ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 250



                                               

Clirior Ucheldiroedd

Clirior Ucheldiroedd ywr term a ddefnyddir am y broses o orfodi cyfran helaeth o drigolion Ucheldiroedd yr Alban i adael eu catrefi au tyddynnod yn y 18g ar 19g. Symudodd llawer ohonynt i Iseldiroedd yr Alban, a llawer i wledydd tramor megis Cana ...

                                               

Cymdeithas Cenedlaetholwyr yr Alban Prifysgol Glasgow (GUSNA)

Mae Cymdeithas Cenedlaetholwyr yr Alban Prifysgol Glasgow yn gymdeithas myfyrwyr a ffurfiwyd ym Mhrifysgol Glasgow ym 1927 i hybu achos cenedlaethol yr Alban.

                                               

Dál Riata

Teyrnas Gaeleg ei hiaith ar arfodir gorllewinol yr Alban oedd Dál Riata, hefyd Dalriada neu Dalriata. Roedd ei thiriogaeth yn yr ardaloedd sydd nawr yn Argyll a Bute, a Lochaber yn yr Alban, a Swydd Antrim yng ngogledd Iwerddon. Y farn draddodiad ...

                                               

Dyfnwal Frych

Am bobl eraill or enw Dyfnwal gweler Dyfnwal gwahaniaethu. Brenin Dál Riata yng ngorllewin yr Alban oedd Dyfnwal Frych. Roedd Dyfnwal yn fab i Eochaid Buide. Ymddengys yn y cofnodion am y tro cyntaf yn 622, pan mae Brut Tigernach yn cofnodi ei fo ...

                                               

Galloway

Gweler hefyd Galloway gwahaniaethu. Rhanbarth yn yr Alban yw Galloway. Maen gorwedd yn ne-orllewin yr Alban ac maen cynnwys cyn-siroedd Wigtown a Kirkcudbright. Heddiw maen rhan o Dumfries a Galloway. Gorwedd Môr Iwerddon ir gorllewin ar de, Bryn ...

                                               

Gododdin (teyrnas)

Roedd y Gododdin yn llwyth ac yn deyrnas Frythonig yn Yr Hen Ogledd, syn awr yn ne-ddwyrain Yr Alban a gogledd-ddwyrain Lloegr. Maent yn fwyaf adnabyddus fel pwnc y gerdd Y Gododdin, a briodolir i Aneirin. Maer gair Gododdin Hen Gymraeg Guotodin ...

                                               

Y Groes Danllyd

Arwydd hynafol a ddefnyddid i wysio rhyfelwyr ir gad yn Ucheldiroedd yr Alban gynt. Ffurfid croes allan o ddau ddarn pren âu pennau wediu llosgi au trwchu mewn gwaed gafr. Byddai pennaeth clan yn ei hanfon wedyn o le i le yng ngofal negeswyr buan ...

                                               

James Graham, Ardalydd 1af Montrose

Uchelwr a chadfridog Albanaidd oedd James Graham, Ardalydd 1af Montrose. Roedd James Graham yn fab i John Graham, 4ydd Iarll Montrose ac yn bennaeth Clan Graham. Daeth yn 5ed Iarll Montrose pan fu farw ei dad yn 1626. Yn 1638, wedi ir brenin Siar ...

                                               

John Knox

Un o brif arweinwyr y Diwygiad Protestannaidd yn yr Alban oedd John Knox. Ail-drefnodd eglwys yr Alban i fod yn eglwys Bresbyteraidd. Nid oes sicrwydd am ddyddiad na man ei eni, ond y mwyaf tebygol yw iddo gael ei eni yn Giffordgate, ger Haddingt ...

                                               

Lothian

Rhanbarth traddodiadol yn ne-ddwyrain yr Alban yw Lothian. Saif rhwng Moryd Forth a Bryniau Lammermuir. Maer ardal yn awr wedi ei rannu rhwng cynghorai Caeredin, Gorllewin Lothian, Mid Lothian a Dwyrain Lothian. Heblaw dinas Caeredin, maer prif d ...

                                               

Manaw Gododdin

Teyrnas Frythonaidd yn yr Hen Ogledd oedd Manaw Gododdin. Gorweddai yn yr ardal a elwir heddiw yn Alloa, ger y Firth of Forth yng nghanolbarth yr Alban. Ymddengys ei fod yn is-deyrnas o deyrnas Gododdin neu gnewyllyn y deyrnas honno. Din Eidyn oe ...

                                               

Owain I, brenin Ystrad Clud

Brenin teyrnas Frythonaidd Ystrad Clud yng nghanolbarth yr Alban yn negawdau cyntaf y 10g oedd Owain I. Roedd ei linach yn ymestyn yn ôl i deyrnoedd Brythoniaid yr Hen Ogledd. Cred rhai haneswyr iddo syrthio ym Mrwydr Brunanburh mewn cynghrair â ...

                                               

Teyrnas Manaw ar Ynysoedd

Teyrnas Lychlynaidd a fodolodd rhwng 1079 a 1266 oedd Teyrnas Manaw ar Ynysoedd. Rhennid y deyrnas yn ddwy ran, Sodor Sudr-eyjar, neu Ynysoedd y De Ynysoedd Heledd ac Ynys Manaw, a Nordr Nordr-eyjar, neu Ynysoedd y Gogledd Orkney a Shetland. Yn 1 ...

                                               

William Wallace

Roedd Syr William Wallace yn ffigwr allweddol yn y gwrthwynebiad Albanaidd i ymgais brenin Lloegr, Edward I, i goncror Alban. Mae ansicrwydd lle ganed Wallace; yn ôl y traddodiad fei ganed yn Elderslie, gerllaw Paisley. Ymddengys ei fod o deulu o ...

                                               

Albania Fawr

Maer term Albania Fawr yn cyfeirio at y tiriogaethau syn cynnwys holl boblogaeth lle mae pobl Albaneg yn byw gydar bwriad ou huno mewn un wladwriaeth Albanaidd. Gellir cael amrywiaethau ar yr union ffiniau y dyheuad yma ond maen cynnwys y cyfan o ...

                                               

Balli Kombëtar

Roedd y Balli Kombetar yn fudiad genedlaethol Albanaidd gwrth-gomiwnyddol a sefydlwyd ym mis Tachwedd 1942, gan Ali Kelcyra a Midhat Frasheri. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, ymladdodd yn gyntaf yn erbyn yr Eidal Mussolini ac yn ddiweddarach yn erbyn ...

                                               

Epiros

Ardal yng ngogledd-orllewin Gwlad Groeg a de Albania yw Epiros neu Epirus. Mae tua 80% ohono yng Ngwlad Groeg a 20% yn Albania. Ystyr yr enw Groeg yw "cyfandirol", iw wahaniaethu oddi wrth yr ynysoedd oddi ar ei arfordir. Ystyrir fod yr ardal han ...

                                               

Enver Hoxha

Enver Hoxha oedd arweinydd Albania o ddiwedd yr Ail Ryfel Byd hyd ei farwolaeth yn 1985, yn rhinwedd ei swydd fel Prif Ysgrifennydd y Blaid Lafur Albania Gomiwnyddol. Cafodd ei eni yn Gjirokaster, yn ne Albania. Yn ogystal â bod yn arweinydd y Bl ...

                                               

Affrica (duwies)

Affrica oedd symbol yr Affrica Rufeinig a duwies a addolid yn yr ardal honno. Maer awdur Plinyr Hynaf, yn ei lyfr Hanes Naturiol yn dweud na fyddai neb yn Affrica h.y. gogledd Affrica yn mentro ar unrhyw beth o gwbl heb alw am nawdd Affrica yn gy ...

                                               

Almohadiaid

Brenhinllin Berberaidd a reolair Maghreb yng Ngogledd Affrica a de Sbaen yn ail hanner yr unfed ganrif ar ddeg a hanner cyntaf y ddeuddegfed oedd yr Almohadiaid. Ei phrif ddinasoedd oedd Marrakech a Seville ond reodd Algiers, Tiwnis a Kairouan yn ...

                                               

Awstin o Hippo

Roedd Awstin o Hippo neu Sant Awstin yn or ffigyrau pwysicaf yn natblygiad Cristionogaeth yn y gorllewin. Ystyrir ef fel sant gan yr Eglwys Gatholig ac mae llawer o enwadau Protestannaidd hefyd yn ei ystyried fel un o dadaur ffydd. Mae barn yr eg ...

                                               

Khair-ed-din Barbarossa

Am yr ymerawdwr a lysenwid "Barbarossa", gweler Ffredrig I, Ymerawdwr Glân Rhufeinig. Môr-leidr enwog or 16g oedd Khair-ed-din Barbarossa neu Khair ed-Din. Cafodd y llysenw Barbarossa oherwydd lliw ei farf. Ef oedd y mwyaf adnabyddus o fôr-ladron ...

                                               

Jugurtha

Brenin Numidia oedd Jugurtha. Ein prif ffynhonnell amdano yw gwaith yr awdur Rhufeinig Sallust. Ganed ef yn Cirta, dinas hynafol a safai ar safle dinas Constantine yn Algeria heddiw. Roedd yn ŵyr i Masinissa, oedd wedi creu teyrnas Numidia, ac we ...

                                               

Massinissa

Brenin cyntaf Numidia oedd Masinissa neu Massinissa. Ganed Masinissa yn Cirta, prifddinas Numidia Constantine yn Algeria heddiw, yn ail fab i Gaia, brenin y Massyli. Treuliodd ei ieuenctid yn ninad Carthago fel gwystl. Pan ddechreuodd rhyfel rhwn ...

                                               

Mauretania (talaith)

Talaith Rufeinig yng ngogledd Affrica oedd Mauretania. Yn y gorllewin roedd Mauretanian cyffwrdd y Môr Iwerydd, yn y gogledd wynebair Môr Canoldir, yn y dwyrain rhannai ffin âr Numidia Rufeinig ac yn y de rhannai ffin â theyrnas y Getulii. Daeth ...

                                               

Mauretania Caesariensis

Roedd Mauretania Caesariensis yn dalaith or Ymerodraeth Rufeinig yng ngogledd Affrica, yn cyfateb yn fras i ogledd Algeria heddiw. Roedd y Groegiaid ar Rhufeiniaid yn adnabod y rhan orllewinol o Ogledd Affrica fel Mauretania. Or 7c CC daeth yr ar ...

                                               

Numidia

Roedd Numidia yn deyrnas ac yn ddiweddarch yn dalaith yn yr Ymerodraeth Rufeinig, rhwng talaith Mauretania Caesariensis a thalaith Affrica yng Gogledd Affrica.

                                               

Arminius

Am y diwinydd Protestannaidd, gweler Jacobus Arminius. Arweinydd Almaenig oedd Arminius, hefyd Armin, Almaeneg modern: Hermann. Maen fwyaf enwog am ei orchest yn dinistrio tair lleng Rufeinig ym Mrwydr Fforest Teutoburg yn 9 OC. Roedd Arminius yn ...

                                               

Bathodynnau gwersylloedd crynhoir Natsïaid

Roedd bathodynnau gwersylloedd crynhoir Natsïaid, trionglaun bennaf, yn rhan o system adnabyddiaeth yng ngwersylloedd crynhoir Natsiaid. Cawsant eu defnyddio er mwyn gwybod paham fod carcharor wedi cael ei roi yno. Gwnaed y trionglau hyn o ffabri ...

                                               

Bauhaus

Roedd y Bauhaus yn goleg celf, cynllunio a pensaernïaeth Almaenig o 1919-1933 a fun ddylanwadol ar ddyluniad modern yn ystod ail hanner yr 20g. Sefydlwyd gan y pensaer Walter Gropius. Ei fwriad oedd uno celf, dylunio a phensaerniaeth.

                                               

Martin Bormann

Un o brif arweinwyr y Blaid Natsïaidd yn yr Almaen oedd Martin Ludwig Bormann. Daeth yn bennaeth Cangelloriaeth y Blaid, ac yn ysgrifennydd preifat i Adolf Hitler, swydd oedd yn rhoi grym mawr iddo. Ganed Bormann yn Wegeleben, ger Halberstadt. Ga ...

                                               

Brwydr Fforest Teutoburg

Brwydr rhwng cynghrair o lwythau Almaenig a byddin Rufeinig yn y flwyddyn 9 OC oedd Brwydr Fforest Teutoburg. Ymladdwyd y frwydr dros nifer o ddiwrnodau, yn ôl pob tebyg rhwng 9 Medi ac 11 Medi, ar canlyniad oedd i dair lleng Rufeinig dan Publius ...

                                               

Brwydr Ffrainc

Goresgyniad Ffrainc, yr Iseldiroedd, Gwlad Belg, a Lwcsembwrg gan luoedd yr Almaen yn yr Ail Ryfel Byd oedd Brwydr Ffrainc. Dechreuodd ar 10 Mai 1940 a daeth â therfyn ir Rhyfel Ffug. Bu dwy brif ymgyrch ir frwydr. Yn yr ymgyrch gyntaf, Achos Mel ...

                                               

Conrad II, Ymerawdwr Glân Rhufeinig

Roedd Conrad II yn frenin yr Almaen ac Ymerawdwr Glân Rhufeinig. Roedd Conrad yn fab i Ddug Franconia a sefydlydd brehinllin Salia. Yn 1026, croesodd yr Alpau âi fyddin i ostwng gwrthryfel yng ngogledd yr Eidal. Cafodd ei goroni ym Milan ar flwyd ...

                                               

Cynllwyn 20 Gorffennaf

Cynllwyn 20 Gorffennaf ywr term a ddefnyddir am ddigwyddiadau 20 Gorffennaf 1944 yn yr Almaen. Ceisiodd rhai o swyddogion byddin yr Almaen ladd Adolf Hitler a chipio grym oddi ar y Blaid Natsïaidd. Methodd yr ymgais i ladd Hitler, ac or herwydd m ...

                                               

Diwylliant y Meysydd Wrnau

Roedd Diwylliant y Meysydd Wrnau yn un o ddiwylliannau pwysicaf rhan olaf Oes yr Efydd yn Ewrop. Maer diwylliant yma yn dyddio o tua 1300 CC. hyd tua 800 CC. Roedd y diwylliant yma yn ymestyn dros ran sylweddol o ganolbarth Ewrop, yn cynnwys rhan ...

                                               

Etholaeth Hannover

Etholaeth Hannover ywr enw arferol ond answyddogol ar Etholaeth Braunschweig-Lüneburg. Roedd mewn bodolaeth o 1692 hyd 1814, pan ffurfiwyd Teyrnas Hannover. Safai yn nhiriogaethau syn awr yn rhan o dalaith ffederal Niedersachsen yn yr Almaen. Ffu ...

                                               

Ffredrig II, brenin Prwsia

Brenin teyrnas Prwsia o 1740 hyd ei farwolaeth oedd Ffredrig II, a adwaenir hefyd fel Ffredrig Fawr neu ei lysenw der Alte Fritz. Roedd yn aelod o deulur Hohenzollern, yn bedwerydd plentyn i Ffredrig Wiliam I, brenin Prwsia ai wraig Sophia Doroth ...

                                               

Ffrisia

Ardal hanesyddol yng ngogledd ddwyrain yr Iseldiroedd a gogledd orllewin yr Almaen ar lannau Geneufor yr Almaen yw Ffrisia. Heddiw fei rhennir yn Fryslân yn yr Iseldiroedd ac Ostfriesland a Nordfriesland yn yr Almaen. Ffrisia yw mamwlad y Ffrisia ...

                                               

Germania

Erthygl am y dalaith yw hon. Am y llyfr gan Tacitus gweler Germania llyfr. Germania oedd yr enw a ddefnyddiair Rhufeinwyr am y diriogaeth oedd yn ymestyn ir dwyrain o lan orllewinol Afon Rhein. Roedd y ffin yn y dwyrain yn aneglur, yn ymestyn tua ...

                                               

Germania Inferior

Roedd talaith Rufeinig Germania Inferior yn cynnwys rhan o diriogaeth Yr Iseldiroedd a gogledd orllewin Yr Almaen heddiw. Ei ffin ddwyreiniol oedd Afon Rhein. Iŵl Cesar oedd y cadfridog Rhufeinig cyntaf i ddod a byddin ir ardal yma. Yn 57 CC gorc ...

                                               

Germania Superior

Roedd Germania Superior yn dalaith or Ymerodraeth Rufeinig. Fei gelwid yn uchaf am ei bod yn uwch i fyny Afon Rhein na Germania Inferior. Roedd yn cynnwys y tiriogaethau syn awr yng ngorllewin Y Swistir, rhan o ddwyrain Ffrainc o gwmpas Mynyddoed ...

                                               

Joseph Goebbels

Un o brif arweinwyr y Blaid Natsïaidd yn yr Almaen oedd Paul Joseph Goebbels. Ganed Goebbels yn Rheydt, ir de o ddinas Mönchengladbach. Enillodd ddoethuriaeth ym Mhrifysgol Heidelberg yn 1921, am draethawd ar ddrama ramantus y 16g. Bun gweithio f ...

                                               

Hermann Göring

Un o brif arweinwyr y llywodraeth ar blaid Natsïaidd yn yr Almaen oedd Hermann Wilhelm Göring, hefyd Goering. Ganed ef yn Rosenheim, Bafaria. Daeth i amlygrwydd fel awyrennwr yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf; saethodd 22 o awyrennaur gelyn i lawr, a ...

                                               

Gweriniaeth Weimar

Ar ôl y Rhyfel Byd Cyntaf roedd economi yr Almaen ar chwâl, ac roedd grwpiau gwleidyddol yn ymrafael âi gilydd. Ar 11 Awst 1919 daeth Cyfansoddiad Weimar i rym. Ond roedd yr anfodlonrwydd yn parhau gan dyfun gefnogaeth i Blaid y Natsïaid a oedd w ...

                                               

Habsburg

Tylwyth sydd wedi bod o bwysigrwydd mawr yn hanes Ewrop ywr Habsburg. Roedd y teulu yn wreiddiol or Swistir, a chafodd ei enw or Habichtsburg yn Aargau. Bu aelodau o dylwyth yr Habsburg yn teyrnasu am ganrifoedd dros Awstria, Bohemia a Hwngari. O ...

                                               

Paul von Hindenburg

Cadlywydd Almaenig ac Arlywydd yr Almaen oedd Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg, a adwaenid fel Paul von Hindenburg. Ganed Hindenburg yn Poznań, Gwlad Pwyl, yr adeg honno Posen yn Nheyrnas Prwsia. Daeth yn swyddog ym myd ...

                                               

Erich Honecker

Roedd Erich Honecker yn wleidydd Comiwnyddol or Almaen a arweiniodd Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen o 1971 hyd at 1989. Cychwynodd yrfa wleidyddol Erich Honecker yn y tridegau pan ddaeth yn swyddog o Plaid Gomiwnyddol yr Almaen. Wedi ir Almae ...

                                               

Rosa Luxemburg

Roedd Rosa Luxemburg yn feddyliwr Marcsaidd a chwyldroadwraig Iddewig, yn enedigol o Wlad Pwyl. Ganed hi yn Zamość ger Lublin, Gwlad Pwyl, yn ferch i farsiandïwr coed. Cymerodd ran mewn mudiadau adain-chwith, a bu raid iddi ffoi ir Swistir yn 188 ...

                                               

Llinell Oder-Neisse

Llinell Oder-Neisse ywr enw a ddefnyddir ar gyfer y ffîn a osodwyd rhwng yr Almaen a Gwlad Pwyl ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →