ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 277



                                               

Ysgwydd

Mewn anatomeg ddynol, yr ysgwydd ydyr rhan ble maer hwmerws yn cysylltu gydar sgapiwla gan ffurfio cymal. Clwstwr o strwythuarau yn yr rdal yma, felly, ydyr ysgwydd. Rhan uchar ysgwydd, syn cysylltu âr gwddf ydy pont yr ysgwydd neu clificl i ddef ...

                                               

Ymlediad aortaidd abdomenol

Ymlediad aortaidd abdomenol yw ehangiad penodol or aorta abdomen lle boi ddiamedr yn fwy na 3 cm neu 50% yn ehangach nai ddiamedr arferol. Fel arfer nid ywn achosi unrhyw sgîl-effeithiau difrifol, ac eithrio achosion lle maen rhwygo. Weithiau, ge ...

                                               

Osteosclerosis

Mae Osteosclerosis yn salwch sydd wedii nodweddu gan esgyrn yn caledu mewn modd anarferol a chynnydd yn nwysedd yr esgyrn. Gall effeithio ar y gyfran ferol a/neu cortecs yr esgyrn yn bennaf. Mae radiograffau syml yn ddull gwerthfawr o adnabod sal ...

                                               

Clefyd cerrig yn yr arennau

Clefyd cerrig yn yr arennau, a elwir hefyd yn wrolithiasis, yw pan fydd darn o ddeunydd solet yn ffurfio yn y llwybr wrinol. Maer rhain fel arfer yn ymddangos yn yr aren ac yn gadael y corff wrth i rywun ollwng dŵr. Gall carreg fechan gael ei bro ...

                                               

Cefnwyrni

Mae Cefnwyrni, neu sgoliosis yn gyflwr meddygol lle mae asgwrn cefn rhywun efo crymedd ir ochr. Maer cromlin fel arfer y siâp "S"- neu "C". Mewn rhai, mae graddfar crymedd yn sefydlog, tra bod eraill yn cynyddu dros amser. Nid yw cefnwyrni ysgafn ...

                                               

Eillio

Tynnu blew gan ddefnyddio llafn megis rasel yw eillio, siafio neu siafo. Gan amlaf dynion syn eillio i dynnu blewr wyneb, a menywod i dynnu blewr goes ar gesail. Dau brif ddull eillio yw eillio llaw, gyda rasel hir neu rasel ddiogel, ac eillio sy ...

                                               

Ellyn

                                               

Bawd glicied

Llid ar yr amwisg ffibrog o gwmpas gewyn bys syn achosi ir bys cloi yn gam yw bawd glicied. Pan ddefnyddir grym i sythur bys maer llid yn atal y gewyn rhag llithron esmwyth yn ôl i mewn ir amwisg gan achosi sŵn cracio neu glecian. Fel arfer mae l ...

                                               

Bodio

Modd o deithio yw bodio neu ffawdheglu trwy ofyn person arall am lifft yn ei gerbyd. Dawr term bodio or arwydd llaw a ddefnyddir i ddangos bod person yn dymuno lifft, trwy sefyll ar ochr y ffordd ac estyn ei fawd allan.

                                               

Clefyd Ménière

Mae Clefyd Ménière yn anhwylder ar y glust fewnol. Maer clefyd yn cael ei nodweddu gan fadrondod, y bendro, colled clyw, pwysedd neu deimlad o lawnder yn y glust a thinitws. Gall y claf ddioddef ymosodiadau difrifol, anrhagweladwy ac aflonyddgar ...

                                               

Drwm y glust

Mewn anatomeg bodau dynol ac mewn amywiol detrapodau eraill, mae drwm y glust, sydd hefyd yn cael ei alwn bilen tympanaidd neu myringa, yn bilen denau, siâp côn syn gwahanur glust allanol or glust ganol. Ei gwaith yw trosglwyddo sain or awyr ir o ...

                                               

Eingion y glust

Mae eingion y glust yn un or esgyrnynnau. Maen asgwrn bach siâp eingion yn y glust ganol syn cysylltu â morthwyl y glust ar un ochr a gwarthol y glust efor llall. Maen trosglwyddor dirgryniadau sŵn or morthwyl ac yn eu trosglwyddo ir gwarthol. We ...

                                               

Esgyrnyn

Maer esgyrnynnau yn dri asgwrn yn y glust ganol. Maent ymhlith yr esgyrn lleiaf yn y corff dynol. Maent yn gwasanaethu i drosglwyddo seiniau or awyr ir cochlea. Byddai absenoldeb yr esgyrnynnau clywedol yn golygu colli clyw cymedrol neu ddifrifol ...

                                               

Gwarthol y glust

Mae gwarthol y glust yn un or esgyrnynnau. Maen asgwrn bach siâp gwarthol yn y glust ganol syn cysylltu ag eingion y glust ar un ochr ar ffenestr hirgrwn efor llall. Maen trosglwyddor dirgryniadau sŵn or eingion ac yn eu trosglwyddo ir ffenestr h ...

                                               

Llabed y glust

Mae llabed y glust ddynol wedii gyfansoddi o feinweoedd cysylltiol areolaidd a blongog, sydd a llai o gadernid ac elastigedd gweddill godrer glust. Mewn rhai achosion, mae rhan isaf y llabed wedii chysylltu ag ochr y wyneb. Gan nad yw llabed y gl ...

                                               

Morthwyl y glust

Mae morthwyl y glust yn un or esgyrnynnau. Maen asgwrn bach siâp morthwyl yn y glust ganol syn cysylltu ag eingion y glust. Mae wedii gysylltu ag arwyneb mewnol drwm y glust. Maen trosglwyddor dirgryniadau sŵn or bilen ir eingion. Weithau bydd yr ...

                                               

Y glust allanol

Y glust allanol yw rhan allanol y glust, ac syn cynnwys godrer glust a pibell y glust. Maen casglu egni sain ai ganoli ar dympan y glust.

                                               

Y glust fewnol

Y glust fewnol ywr rhan fwyaf mewnol or glust fertebraidd. Yn fertebratau, maer glust fewnol yn bennaf gyfrifol am ddarganfod sain a chydbwysedd. Mewn mamaliaid, maen cynnwys y labyrinth esgyrnog ar ceudod gwag yn asgwrn arlais y benglog gydai sy ...

                                               

Y glust ganol

Y glust ganol ywr rhan or glust sydd rhwng drwm y glust ar ffenestr hirgrwn. Maer glust ganol yn trosglwyddo sain or glust allanol ir glust fewnol. Maer glust ganol yn cynnwys y tri esgyrnyn: y morthwyl, yr eingion ar gwarthol, y ffenestr hirgrwn ...

                                               

Pwysedd gwaed

Wrth i gyhyrau’r galon gyfangu, caiff gwaed ei symud i’r pibellau gwaed, gan greu pwysedd gwaed. Mae dau werth ar gyfer pwysedd gwaed. Os ywr pwysedd gwaed yn Systolig mae’r galon yn cyfangu, ac os ywr pwysedd gwaed yn Diastolig maen golygu bod y ...

                                               

Cyhyr croth y goes

Croth y goes ydyr pâr o gyhyrau yng nghefn y goes, o dan y pen-glin. Enwau meddygol y ddau gyhyr ywr gastrocnemius ar soleus, ac mae enwr cyntaf o gymorth i egluror term Cymraeg, croth a ddefnyddir yma. Ystyr gastro- yw bola, ac maer elfen cnemiu ...

                                               

Cyhyryn y latissimus dorsi

Cyhyr mawr ar y cefn yw cyhyryn y latissimus dorsi. Dawr enw or Lladin a golyga cyhyr mwyaf llydan y cefn. Lleolir y cyhyr ar gefn y bongorff, tu ôl y fraich, ac fei orchuddir i raddau gan y trapesiws yn yr adran canolwedd dorsal.

                                               

Diaffram y thoracs

Haenen denau o gyhyr ydyw diaffram a cheir ambell un yn y corff gan gynnwys diaffram y thoracs, sef y prif ddiaffram, syn hanfodol i resbiradu. Mae gan famaliaid, amffibiaid ac ymlusgiaid ddeiaffram y thoracs er bod ei leoliad a lleoliad yr ysgyf ...

                                               

Meinwe

Casgliad neu grŵp o gelloedd ydy meinwe. Mae meinweoedd i gyd yn tarddu or un lle, ond er eu bod wedi eu creu or un math o gell yn wreiddiol, maent yn newid eu siap au pwrpas drwy arbenigo mewn rhyw fodd neui gilydd. Er mwyn gweithredu, mae sawl ...

                                               

Amblyopia

Mae pylnir golwg neu amblyopia, a elwir hefyd yn llygad diog, yn anhwylder golwg, ac fe achosir gan ddiffyg cydweithrediad rhwng y llygad ar ymennydd. Arweinir at ostyngiad mewn golwg, a hynny mewn llygad sydd fel arall yn ymddangos yn arferol. D ...

                                               

Corff ciliaraidd

Rhan or llygad ywr corff ciliaraidd syn cynnwys y cyhyr ciliaraidd, syn rheoli siap y lens, ar epitheliwm ciliaraidd, syn cynhyrchu gwlybwr y llygad. Maer corff ciliaraidd yn rhan or wfea, yr haenen o feinwe syn anfon ocsigen a maetholion i feinw ...

                                               

Cornbilen

Rhan flaen dryloyw y llygad sy’n gorchuddio’r iris, cannwyll y llygad a’r siambr flaen ydy’r gornbilen. Mae’r gornbilen, fel y siambr flaen a’r lens, yn plygu golau ac yn darparu dau draean o nerth optegol cyfan y llygad. Mae’r gornbilen yn cyfra ...

                                               

Iris (anatomeg)

Mae’r iris yn strwythur tenau a chrwn yn y llygad, sy’n rheoli diamedr a maint cannwyll y llygad, ac felly faint o olau sy’n cyrraedd y retina. Y rhan liwgar ydyr iris, â channwyll y llygad yn ei ganol ac a amgylchynir gan y sglera gwyn. Mae gorc ...

                                               

Lens (anatomeg)

Y lens ywr strwythr tryloyw, deuamgrwm yn y llygad sydd, ynghŷd âr cornbilen, yn helpu plygu golau syn cael ei ffocysu ar y retina. Drwy newid siâp, maer lens yn newid hyd ffocal y llygad fel y gall ffocysu ar wrthrychau sydd ar bellderau amrywio ...

                                               

Retina

Y retina ywr drydedd got, yr un fewnol, or llygad syn haen o feinwe sensitif i olau. Mae opteg y llygad yn creu delwedd or byd gweledol ar y retina, syn gweithio mewn ffordd nid annhebyg i ffilm mewn camera. Maer golau syn taror retina yn creu rh ...

                                               

Sglera

Y sglera, hefyd yn cael ei adnabod fel gwyn y llygad, ywr haenen allanol amddiffynnol, ffibrog ac anhryloyw or llygad ddynol syn cynnwys colagen a pheth ffibr elastig. Mewn bodau dynol, maer holl sglera wyn ac yn cyferbynnu gydar iris. Mewn mamal ...

                                               

Cerebrwm

Y cerebrwm ywr darn fwyaf or ymennydd. Mae yn rhan flaen yr ymennydd. Maen cynnwys tua 15 biliwn o gelloedd, a dymar strwythur ymennydd diweddaraf i esblygu.

                                               

Coluddyn crog

Darn bach o gnawd, rhwng y coluddyn mawr ar coluddyn bach, ydyr coluddyn crog. Nid ydy gwyddoniaeth hyd yma wedi darganfod ei bwrpas. Mewn rhai pobl, maen chwyddo neun llidio, ar unig ateb ydy ei dynnu drwy lawdriniaeth mewn ysbyty; naill ai lapa ...

                                               

Hemisffer cerebrol

Hemisffer cerebrol yw rhan de neu ran chwith yr ymennydd. Maer hemisfferau yn ddau strwythur lled gymesurol syn gysylltiedig âi gilydd gan ffibrau nerf.

                                               

Ymennydd dynol

Yr ymennydd dynol ywr rhan or corff sydd yn galluogi pobl i wneud synnwyr o bethau. Maen cael mewnbwn gan organau synnwyr, ac maen newid ymddygiad mewn ymateb ir wybodaeth hon. Maer ymennydd hefyd yn rheoli ein defnydd o iaith, ac yn ein galluogi ...

                                               

Rectwm

Dawr gair rectwm or gair Lladin rectum intestinum, a dymar rhan olaf or coluddion mewn llawer o anifeiliaid syn gorffen yn yr anws. Maen rhan, felly, or system dreulio. Mewn dyn mae oddeutu 12 cm o ran hyd.

                                               

Sacrwm

Asgwrn trionglog ar waeld yr asgwrn cefn ywr sacrwm ar dop a chefn y ceudod pelfic a rhwng y ddau asgwrn y glun. Mae ei ran uchaf wedii gysylltu â fertibrâu y meingefn ar rhan waelodol wedii gysylltu â fertibrâu cwtyn y cynffon. Dawr enw or Lladi ...

                                               

System resbiradu

System resbiradu mewn organebau byw ydyr system hwnnw syn caniatáu cyfnewid nwyon. Maen cynnwys yr organau a ddefnyddir i anadlu, y ffaryncs, y tracea, y bronci, yr ysgyfaint ar llengig. Pwrpas hyn ydyw sicrhau fod y corff yn derbyn moleciwlau o ...

                                               

Ôl troed

Olion traed ywr argraffiadau neur delweddau syn cael eu gadael ar ôl gan berson neu greadur arall syn cerdded neun rhedeg. Gellir cyfeirio at olion a adawyd gan anifeiliaid â charnau neu bawennau yn olion carnau ac olion pawennau ac olion a adawy ...

                                               

Sawdl

Y sawdl ywr rhan honno or droed syn ymestyn allan tuag at y cefn. Mewn anatomeg ddynol, enwr asgwrn sydd yn y sawdl ywr calacaniws. Ym mytholeg Roeg na ellir anafu yr arwr Achiles yn unrhyw rhan oi gorff, ac eithrio ei sawdl. Yn y Mabinogi ceir s ...

                                               

Mawrthiad

Un o drigolion y blaned Mawrth yw Mawrthiad. Er bod y chwilio am dystiolaeth o fywyd ar blaned Mawrth yn parhau, mae nifer o awduron ffuglen wyddonol wedi dychmygu sut beth fyddai bywyd allfydol ar Fawrth. Yr enwocaf i wneud hynny, siwr o fod, yw ...

                                               

Rhyw diogel

Mae rhyw diogel yn golygu gweithgarwch rhywiol rhwng pobl sydd wedi cymryd camau rhagofalus er mwyn amddiffyn eu hunain yn erbyn heintiau a drosglwyddir yn rhywiol fel HIV. Rhyw anniogel yw gweithgarwch rhywiol heb gamau rhagofalus, heb ddefnyddi ...

                                               

Wy Mam!

Llyfr lluniau gan yr awdures o Saesnes Babette Cole wedii haddasu ir Gymraeg gan Emily Huws yw Wy Mam!. Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Cyhoeddwyd eto gan Gyhoeddiadau Mei ym 1996.

                                               

Apollo

Maer erthygl hon yn trafod y duw Groegaidd Apollo. Am raglen ofod Americanaidd or un enw, gweler Rhaglen Apollo. Duw Groegaidd a Rhufeinig oedd Apollo neu Apolon. Ym mytholeg Roeg roedd yn dduw goleuni ar gwanwyn, proffwydoliaeth ar celfyddydau, ...

                                               

Artemis

Duwies Roegaidd oedd Artemis Ἄρτεμις, Ἀρτέμιδος). Ym mytholeg Roeg glasurol, disgrifir Artemis fel arfer yn ferch Zeus a Leto, a merch efaill Apollo. Hi oedd duwies Helenaidd y fforestydd ar bryniau, geni plant, gwyryfdod, ffrwythlonder, a hela, ...

                                               

Vin Diesel

Mae Mark Sinclair, a adnabyddir yn well o dan ei ffugenw Vin Diesel, yn actor, cynhyrchydd, cyfarwyddwr a sgriptiwr Americanaidd. Ganed ef ai efaill, Paul, yn Alameda County, Califfornia, yn feibion i Delora Sherleen Sinclair Vincent.

                                               

Dylan Ail Don

Yn ôl chwedl Math fab Mathonwy, cyn gynted ag y bedyddiwyd ef, "Fe gyrchodd y môr ac fe gafodd natur y môr. Oherwydd hynny y gelwid ef Dylan Ail Don." Un o ystyron y gair ail neu eil yn Hen Gymraeg a Chymraeg Canol yw mab neu etifedd gall hefyd o ...

                                               

Efnysien

Cymeriad chwedlonol yn yr ail o Bedair Cainc y Mabinogi yw Efnisien, sef chwedl Branwen ferch Llŷr. Mae Efnisien yn fab i Penarddun ac Euroswydd ac fellyn frawd gefaill i Nisien. Yn ogystal, maen hanner brawd i Fendigeidfran ai chwaer Branwen a M ...

                                               

Scarlett Johansson

Home Alone 3 1997 Lost in Translation ffilm 2003 The Island 2005 The Horse Whisperer 1998 The Other Boleyn Girl 2008 Match Point 2005 The SpongeBob SquarePants Movie 2004 llais The Black Dahlia 2006 Eight Legged Freaks 2002 Girl with a Pearl Earr ...

                                               

Ashton Kutcher

Actor, cynhyrchydd, a chyn-fodel ffasiwn Americanaidd yw Christopher Ashton Kutcher, a adnabyddir fel Ashton Kutcher. Maen fwyaf adnabyddus am chwarae rhan Michael Kelso yng nghomedi sefyllfa Fox, That 70s Show. Creodd a chynhyrchodd y rhaglen Pu ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →