pridd neu ddefnyddiau eraill er mwyn cario ffordd neu reilffordd ar draws culfor, llyn neu gors. Maen wahanol i bont gan nad oes bwâu ir dŵr fedru llifo odditanodd, er fod gan gobiau ar d ...

                                               

Cored

Mae cored yn rhan o strwythur hydrolig syn blocio nant neu afon lle mae hylif yn gorlifo o un lefel ir llall. Defnyddir gorlifau yn helaeth mewn peirianneg hydrolig, yn ogystal ag mewn hydrometreg, lle cânt eu defnyddio i fesur y defnydd o ddŵr. ...

                                               

Cronfa ddŵr

Llyn neu gorff o ddŵr, naturiol neu artiffisial, a ddefnyddir fel ffynhonnell ar gyfer dŵr yfed neu i greu trydan dŵr yw cronfa ddŵr. Fel rheol codir argae dros all-lif llyn neu lif afon i greu cronfa ddŵr. Cronfeydd mwyaf y byd yw Llyn Folta yn ...

                                               

Cwt Nissen

Math o adeilad dur parod iw defnyddio gan y lluoedd arfog yw cwt Nissen, syn cael ei wneud o ddalennau o haearn gwrymiog wedii blygu yn hanner silindr dros ffrâm fetel. Fei dyluniwyd yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf gan y peiriannydd a dyfeisiwr yr U ...

                                               

Daeardy

Ystafell danddaearol lle cedwir carcharorion ynddi yw daeardy neu ddaeargell. Yn gyffredinol fei cysylltir â chestyll canoloesol, er bod y cysylltiad ag artaith yn deillio o gyfnod y Dadeni, maen debyg. Mae waliau daeardy Castell y Waun yn eithri ...

                                               

Daeargell

Llawr adeilad sydd un ain rhannol neun gyfan gwbl dan y ddaear yw daeargell, neu seler. Cânt eu defnyddion aml fel ystordy lle y ceir boeler, twymydd, system oeri adeilad ac offer cyffelyb. Yn draddodiadol, fodd bynnag, feu defnyddid at lawer o d ...

                                               

Ffoledd

Ffoledd mewn pensaernïaeth yw adeilad sydd wedi ei adeiladu ar gyfer addurn yn unig, heb fod iddo bwrpas arall. Ceir llawer or adeiladau hyn yn dyddio or 18fed ar 19g, ac maer traddodiad wedi parhau i raddau. Mae rhai ohonynt yn ddynwarediadau o ...

                                               

Grisiau pysgod

Mae gisiau pysgod neu Pas pysgod yn gyfleuster peirianneg hydrolig ar ddyfroedd rhedeg i bysgota yng nghyd-destun mudo pysgod i oresgyn rhwystrau strwythurol fel coredau, gweithfeydd pŵer trydan dŵr ac o bosibl hefyd raeadrau. Maer holl organebau ...

                                               

Heneb

Gwrthrych hynafol neu safle archeolegol syn werth ei gadw ai warchod ydy heneb. Fel arfer mae o bwysigrwydd hanesyddol ac sydd wedi cael ei astudio gan haneswyr neun cael ei gadw ai warchod ar gyfer astudiaeth hanesyddol yn y dyfodol. Maer term y ...

                                               

Isadeiledd

Y strwythurau, systemau a chyfleusterau syn cynnal neu wasanaethu ardal ddaearyddol neu ddiwydiant penodol yw isadeiledd, tanadeiledd, seilwaith neu rwydwaith mewnol. Casgliad or adeileddau syn gosod sylfaen economaidd ar gyfer system ryng-gysyll ...

                                               

Lifft cychod Anderton

Mae ’’Lifft cychod Anderton’’’ yn loc lifft ger Anderton, Swydd Gaer, yn cysylltu Camlas Trent a Merswy â Dyfrffordd Weaver, sydd 50 troedfedd yn is nar gamlas. Cynlluniwyd y lifft, agorwyd ym 1875, gan Edwin Clark. Cost y lifft oedd £48.428. Cae ...

                                               

Lifft sgïo

Mae lifft sgïo yn lifft i gludo sgiwyr. Yn wreiddiol, lifft i gludo sgiwyr â sgis yw e. Maer ystyr ehangach yn cynnwys lifft i gludor holl gyfleusterau ar gyfer sgiwyr a eirfyrddwyr. Gellir defnyddior lifftiau yn yr haf i gario offer chwaraeon er ...

                                               

Llysgenhadaeth

Cenhadaeth ddiplomyddol dan arweiniad llysgennad yw llysgenhadaeth. Yn ôl y dychmygiad cyfreithiol a elwir alltiriogaethedd, mae eiddo real y llysgenhadaeth yn bodoli y tu allan i awdurdodaeth y wladwriaeth letyol. Gellir olrhain y cysyniad hwn y ...

                                               

Madrasa

Math o ysgol Islamaidd ywr madrasa, Twrceg medrese, Perseg: مدرسه madreseh ; man darllen, canolfan dysg, ysgol neu goleg). Maen ysgol gyhoeddus, agored i bawb, ar gyfer astudio dysg Islamaidd, y Coran ar gyfraith. Yn ogystal datblygodd fel canolf ...

                                               

Marina

Porthladd wedii greu yn bwrpasol o fewn harbwr cysgodedig lle cedwir cychod pleser ac y cynnigir ystod o wasanaethau ar gyfer eu perchnogion yw marina. Mae adeiladu marinas mewn pentrefi bach arfordirol yn bwnc llosg yng Nghymru. Yn aml mae cania ...

                                               

Mercat Cross

Mercat Cross yw enw Albaneg y strwythur gwelir mewn trefi’r Alban gyda’r hawl i gynnal marchnad neu ffair; rhoir y fath hawl gan frenin, esgob neu uchelwr. Dydyn nhw ddim o reidrwydd ar ffurf croes. Maent ar safleoedd marchnadoedd, ond maent hefy ...

                                               

Mur

Arwyneb fertigol syn gwahanu gwagle, e.e. mewn tŷ, neu syn gorwedd rhwng dau ddarn o dir iw gwahanu, yw mur neu wal. Yr hen air Celtaidd oedd magwyr fel a geir heddiw yn y gair blodaur fagwyr. Mae daeareg ardaloedd yn wahanol, gan fod y garreg a ...

                                               

Nendwr

Adeilad uchel iawn gyda llawer o loriau yw nendwr, entrychdy neu gwmwlgrafwr, gan amlaf adeilad o swyddfeydd. Maer gair syn golygu entrychdy’ mewn sawl iaith yn gyfieithiad benthyg or Saesneg skyscraper. Enghraifft o gyfieithiad benthyg morffem a ...

                                               

Neuadd bentref

Yng ngwledydd Prydain, adeilad mewn pentref yw neuadd bentref syn cynnwys o leiaf un ystafell fawr ac syn perthyn fel rheol ir gymuned leol ac yn cael ei rhedeg fel canolfan ar gyfer y gymuned honno. Fel rheol, defnyddir y neuadd at sawl pwrpas, ...

                                               

Orendy

Ystafell neu adeilad lle gellid cadw coed oren a choed ffrwythau eraill yn ystod y gaeaf oedd orendy. Roeddent yn ychwanegiadau ffasiynol i blastai gwledig or 17g, 18g a 19g. Yn nodweddiadol roeddent ar ffurf tŷ gwydr neu ystafell wydr fawr iawn. ...

                                               

Pabell

Cysgodfa sydd wedi eu wneud allan o ddefnydd syn gorchuddio fframwaith o bolion neu raff yw pabell. Gall pebyll bychain sefyll ar ben eu hunain neu cael eu clymu ir llawr. Caiff pebyll mwy eu clymu ir ddaear gyda rhaffau wedi eu clymu i begiau pa ...

                                               

Pagoda

Term cyffredinol am dŵr renciog sydd â nifer o fondoeau yw pagoda a geir yn India, Tsieina, Japan, Corea, Fietnam, Nepal, a gwledydd eraill yn Asia. Adeiladau crefyddol, gan amlaf Bwdhaidd, ywr mwyafrif ohonynt.

                                               

Pencadlys

Pencadlys ywr term a ddefnyddir yn gyffredinol am brif ganolfan weinyddol corff cyhoeddus, cwmni, mudiad neu sefydliad arall. Yn nhermau milwrol, maen cyfeirio at brif ganolfan pennaeth milwrol ai staff. Fel arfer mae pencadlys yn adeilad o ryw f ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →