ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 244



                                               

William ap Thomas

Daeth Castell Rhaglan iw feddiant pan briododd Elizabeth Bloet, gweddw Syr James Berkeley, yn fuan wedi 1406. Wedi i Elizabeth farw yn 1420, cadwodd William ei afael ar Raglan fel tenant ei lysfab, James Berkeley, Barwn 1af Berkeley, ac yn 1425 c ...

                                               

Dafydd ab Edmwnd

Bardd Cymraeg oedd Dafydd ab Edmwnd, syn adnabyddus yn bennaf am sefydlun derfynol y gyfundrefn mesurau caeth traddodiadol a adnabyddir fel y pedwar mesur ar hugain, yn Eisteddfod Caerfyrddin 1451.

                                               

Dafydd ap Tomas

Yn ôl yr achau a roddir gan y bardd Dafydd Benwyn, roedd yr Abad Dafydd yn fab i Tomas ap Hywel ap Ieuan ap Siancyn ap Rhys Fychan, un o hynafiaid y bardd Rhys Brydydd, ac fellyn perthyn i benceirddiaid Tir Iarll ac i linach Einion ap Collwyn. Ei ...

                                               

Gruffudd ap Nicolas

Uchelwr o Sir Gaerfyrddin a gofir yn bennaf fel noddwr Eisteddfod Caerfyrddin oedd Gruffudd ap Nicolas neu Gruffudd ap Nicolas ap Phylib ap Syr Elidir. Roedd yn arglwydd Dinefwr a stiward lleol i Frenin Lloegr yn yr ardal. Fei ystyrir y gŵr mwyaf ...

                                               

Gwerful Fychan

Prydyddes o Benllyn, Meirionnydd, oedd Gwerful Fychan. Roedd hin aeres plasdy Caer Gai, ger Llanuwchllyn. Ei henw llawn yn yr achau yw Gwerful ferch Ieuan Fychan ab Ieuan ap Hywel y Gadair ap Gruffudd ap Madog ap Rhirid Flaidd.

                                               

Gwerful Mechain

Erthygl am y brydyddes o Fechain yw hon. Am ferched eraill or un enw gweler Gwerful tudalen gwahaniaethu. Bardd o Gymraes o Bowys a ganai yn ail hanner y 15g oedd Gwerful Mechain neu Gwerful ferch Hywel Fychan. Mae hin enwog am ei cherddi erotig ...

                                               

Gwilym Tew

Ymhlith ei gerddi mae cywyddau serch, cywyddau gofyn, nifer o gerddi mawl traddodiadol i noddwyr, a dwy awdl ir Forwyn Fair. Bu Gwilym Tew yn berchen ar Lyfr Aneirin am gyfnod. Copïodd nifer o lawysgrifau yn cynnwys copïau or Trioedd, llyfr achau ...

                                               

Richard Herbert

Marchog, Iorcydd a noddwr beirdd or Oesoedd Canol oedd Syr Rhisiart Herbert neu Richard Herbert o Golbrwg. Roedd yn frawd iau i William Herbert, Iarll Penfro ac yn fab i Syr William ap Thomas o Gastell Rhaglan a Gwladys ferch Dafydd Gam, ac yn ŵy ...

                                               

Huw Pennant (Sir y Fflint)

Erthygl am y bardd o Sir y Fflint yw hon. Gweler hefyd Huw Pennant Gwynedd. Bardd Cymraeg o Sir y Fflint a fu yn ei flodau o ddiwedd y 15g hyd ddechraur 16g oedd Huw Pennant. Cyfeirir ato weithiau wrth y ffurf Saesneg ar ei enw, Hugh Pennant. Roe ...

                                               

Hywel Cilan

Roedd Hywel Cilan yn fardd a ganai yn y dull traddodiadol ym Mhowys yn ail hanner y 15g; ar sail tystiolaeth fewnol ei gerddi, credir ei fod yn frodor o Landrillo ym Meirionnydd. Cedwir 27 o gerddi ganddo, y rhan fwyaf ohonynt yn gywyddau moliant ...

                                               

Ieuan ap Gruffudd Leiaf

Uchelwr, bardd a gyfoeswr i Rhys Goch Eryri a Gutor Glyn oedd Ieuan ap Gruffudd Leiaf. Ni ellir rhoi terfynau pendant ar ei einioes, ond o ystyried ei farddoniaeth, gellir cynnig c. 1395 – c. 1470 yn fras. Cafodd ei dad Gruffudd Leiaf ei enwi mew ...

                                               

Ieuan ap Huw Cae Llwyd

Un o Feirdd yr Uchelwyr a fu yn ei flodau yn ail hanner y 15g oedd Ieuan ap Huw Cae Llwyd. Roedd yn fab ir prydydd Huw Cae Llwyd.

                                               

Ieuan ap Hywel Swrdwal

Un o Feirdd yr Uchelwyr oedd Ieuan ap Hywel Swrdwal, a ystyrir y bardd Cymraeg cyntaf i gyfansoddi yn Saesneg ac felly y bardd "Eingl-Gymraeg" cyntaf, yn ôl rhai.

                                               

Ieuan Brydydd Hir Hynaf

Erthygl am y bardd canoloesol yw hon. Am y bardd ac ysgolhaig or 18fed ganrif a adnabyddir weithiau fel Ieuan Brydydd Hir, gweler Evan Evans Ieuan Fardd. Bardd Cymraeg or 15g oedd Ieuan Brydydd Hir. Roedd yn frodor o Ardudwy, Meirionnydd. Am ir l ...

                                               

Ieuan Dur Bilwg

Bardd proffesiynol oedd Ieuan, un o Feirdd yr Uchelwyr a ganai i uchelwyr Morgannwg ar cylch yn ail hanner y 15g. Dim ond ychydig oi gerddi sydd wedi goroesi ac maent yn aros heb eu cyhoeddi. Yn eu plith ceir cywydd dychan ar ffurf ymddiddan rhwn ...

                                               

Ieuan Gethin ab Ieuan ap Lleision

Bardd Cymraeg o Forgannwg oedd Ieuan Gethin ab Ieuan ap Lleision. Maen adnabyddus yn bennaf fel awdur dau gywydd i Owain Tudur ac fel awdur cerddi maswedd.

                                               

Iorwerth Fynglwyd

Bardd Cymraeg oedd Iorwerth Fynglwyd, a thad Rhisiart Iorwerth. Roedd yn perthyn ir dosbarth o feirdd proffesiynol a adnabyddir heddiw fel Beirdd yr Uchelwyr. Cafodd ei eni ai fagu yn Saint-y-brid ym Morgannwg. Roedd yn gyfoeswr ir beirdd Tudur A ...

                                               

Lang Lewys

Bardd Cymraeg o Forgannwg oedd Lang Lewys, y cyfeirir ato hefyd fel Lewys Hir gan ei gyfoeswr Iorwerth Fynglwyd. Un or Glêr oedd Lang Lewys, sef y dosbarth o feirdd answyddogol a grwydrai Gymru yn yr Oesoedd Canol.

                                               

Lewys Daron

Bardd proffesiynol o Ben Llŷn a ganai yn hanner cyntaf yr 16g oedd Lewys Daron. Er nad ywn cyfrif fel un or mwyaf o Feirdd yr Uchelwyr, mae ei waith yn ddrych i fywyd cymdeithasol gogledd-orllewin Cymru ar ddechrau cyfnod y Tuduriaid.

                                               

Lewys Môn

Bardd o Ynys Môn a ganai yng ngogledd Cymru ar ddiwedd yr Oesoedd Canol oedd Lewys Môn. Fei ystyrir yn un o feirdd gorau ei gyfnod.

                                               

Llywelyn Goch y Dant

Bardd o Forgannwg oedd Llywelyn Goch y Dant. Ychydig a wyddys amdano ar wahân i dystiolaeth ei gerddi a chanu ei gyd-feirdd ym Morgannwg. Maen bosibl ei fod yn frodor o fro Tir Iarll.

                                               

Maredudd ap Rhys

Gŵr o dras parchus oedd y bardd, yn perthyn ir un llinach â Dafydd ab Edmwnd, un o feirdd mawr y ganrif. Ymddengys nad oes sail ir traddodiad ei fod yn athro barddol i Ddafydd. Priododd Angharad ferch Madog o Gristionydd a chawsont ddau blentyn, ...

                                               

Blanche Milborne

Roedd Blanche Milborne, arglwyddes Herbert o Troy yn Feistres-Arglwyddes â fagodd Elisabeth I, brenhines Lloegr, Edward VI, brenin Lloegr a hefyd Mari I, brenhines Lloegr. Bun briod ddwywaith, ac yn weddw ddwywaith; yn gyntaf i James Whitney ac y ...

                                               

Margaret Lloyd (aelod or gynulleidfa Forafaidd)

Aelod or Gynulleidfa Forafaidd oedd Margaret Lloyd ac un o deulu Llwydiaid Hendre-waelod a Llangystennin. Fei ganed yn Llangystennin, ir de-ddwyrain o Llandudno a Llanrhos ym Mwrdeisdref Sirol Conwy. Bu ei brawd Robert Lloyd yn rheithor Aber. Wed ...

                                               

Robert Henryson

Bardd or Alban a gyfansoddai yn y Sgoteg ar ddiwedd yr Oesoedd Canol oedd Robert Henryson. Roedd yn frodor o ddinas Dunfermline. Ni wyddys nemor dim arall amdano, ond gadawodd destun sawl cerdd ar ei ôl yn cynnwys The Testament of Cresseid.

                                               

Robin Ddu ap Siencyn Bledrydd

Un o Feirdd yr Uchelwyr oedd Robin Ddu ap Siencyn Bledrydd neu Robin Ddu ap Siencyn neu Robin Ddu Ddewin. Roedd yn frodor o Ynys Môn.

                                               

Rhys Fawr ap Maredudd

Milwr Cymreig ac uchelwr a frwydrodd ar ochr Harri Tudur ym Mrwydr Maes Bosworth oedd Rhys Fawr ap Maredudd neu Rhys Fawr ap Maredydd o Hiraethog, a dyn o gryfder a maint aruthrol. Dywedir iddo fod yn gyfrifol am faner y Ddraig Goch ar faes y gad ...

                                               

Rhys Nanmor

Un o Feirdd yr Uchelwyr oedd Rhys Nanmor. Roedd yn frodor o ardal Meirionnydd a ddaeth yn fardd teulu Syr Rhys ap Thomas yn ne Cymru. Roedd yn gyfaill ir bardd Lewys Môn.

                                               

Richard Sampson

Roedd Richard Sampson yn offeiriad a chyfansoddwr cerddoriaeth gysegredig o Loegr, a wasanaethodd fel esgob Anglicanaidd Chichester ac wedi hynny Coventry a Chaerlwytgoed. Bu hefyd yn gwasanaethu fel Arglwydd Lywydd Cyngor Cymru ar Gororau.

                                               

Siôn Ceri

Ceir 58 o gerddi gan Siôn ar glawr, yn awdlau, cywyddau ac englynion. Cywyddau mawl a marwnadau i uchelwyr lleol tiriogaeth Powys Wenwynwyn yw trwch y cerddi hyn; ceir cerddi i noddwyr ym Meirionnydd, Ceredigion ar gogledd-ddwyrain hefyd. Canai a ...

                                               

Siôn Eos

Telynor o ardal Maldwyn, gogledd Powys, oedd Siôn Eos. Maen adnabyddus heddiw oherwydd y cywydd marwnad enwog iddo gan Dafydd ab Edmwnd a ystyrir yn un o uchafbwyntiau canu Beirdd yr Uchelwyr. Ein prif ffynhonnell am Siôn Eos yw ei farwnad. Telyn ...

                                               

Lewis Bayly

Nid oes sicrwydd ymhle y cafodd ei eni; efallai Caerfyrddin yn ôl Y Bywgraffiadur Cymreig. Graddiodd o Goleg Exeter, Rhydychen, a daeth yn ficer Shipton-on-Stour, Swydd Gaerwrangon yn 1597, ac wedyn Evesham yn 1600, lle daeth hefyd yn brifathror ...

                                               

Rhisiart Cynwal

Bardd Cymraeg syn perthyn i do olaf Beirdd yr Uchelwyr oedd Rhisiart Cynwal neu Richard Cynwal. Ychydig a wyddom am ei fywyd personol ac maer rhan fwyaf oi waith yn aros yn y llawysgrifau. Roedd yn frodor o Capel Garmon, yn yr hen Sir Ddinbych Si ...

                                               

Edward Dafydd (Edward Bach)

Am bobl eraill or un enw, gweler Edward Dafydd. Bardd Cymraeg a ganai ar destunau crefyddol yn bennaf o Sir Fynwy oedd Edward Dafydd, a elwir hefyd yn Edward Bach. Ychydig a wyddom amdano ar wahân i dystiolaeth ei gerddi. Yn ôl ei gyd-fardd Gwily ...

                                               

Dafydd Benwyn

Bardd Cymraeg proffesiynol o Forgannwg oedd Dafydd Benwyn. Er nad yw ei waith o safon uchel maen bwysig fel ffynhonnell hanesyddol am hynt a helyn y traddodiad barddol yn y rhan honno o Gymru ac am achau beirdd ac uchelwyr yr ardal.

                                               

Edward Maelor

Bardd a chrythor oedd Edward Maelor, un or olaf o Feirdd yr Uchelwyr. Roedd y beirdd Huw Ceiriog a Wiliam Llŷn yn ei adnabod. Brodor or Maelor yn yr hen Sir Ddinbych oedd Edward, o dref Wrecsam neur cylch, yn ôl pob tebyg. Roedd ei daid Edward Si ...

                                               

Elen Gwdman

Prydyddes o Ynys Môn oedd Elen Gwdman. Ychydig iawn a wyddys amdani. Tybir ei bod yn perthyn i is-gangen o deulur Woods o ardal Tal-y-llyn, yng ngogledd-orllewin Môn. Mae hin enghraifft brin o fardd o ferch yn y cyfnod modern cynnar. Dim ond un g ...

                                               

Huw Pennant (Gwynedd)

Erthygl am y bardd o Wynedd yw hon. Gweler hefyd Huw Pennant Sir y Fflint. Bardd o blwyf Llanfihangel-y-Pennant yn yr hen Sir Gaernarfon oedd Huw Pennant. Mae ei waith yn perthyn i gyfnod olaf Beirdd yr Uchelwyr.

                                               

Lewis ab Edward

Brodor o Fodfari Sir Ddinbych heddiw oedd Lewis. Fei ganed rhywbryd tua 1521 ar sail y gerdd gynharaf y gellir ei dyddio. Roedd yn un o ddisgyblion barddol Gruffudd Hiraethog. Graddiodd yn bencerdd cerdd dafod yn Eisteddfod Caerwys 1567, yr ail o ...

                                               

Rhisiart Phylip

Roedd yn un or teulu o feirdd o Ardudwy yn yr 16g ar ganrif olynnol a adnabyddir fel Phylipiaid Ardudwy. Roeddent yn ddisgynyddion i ymsefydlwyr Normanaidd yn yr ardal yn y 12g ond cawsont eu cymathu ir gymdeithas Gymreig ou cwmpas. Maer Phylipia ...

                                               

Robert ab Ifan

Roedd Robert ab Ifan neu Robert ab Ieuan neu Robert Ifans yn fardd Cymraeg ac uchelwr o Frynsiencyn, Ynys Môn, a flodeuodd rhwng 1572 a 1603. Trigai ei noddwyr ym Môn a sir Ddinbych. Cyfansoddodd yn bennaf ar ôl ail Eisteddfod Caerwys 1567 ond ei ...

                                               

Gruffydd Robert

Llenor, offeiriad a gramadegydd Cymraeg oedd Gruffydd Robert. Maen fwyaf enwog am lunio gramadeg modern cyntaf y Gymraeg, sef Dosparth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg cymraeg.

                                               

Wiliam Cynwal

Bardd Cymraeg proffesiynol a ganai yn ail hanner yr 16g oedd Wiliam Cynwal. Roedd yn frodor o Ysbyty Ifan yn yr hen Sir Ddinbych.

                                               

Thomas Baddy

Roedd Thomas Baddy yn emynwr a chyfieithydd. Roedd yn weinidog gydar Annibynwyr yn Ninbych, un or cynharaf yng ngogledd Cymru. Ychydig a wyddys amdano. Ymddengys iddo gael ei eni yng ngogledd Cymru, efallai o haniad Seisnig. Tua 1693 aeth yn wein ...

                                               

Elis Lewis

Fei cofir fel cyfieithydd llyfr Ralph Winterton, The Considerations of Dreselius upon Eternitie or Saesneg ir Gymraeg. Cyfieithiad oedd gwaith Winterton or llyfr Lladin De Aeternitatae Considerationes gan Iesiwit Almaenig or enw Dreselius. Cafodd ...

                                               

Gruffudd Phylip

Roedd yn un or teulu o feirdd o Ardudwy yn yr 16g ar ganrif olynnol a adnabyddir fel Phylipiaid Ardudwy. Roeddent yn ddisgynyddion i ymsefydlwyr Normanaidd yn yr ardal yn y 12g ond cawsont eu cymathu ir gymdeithas Gymreig ou cwmpas. Maer Phylipia ...

                                               

Phylip Siôn Phylip

Roedd yn un or teulu o feirdd o Ardudwy yn yr 16g ar ganrif olynnol a adnabyddir fel Phylipiaid Ardudwy. Roeddent yn ddisgynyddion i ymsefydlwyr Normanaidd yn yr ardal yn y 12g ond cawsont eu cymathu ir gymdeithas Gymreig ou cwmpas. Maer Phylipia ...

                                               

Siôn Dafydd Las

Yn ôl traddodiad, ganwyd y bardd ym mhlwyf Llanuwchllyn, Sir Feirionnydd, rywbryd cyn canol yr 16g. Gwyddys y bun byw yn ardal Penllyn am gyfnod cyn mynd yn fardd i deulu plas Nannau. Am hynny fei gelwir weithiau y bardd teulu olaf yng Nghymru, o ...

                                               

Siôn Cadwaladr

Ychydig o ffeithiau sydd gennym ni am ei fywyd personol. Cafodd ei eni ym mhlwyf Llanycil, ger Y Bala, yn chwarter cyntaf y 18g. Yn llanc ifanc, cafodd ei ddedfrydu i saith mlynedd o alltudiaeth yn y wladfa Brydeinig yng Ngogledd America rhan or ...

                                               

Morgan Dafydd

Emynydd Cymraeg o Sir Gaerfyrddin yn y 18g oedd Morgan Dafydd. Roedd ei frawd John Dafydd yn emynydd o fri hefyd. Fel ei frawd, crydd oedd Morgan Dafydd. Treuliodd ran gyntaf ei oes ym Medw-gleision, Caeo, lle roedd yn aelod or Eglwys Fedyddiol. ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →