ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 252



                                               

A Book of North Wales

Mae A Book of North Wales, yn deithlyfr i ymwelwyr i ogledd Cymru a gyhoeddwyd gan gwmni cyhoeddi Methuen & Co, Llundain ym 1903. Awdur y gyfrol oedd y clerigwr ar hynafiaethydd Sabine Baring-Gould. Maer llyfr yn gydymaith iw llyfr tebyg am y deh ...

                                               

A Book of South Wales

Mae A Book of South Wales, yn deithlyfr i ymwelwyr i ddeheudir Cymru a gyhoeddwyd gan gwmni cyhoeddi Methuen & Co, Llundain ym 1905. Awdur y gyfrol oedd y clerigwr ar hynafiaethydd Sabine Baring-Gould. Maer llyfr yn gydymaith iw llyfr tebyg am y ...

                                               

Arwisgiad Tywysog Cymru

Arwisgiad Tywysog Cymru ywr seremoni o arwisgo mab hynaf teyrn Lloegr a rhoi’r teitl Tywysog Cymru iddo. Roedd y teitl Tywysog Cymru’ wedi ei roi i etifedd gorsedd Lloegr ers 1301, pan roddodd y Brenin Edward I y teitl iw fab fel symbol o reolaet ...

                                               

Black Lives Matter

Mae Black Lives Matter, yn fudiad hawliau dynol pobl ddu ai wreiddiau yn yr Unol Daleithiau ond sydd bellach wedi ymledu ar draws y byd gan ennyn cefnogaeth pobl ddu a gwyn. Maer symudiad hwn yn frwydr yn erbyn trais a hiliaeth systematig yn erby ...

                                               

Y Blitz yng Nghymru

Cyfnod o fomio parhaus gan Natsïaid yr Almaen rhwng y 7fed o Fedi 1940 ar 10fed o Fai 1941 yn ystod yr Ail Ryfel Byd oedd y Blitz. Maer enw yn dalfyriad o Blitzkrieg, y geiriau Almaeneg am "fellt" a "rhyfel". Y ddwy dref a fomiwyd waethaf ac yn f ...

                                               

Cambria irredenta

Cysyniad iredentaidd o "Gymru golledig" yw Cambria irredenta, syn seiliedig ar statws hanesyddol rhannau o Loegr, gan gynnwys Swydd Henffordd, Swydd Amwythig, a Swydd Gaer, fel rhannau o Gymru. Lluniodd Deddf Uno 1536 y ffin rhwng Cymru a Lloegr, ...

                                               

Canolfan Hanes Uwchgwyrfai

Mae Canolfan Hanes Uwchgwyrfai yn elusen a sefydlwyd ym 2006 ym mhentref Clynnog yn Uwchgwyrfai i hyrwyddo hanes y cwmwd a hanes Cymru, a hynny trwy gyfrwng y Gymraeg. Maer ganolfan yn berchen ar dŷ capel a hen ysgoldy y Methodistiaid Calfinaidd ...

                                               

Caradog

Am bobl eraill yn dwyn yr enw Caradog, gweler Caradog gwahaniaethu. Roedd Caradog yn fab i Cunobelinus, brenin llwyth y Catuvellauni, oedd a’u tiriogaeth o gwmpas glan gogleddol Afon Tafwys yn ne-ddwyrain Lloegr. Ymddengys iddo frwydro yn erbyn l ...

                                               

Cestyll y Tywysogion Cymreig

Roedd uchelwyr a thywysogion Cymru wedi dechrau codi cestyll cyn ir Normaniaid ddod i Gymru. Roedd y cestyll cynnar yn eithaf syml ond or 11g ymlaen, dan bwys yr ymosodiadau Normanaidd, dechreuodd y tywysogion godi cestyll mwy sylweddol a chwarea ...

                                               

Cilmeri

Erthygl am y pentref a chymuned yw hon. Am ystyron eraill, gweler Cilmeri gwahaniaethu. Pentref gwledig a chymuned ym Mhowys yw Cilmeri. Fei lleolir ar y briffordd A483 tua 2 filltir ir gorllewin o dref Llanfair-ym-Muallt ar lan ogleddol Afon Irf ...

                                               

Coel Hen

Brenin neu bennaeth grymus yn yr Hen Ogledd oedd Coel Hen neu Coel Godebog. Ei fab oedd Cenau fab Coel. Mae ei enw yn ffurf Frythoneg ar yr enw personol Lladin Coelius neu Coelestius a thybir ar sail hynny ei fod yn dux sef arweinydd milwrol brod ...

                                               

Cof y Cwmwd

Mae Cof y Cwmwd yn gronfa o ffeithiau ac erthyglau yn y Gymraeg am bynciau yn gysylltiedig â hanes cwmwd Uwchgwyrfai, ar ffurf wici. Fei hariannwyd gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri yn 2017 ar nod yw datblygur arfer - ar sgiliau - o drafod hanes ll ...

                                               

Cyfnod y Rhufeiniaid yng Nghymru

Roedd Cymru yn rhan or Ymerodraeth Rufeinig am tua 350 o flynyddoedd. Cawsair Rhufeiniaid au diwylliant effaith sylweddol ar y wlad ai phobl. Gadawodd y Rhufeiniaid rwydwaith o ffyrdd ar eu ôl a sefydlasant nifer o drefi. Cafodd ei hiaith, Lladin ...

                                               

Cymdeithas Ffynhonnau Cymru

Sefydlwyd Cymdeithas Ffynhonnau Cymru yn 1996, gydar nod o warchod ffynhonnau Cymru sydd â thraddodiadaun perthyn iddynt neu sydd o bensaerniaeth diddorol. Maent yn cyhoeddi cylchlythyr Llygad y Ffynnon ddwywaith y flwyddyn; y golygydd ydy Howard ...

                                               

Cymry Llundain

Term a ddaeth yn ffasiynol ddiwedd y 18g a dechraur ganrif olynol i ddisgrifior Cymry oedd yn byw a gweithio yn ninas Llundain yw Cymry Llundain. Yn ogystal âr bobl o Gymru a oedd/sydd yn byw yno, maer term yn cael ei ddefnyddio yn aml i gyfeirio ...

                                               

Y Chwyldro Diwydiannol yng Nghymru

Roedd y Chwyldro Diwydiannol yng Nghymru yn gyfnod o newid mewn cymdeithas pan ddatblygodd diwydiant ir fath raddau fel y bu newidiadau mawr yn y ffordd roedd pobl yn gweithio ac yn byw. Yn 1750 roedd Prydain yn wlad ller oedd y mwyafrif o’r bobl ...

                                               

Datgysylltur Eglwys Anglicanaidd yng Nghymru

Datgysylltur Eglwys Anglicanaidd yng Nghymru oedd un o bynciau gwleidyddol a chrefyddol mwyaf chwerw y bedwaredd ganrif ar bymtheg yng Nghymru. Yn hanesyddol ac yn gyfreithiol, caif y Mesur hwn ei gyfrin gam pwysig gan mai dyma un or troeon cynta ...

                                               

Esgobaeth Tyddewi

Un or chwech esgobaeth Anglicanaidd yng Nghymru yw Esgobaeth Tyddewi. Llywodraethir yr esgobaeth gan Esgob Tyddewi or Esgobdy ger yr Eglwys Gadeiriol yn ninas Tyddewi, Sir Benfro. Maen un or pedair esgobaeth wreiddiol yn y wlad, gydag esgobaethau ...

                                               

Flintshire Historical Society journal

Sefydlwyd Cymdeithas Hanes Sir y Fflint yn 1911 i gasglu a chyhoeddi deunydd archaeolegol a hanesyddol yn ymwneud â Sir y Fflint. Mae’n elusen gofrestredig. O 1911 hyd 1976, cyhoeddodd y Gymdeithas gyfres o Gyhoeddiadau blynyddol Flintshire Histo ...

                                               

Y ffin rhwng Cymru a Lloegr

Ychydig maer ffin rhwng Cymru a Lloegr wedi newid dros y canrifoedd. Mae heddiwn mesur tua 257 km: o aber afon Dyfrdwy yn y gogledd i aber afon Hafren yn y de. Mae ei leoliad fwy neu lain cydredeg gyda Chlawdd Offa a chafodd ei gadarnhau yn 1535 ...

                                               

Ffrynt cartref y Rhyfel Byd Cyntaf ym Mhrydain

Maer term Ffrynt Cartref y Rhyfel Byd Cyntaf yn cael ei ddefnyddio i ddisgrifio cyfranogiad y cyhoedd ym Mhrydain yn y Rhyfel Byd Cyntaf, a ddioddefodd effeithiau fel ymgyrchoedd bomio Zeppelin a dogni bwyd. Cafodd pob agwedd ar fywyd ei heffeith ...

                                               

Gwalia

Erthygl am yr enw am Gymru yw hon. Gweler hefyd Gwalia gwahaniaethu. Enw arall am Gymru a ymddangosodd am y tro cyntaf yn yr Oesoedd Canol yw Gwalia. Cymreigiad ydyw or gair Lladin Canoloesol Wallia, sydd yn ei dro yn ffurf Ladin ar y gair Saesne ...

                                               

Hanes gwleidyddol Cymru

1727 Mwyafrif o Chwigiaid yn cael eu hethol o etholaethau Cymreig. 1283 Ffurfwyd Tŷr Cyffredin yn Lloegr, heb gynrychiolaeth o Gymru. 1542 Etholwyd 27 o Aelodau Seneddol i gynrychioli Cymru yn Nhŷr Cyffredin. 1685 Yr Aelod Seneddol cyntaf o ethol ...

                                               

Gwrachyddiaeth a Dewiniaeth yng Nghymru

Yn ystod yr Oesoedd Canol roedd y gred mewn gwrachyddiaeth a dewiniaeth yn eang. Am amser hir credwyd bod gwrachod a dewiniaid da a drwg. Credwyd bod gan wrachod a dewiniaid da bwerau iacháu ar gallu i gadw ysbrydion drwg i ffwrdd. Ond dechreuwyd ...

                                               

Y Gwrthddiwygwyr Cymreig

Catholigion selog a geisiai wrthsefyll a dadwneud y Diwygiad Protestannaidd er mwyn adfer yr Eglwys Gatholig iw hen statws fel unig heglwys y wlad oedd y Gwrthddiwygwyr Cymreig. Roedd eu gweithgareddau yn rhan o ymdrech ehangach gan mudiad y Gwrt ...

                                               

Hanesyddiaeth Cymru

Methodoleg astudiaeth hanes Cymru yw hanesyddiaeth Cymru syn cynnwys y ffynonellau, dulliau beirniadol, a dehongliadau a ddefnyddir gan hanesyddion i astudio hanes y wlad. Prin ywr ymchwil a wneir yn y maes hwn hyd yn hyn. Yn gyffredinol mae astu ...

                                               

Llychlynwyr yng Nghymru

Mae cyfnod y Llychlynwyr yng Nghymru yn ymestyn or 9g hyd y 11g. Yn ystod y cyfnod yma, cafodd y Llychlynwyr ddylanwad mawr ar hanes Cymru, yn bennaf oherwydd eu hymosodiadau rheolaidd ar ardaloedd ger yr arfordir. Yn wahanol i lawer o wledydd go ...

                                               

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1000-1499

Gweler hefyd Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1846-1860 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1816-1830 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 300-999 Rhestr o bobl gyda ...

                                               

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1500-1650

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1846-1860 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1816-1830 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1876-1890 Rhestr o bobl gyda chofnod ar ...

                                               

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1651-1799

Gweler hefyd Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1891-1905 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1861-1875 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1846-1860 Rhestr o bobl gyd ...

                                               

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1800-1815

Gweler hefyd Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1891-1905 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1500-1650 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1876-1890 Rhestr o bobl gyd ...

                                               

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1816-1830

Gweler hefyd Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 300-999 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1500-1650 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1000-1499 Rhestr o bobl gyda ...

                                               

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1831-1845

Gweler hefyd Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1651-1799 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1800-1815 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 300-999 Rhestr o bobl gyda ...

                                               

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1846-1860

Gweler hefyd Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1816-1830 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1651-1799 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1000-1499 Rhestr o bobl gyd ...

                                               

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1861-1875

Gweler hefyd Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1000-1499 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1800-1815 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1651-1799 Rhestr o bobl gyd ...

                                               

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1876-1890

Gweler hefyd Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1800-1815 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1651-1799 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1000-1499 Rhestr o bobl gyd ...

                                               

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1891-1905

Gweler hefyd Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1876-1890 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1800-1815 Rhestr o bobl gyda chofnod a ...

                                               

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 300-999

Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1500-1650 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1891-1905 Rhestr o bobl gyda chofnod ar y Bywgraffiadur Cymreig Arlein: 1000-1499 Rhestr o bobl gyda chofnod ar ...

                                               

Santesau Celtaidd 388-680

Prif ffynhonnell ysgrifenedig hanes santesau Celtaidd y cyfnod hwn yw Bucheddaur Saint a ysgrifennwyd rhwng dau a phum canrif ar ôl eu marwolaethau. Feu hysgrifennwyd gan fynachod yn yr Oesoedd Canol. Llwyddodd yr Eglwys Anglicanaidd i ddileu cyd ...

                                               

Teitlau Llysoedd Cymru

Teitlau amrywiol a ddefnyddiwyd yng Nghymru yn ystod yr Oesoedd Canol i ddisgrifio nifer gwahanol o swyddogion cyhoeddus llysoedd y teyrnasoedd yw Teitlau Llysoedd Cymru. Roedd rolau gwahanol y swyddogion amrywiol wedi datblygu dros gyfnod o amse ...

                                               

Teyrnasoedd Cymru

Yn yr Oesoedd Canol cynnar gwelid sawl teyrnas annibynnol Gymreig yn blodeuo yng Nghymru, ond erbyn Oes y Tywysogion roedd teyrnasoedd Gwynedd, Powys a Deheubarth yn dominyddu.

                                               

Tuduriaid Penmynydd

Teulu o uchelwyr Cymreig fu a rhan bwysig yng ngwleidyddiaeth Cymru ac yn ddiweddarach Lloegr oedd Tuduriaid Penmynydd. Cysylltir hwy a phentref Penmynydd ar Ynys Môn. Roedd y teulu yn ddisgynyddion Ednyfed Fychan bu farw 1246, distain Llywelyn F ...

                                               

Tywysogaeth Cymru

Tywysogaeth a grewyd gan Llywelyn ap Gruffudd ac a gydnabuwyd yn ffurfiol gan Loegr drwy Gytundeb Trefaldwyn ym 1267 oedd Tywysogaeth Cymru. Roedd yn cynnwys, yn fras, gogledd-orllewin a gorllewin Cymru, sef Gwynedd Uwch Conwy, rhan helaeth or Be ...

                                               

Ystad Wynnstay

Ystad enwog yng Ngogledd Cymru oedd Ystad Wynnstay, sedd Wyniaid Wynnstay. Canolfan yr ystad oedd y plasdy or un enw yn Rhiwabon, ger Wrecsam. Yn ystod yr 17g, etifeddodd Syr John Wynn, 5ed Barwnig Ystad Wynnstay trwy ei briodas â Jane Evans, mer ...

                                               

Ail Ryfel y Boer

Ymladdwyd Ail Ryfel y Boer rhwng 11 Hydref 1899 a 31 Mai 1902 yn Ne Affrica, rhwng yr Ymerodraeth Brydeinig a gweriniaethau y Boeriaid, Y Weriniaeth Rydd Oren a Gweriniaeth y Transvaal, gweriniaethau oedd wedi eu sefydlu gan y Voortrekkers. Mae c ...

                                               

Apartheid

System yn Ne Affrica o gadw pobl o wahanol hil ar wahân oedd Apartheid. Gweithredwyd y system rhwng 1948 a 1994. Dechreuwyd datblygur system pan gafodd De Affrica statws dominiwn hunanlywodraethol o fewn yr Ymerodraeth Brydeinig, a daeth iw llawn ...

                                               

Boer

Boer ywr term a ddaeth i gael ei ddefnyddio am ddisgynyddion ymfudwyr or Iseldiroedd i Dde Affrica. Datblygodd eu hiaith i fod yn Affricaneg. Ymsefydlodd y Boeriaid yn ardal y Penrhyn yn wreiddiol. Yn y 19g, pan ddaeth yr ardal yma yn rhan or Yme ...

                                               

Dingane

Roedd Dingane kaSenzangakhona, a adnabyddir fel rheol fel Dingane, yn frenin y Swlŵiaid un Ne Affrica 0 1828 hyd ei farwolaeth. Roedd Dingane yn fab i frenin y Swlŵiaid, Senzangakhona kaJama. Olynwyd Senzangakhona gan hanner brawd Dingane, Shaka, ...

                                               

Rhyfeloedd y Boer

Cyfeiria Rhyfeloedd y Boer, hefyd Rhyfeloedd De Affrica, ar ddau ryfel a ymladdwyd yn Ne Affrica rhwng yr Ymerodraeth Brydeinig a gweriniaethau y Boeriaid, Y Weriniaeth Rydd Oren a Gweriniaeth y Transvaal, gweriniaethau oedd wedi eu sefydlu gan y ...

                                               

Shaka

Brenin y Swlŵiaid yn Ne Affrica oedd Shaka. Dan ei lywodraeth ef, daeth y Swlŵiaid i reoli rhan helaeth or hyn syn awr yn Dde Affrica, rhwng afonydd Phonogolo a Mzimkhulu. Roedd Shaka yn fab i Nandi ar brenin Senzangakhona, ond gan nad oedd ei ri ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →