ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 266



                                               

Gwgon Gleddyfrudd

Roedd Gwgon Gleddyfrudd yn arwr traddodiadol Cymreig a gysylltir â hen deyrnas Ceredigion. Maen bosibl mai enw arall ar y brenin Gwgon ap Meurig, brenin olaf Ceredigion ydyw, ond nid oes sicrwydd am hynny. Ond yn ôl un or achau Cymreig roedd yn u ...

                                               

Gwrtheyrn

Brenin Brythonig yng nghanol y 5g oedd Gwrtheyrn yn ôl traddodiad. Dywedir mai ef fun gyfrifol am wahodd y Sacsoniaid i Ynys Prydain. Nid oes sicrwydd a ywn gymeriad hanesyddol ai peidio. Ceir sôn yng ngwaith Gildas, De Excidio Britanniae 6g i gy ...

                                               

Hiriell

Arwr traddodiadol a gysylltir â Gwynedd yw Hiriell neu Hirell. Mab Darogan y deyrnas honno oedd Hiriell yn y canu darogan yn yr Oesoedd Canol. Daeth ei enw yn air cyffredin am arwr hefyd. Wyddom ni ddim byd amdano ond maen amlwg ei fod yn arweiny ...

                                               

Historia Brittonum

Testun hanes Lladin or Oesoedd Canol cynnar ywr Historia Brittonum. Yn ôl traddodiad fei priodolir i Nennius, ond mae amheuaeth ynglŷn âi wir awduraeth erbyn heddiw. Prif bwnc y testun yw hanes traddodiadol Cymru ar Cymry. Er gwaethaf ei ddiffygi ...

                                               

Historiae Britannicae Defensio

Llyfr yn yr iaith Ladin am hanes Cymru ar Brythoniaid gan yr ysgolhaig Syr John Price yw Historiae Britannicae Defensio. Fei cyhoeddwyd yn 1573, deunaw mlynedd ar ôl marwolaeth Syr John, syn adnabyddus yn bennaf fel awdur y llyfr Cymraeg printied ...

                                               

Hywel fab Emyr Llydaw

Dan ei enw Lladin Hoel cafodd Hywel fab Emyr Llydaw ei gysylltu âr ferisynau diweddarach o chwedl Trystan ac Esyllt gan feirdd Ffrengig ac Eingl-Normanaidd fel Béroul a Thomas o Brydain. Yn eu gwaith portreadir Hywel/Hoel fel Dug Llydaw a thad Es ...

                                               

Llawfrodedd Farfog

Arwr Brythonig oedd Llawfrodedd Farfog neu Llawfrodedd Farchog. Ychydig iawn a wyddys amdano ond ceir sawl cyfeiriad ato yn llenyddiaeth Gymraeg yr Oesoedd Canol. Yn ôl yr achau ym Mucheddaur Saint, roedd Sant Idloes yn fab i Gwydnabi Gwyddnau, m ...

                                               

Llefelys

Cymeriad o hanes traddodiadol Cymru syn frenin ar Ffrainc yn y chwedl Cyfranc Lludd a Llefelys yw Llefelys. Ei frawd hŷn yn y Gyfranc yw Lludd fab Beli. Fel un o blant Beli Mawr byddain frawd i Gaswallon fab Beli hefyd. Yn ôl rhai ffynonellau mae ...

                                               

Lludd fab Beli

Erthygl am Ludd fab Beli yw hon. Gweler hefyd Lludd Llaw Eraint. Cymeriad o hanes traddodiadol Cymru syn frenin ar Ynys Prydain yn y chwedl Cyfranc Lludd a Llefelys yw Lludd fab Beli. Yn ôl yr achau Cymreig roedd yn un o blant Beli Mawr ac felly ...

                                               

Llŷr Marini

Cymeriad Cymreig cynnar yw Llŷr Marini ac y cyfeirir ato yn yr achresau Cymreig ac yn Nhrioedd Ynys Prydain. Yn ôl Achresau Harley, roedd yn fab i Einion Yrth fab Cunedda, ac yn ôl Bonedd y Saint ef oedd tad yr arwr Caradog Freichfras. Ategir hyn ...

                                               

Macsen Wledig

Rheolwr yr Ymerodraeth Rufeinig Orllewinol oedd Macsen Wledig, o gwymp yr Ymerodraeth ym 383 tan ei farwolaeth ym 388. Celt-Iberiad Celt or Sbaen Rufeinig oedd Macsen Wledig a ddaeth i ynysoedd Prydain yn y 360au. Cafodd ei orseddu yn Ymerawdwr g ...

                                               

Madog Min

Cymeriad ffug-hanesyddol yw Madog Min y dywedir iddo fod yn Esgob Bangor ac iddo fradychu Llywelyn ap Seisyll ac wedyn ei fab Gruffudd ap Llywelyn, Brenin de facto Cymru, yn ôl Iolo Morganwg. Cyhoeddwyd hanesyn am Fadog Min Madawc Min yn yr Iolo ...

                                               

Maelgwn Gwynedd

Maelgwn Gwynedd ; hefyd yn cael ei alw yn Maelgwn Hir) oedd brenin teyrnas Gwynedd yn ail chwarter y 6g OC. Mae hefyd yn gymeriad syn ymddangos mewn chwedlau gwerin. Dywedir mai ei ferch oedd Santes Eurgain.

                                               

Menwaedd o Arllechwedd

Arwr traddodiadol a restrir yn Nhrioedd Ynys Prydain fel un o Dri Chadfarchog Ynys Prydain yw Menwaedd o Arllechwedd: Tri Chadfarchog Ynys Prydain: Caradog Freichfras, a Menwaedd o Arllechwedd, a Llŷr Lluyddog. Ystyr cadfarchog yw marchog brwydr. ...

                                               

Nudd Hael

Arwr Brythonig or Hen Ogledd a fu yn ei flodau ar ddiwedd y 6g a dechraur ganrif olynol, efallai, oedd Nudd Hael fab Senyllt. Cyfeirir ato mewn dau o Drioedd Ynys Prydain. Fei enwir gyda Rhydderch Hael a Mordaf Hael fel un o Dri Hael Ynys Prydain ...

                                               

Owain fab Macsen Wledig

Yn ôl traddodiad, un o feibion yr ymerawdwr Rhufeinig Macsen Wledig ac Elen Luyddog ferch Eudaf oedd Owain fab Macsen Wledig neu Owain Finddu. Mae rhai ffynonellau Cymreig yn gwneud Owain yn frawd i sant Peblig a Chystennin. Yn achau traddodiadol ...

                                               

Pabell Llywarch Hen

Cylch cerrig yng nghymuned Llanfor, Gwynedd, oedd Pabell Llywarch Hen. Fei gysylltir â Llywarch Hen, aelod o deulu brenhinol Rheged yn yr Hen Ogledd a ddaeth yn wrthrych y gadwyn o englynion a luniwyd ym Mhowys a alwyd gan Syr Ifor Williams yn "C ...

                                               

Rhun ap Maelgwn Gwynedd

Daeth Rhun yn frenin Gwynedd pan fu farw ei dad, Maelgwn Gwynedd, or pla a elwir Y Fad Felen yn 547 neu efallai 549. Nid oes llawer o wybodaeth ar gael amdano, heblaw yn llawysgrifau fersiwn Gwynedd o Gyfraith Hywel Dda. Yn ôl yr hanes yma yr oed ...

                                               

Rhyfeddodau Prydain

Rhyfeddodau Prydain ywr enw ar sawl casgliad Cymreig o ddeunydd traddodiadol am ryfeddodau Ynys Prydain syn rhestru ffenonemau naturiol ym Mhrydain ar traddodiadau amdanynt. Ceir y casgliad cynharaf fel atodiad ir Historia Brittonum a briodolir i ...

                                               

Trioedd Ynys Prydain

Trioedd Ynys Prydain ywr enw ar gasgliad arbennig o drioedd syn ffurfio math o fynegai neu wyddionadur llawfer o wybodaeth y beirdd Cymraeg am hanes a thraddodiadau cynnar Cymru ac Ynys Prydain. Fel yn achos trioedd eraill, maer deunydd yn cael e ...

                                               

Ymddiddan Myrddin a Thaliesin

Cerdd o naws chwedlonol am hanes cynnar Cymru yw Ymddiddan Myrddin a Thaliesin. Hon ywr gân gyntaf yn Llyfr Du Caerfyrddin. Mae ar ffurf deialog rhwng Taliesin a Myrddin, dau fardd cynnar a drowyd yn ffigurau mytholegol yn nhraddodiad yr Oesoedd ...

                                               

Ynys Brydain

Mae Ynys Brydain yn derm daearyddol, gwleidyddol a diwylliannol a fun ganolog i feddylfryd a hanes y Cymry yn yr Oesoedd Canol ac am gyfnod hir ar ôl hynny. Enw arall arni a geir yn y chwedlau, ym Mhedair Cainc y Mabinogi er enghraifft, yw Ynys y ...

                                               

Ysgolan

Cymeriad y ceir y cyfeiriad cynharaf ato sydd ar glawr yn Llyfr Du Caerfyrddin yw Ysgolan neu Bardd Ysgolan. Ymddengys ei fod yn ysgolhaig ac yn gyfrifol, yn ôl traddodiad, am ddifetha nifer o lyfrau Cymraeg gwerthfawr. Ceir cymeriad cyffelyb yn ...

                                               

Locrinus

Brenin chwedlonol ar Ynys Brydain yn ôl y ffug hanes Historia Regum Britanniae gan Sieffre o Fynwy oedd Locrinus. Yn ôl Sieffre cafodd Brutus, sylfaenydd chwedlonol Prydain, dri mab, sef Locrinus, Albanactus a Camber. Locrinus oedd yr hynaf. Etif ...

                                               

Pietro Bembo

Beirniad, ysgolhaig, a bardd Eidalaidd oedd Pietro Bembo a hefyd yn gardinal, un o Farchogion yr Ysbyty, ac un o ffigurau blaenllaw y Dadeni Dysg. Fel meistr y delyneg ar soned Betrarchaidd, Bembo oedd llenor blaenaf yr Eidal yn y 16g ac fe ddala ...

                                               

Ysbyty Ifan

Pentref a chymuned yn Sir Conwy yw Ysbyty Ifan. Lleolir y pentref ar lannau Afon Conwy ifanc, rhai milltiroedd ir de o Bentrefoelas ar lôn y B4407. Hen enw Ysbyty oedd Dolgynwal.

                                               

Ysbyty Ystwyth

Pentref gwledig yng Ngheredigion yw Ysbyty Ystwyth. Dawr enw or gair Cymraeg Canol ysbyty "hosbis, llety i deithwyr" ac maen cyfeirio at un o ysbytai Marchogion yr Ysbyty a sefydlwyd yno yn yr Oesoedd Canol. Saif y pentref bychan ar y lôn B4343 t ...

                                               

Australopithecus

Genws o hominidau a esblygodd yn nwyrain Affrica tua 4 miliwn o flynyddoedd yn ôl yw Australopithecus ac a ddaeth i ben tua 2 filiwn o flynyddoedd yn ôl. Yn ystod y cyfnod hwnnw o ddwy filiwn o flynyddoedd, ymddangosodd sawl rhywogaeth gan gynnwy ...

                                               

Homo erectus

Roedd Homo erectus, gynt Pithecanthropus erectus, yn rhywogaeth or genws Homo oedd yn byw rhwng 1.9 miliwn ac 70.000 o flynyddoedd yn ôl. Cafwyd hyd ir ffosilau cyntaf or rhywogaeth yma gan Eugène Dubois or Iseldiroedd ar ynys Jawa yn 1890. Adnab ...

                                               

Paranthropus

Genws o Homininau yw Paranthropus, genws sydd wedi ei ddifodi bellach. Gelwir y genws hwn hefyd yn Australopithecines Cadarn, ac yn ôl pob tebyg mae aelodaur genws yn ddisgynyddion yr hominidau gracile australopithecine gydar esgblygiad or naill ...

                                               

Sahelanthropus tchadensis

Rhywogaeth a ddifodwyd ac syn perthyn i deulur homininae yw Sahelanthropus tchadensis. Dyddiwyd y ffosiliau ohoni i tua 7 miliwn o flynyddoed cyn y presennol a chred paleoanthropolegwyr ei bod yn perthyn i Orrorin) a ddyddiwyd ir un cyfnod sef yr ...

                                               

Oriadurwr

                                               

Dawnsio go-go

Dawnswyr a gyflogir i ddiddanu cynulleidfaoedd mewn disco ydy dawnswyr go-go. Dechreuodd dawnsio go-go ar ddechraur 1960au pan ddechreuodd menywod yn y Peppermint Lounge yn Ninas Efrog Newydd ddringo ar y byrddau a dawnsio ir twist. Yn ystod y 19 ...

                                               

Clwb Ifor Bach

Gweler hefyd Ifor Bach gwahaniaethu. Clwb nos poblogaidd yn ninas Caerdydd yw Clwb Ifor Bach. Sefydlwyd y clwb gan aelodaur gymuned Gymraeg yn y ddinas, gan gynnwys Owen John Thomas. Sefydlwyd Cymdeithas Clwb Cymraeg Caerdydd ar ddiwedd y 1970au ...

                                               

Oceana (clwb nos)

Mae Oceana yn gadwyn o glybiau nos yn y Deyrnas Unedig syn eiddo o Luminar Leisure. Ceir clybiau Oceana yn Birmingham, Brighton, Bryste, Caerdydd, Kingston, Leeds, Milton Keynes, Nottingham, Plymouth, Southampton, Abertawe, Watford a Wolverhampton.

                                               

Rhythm circadaidd

Mae unrhyw broses biolegol syn arddangos osgiliad mewndarddol addasadwy o tua 24 awr yn cael ei ddehongli fel rhythm circadaidd. Maer rhythmau 24 awr hyn yn cael eu gyrru gan gloc circadaidd, ac maent iw gweld mewn planhigion, anifeiliaid, ffwng, ...

                                               

Swcwbws

Yn chwedloniaeth ganoloesol y Gorllewin, mae swcwbws yn diafoles neu ellylles syn ymrithio yn ferch ddeniadol i hudo dynion i gael cyfathrach rhywiol yn eu breuddwydion. Maer swcwbws yn bwydo ar nerth elfennol y dynion, yn aml hyd nes iddynt lwyr ...

                                               

Fampir

Maer fampir yn greadur chwedlonol syn byw drwy yfed gwaed pobl byw. Gall fod yn wrywaidd neu fenywaidd. Y fampir enwocaf yw Draciwla, gwrthrych nifer fawr o lyfrau a ffilmiau. Mewn chwedlau gwerin, dywedir y byddai fampirod yn ymweld âr bobl a oe ...

                                               

The Twilight Saga

Cyfres o ffilmiau rhamantaidd yn seliedig ar nofelaur Gyfres Twilight, ysgrifenwyd gan Stephenie Meyer, yn serennu Kristen Stewart, Robert Pattinson a Taylor Lautner ydy The Twilight Saga. Maer saga wedi ennill mwy na Cyfres o ffilmiau rhamantaid ...

                                               

Tylluan

Aderyn ysglyfaethus nosol yw tylluan, syn perthyn i urdd y Strigiformes. Mae tua 229 o rywogaethau a geir bron ym mhob gwlad yn y byd. Mae tylluanod yn hela mamaliaid bach, pryfed ac adar eraill ac mae ychydig o rywogaethaun dal pysgod. Dosberthi ...

                                               

Tylluan frech

Maer Dylluan Frech yn aelod o deulur Strigidae, fel y rhan fwyaf o ddylluanod. Maen aderyn cyffredin trwyr rhan fwyaf o Ewrop a de Rwsia. Tylluan ganolig o ran maint ywr Dylluan Frech, 37–43 cm o hyd a 81–96 cm ar draws yr adenydd. Maen byw ar ly ...

                                               

Tylluan glustiog

Maer Dylluan Glustiog yn aelod o deulur Strigidae, fel y rhan fwyaf o dylluanod. Maen aderyn cyffredin neu gweddol gyffredin trwyr rhan fwyaf o Ewrop, Asia, Gogledd America a De America. Maer Dylluan Glustiog yn aderyn mudol i raddau, yn symud tu ...

                                               

Tylluan gorniog

Maer Dylluan Gorniog yn aelod o deulur Strigidae, fel y rhan fwyaf o dylluanod. Maen aderyn cyffredin neu gweddol gyffredin trwyr rhan fwyaf o Ewrop, Asia a Gogledd America. Maer Dylluan Gorniog fel rheol yn byw mewn coedwigoedd syn agos i dir ag ...

                                               

Tylluan wen

Am y ffilm or un enw, gweler Tylluan Wen ffilm Maer Dylluan Wen yn aelod o deulur Tytonidae, yn wahanol ir rhan fwyaf o ddylluanod, sydd yn y teulu Strigidae. Gydai ddosbarthiad byd-eang bron, heblaw gogledd Asia ar Antarctig, maen aderyn adnabyd ...

                                               

Cylch cerrig

Defnyddir y term cylch cerrig am hynafiaethau lle mae meini hirion wedi ei gosod i ffurfio cylch. Yn y Llydaweg a rhai ieithoedd eraill, defnyddir y term cromlech neu krommlech ". Gall y nifer o feini amrywio rhwng 4 a 60. Ceir rhai yng Ngwlad y ...

                                               

Ffesant

Maer Ffesant yn aelod o deulur Phasianidae. O Asia y daw yn wreiddiol ond maen aderyn cyfarwydd trwy ran helaeth or byd oherwydd ei boblogrwydd gyda saethwyr. Maer ffesant yn aderyn cymharol fawr, 50–90 cm o hyd, gydai chynffon hir yn gyfrifol tu ...

                                               

Bacwn

Cig wedii halltu a ddaw o fochyn yw bacwn. Fei halltir gan ddefnyddio halen, naill ai mewn heli neu fel arall, gan wneud bacwn ffres. Gellir yna sychur bacwn ffres, ei ferwi, neu ei fygu, ac yna ei goginio cyn bwyta os nad yw wedii ferwi. Daw bac ...

                                               

Tonkatsu

Pryd o fwyd Japaneaidd yw Tonkatsu, syn cynnwys cytled cig moch mewn briwsion bara, wedii ffrion dwfn / cig moch tempura. Maen angen torri canol cefn y mochyn yn dafelli 2-3 centimetr o drwch, eu gorchuddio â panko briwsion bara, eu ffrio mewn ol ...

                                               

Ci poeth

Brechdan selsigen yw ci poeth neu boethgi ble maer selsigen wedii weini mewn agen a wnaed mewn bynsen hir. Gall gyfeirio hefyd at y selsigen yn unig. Mae cyfwyd nodweddiadol ar gyfer ci poeth yn cynnwys mwstard, sôs coch, mayonnaise, ac enllyn, a ...

                                               

Brie

Galettes Briardes or Hot Brie Cheese Patties Archifwyd 2011-07-07 yn y Peiriant Wayback. Crusted Deep Fried Brie Cheese Salad in a Filo Cup, Raspberry Dressing Archifwyd 2011-03-07 yn y Peiriant Wayback. Deep Fried Pistachio Crusted Brie Cheese w ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →