ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 243



                                               

Llywelyn Fardd II

Gweler hefyd Llywelyn Fardd I. Roedd Llywelyn Fardd II yn Ogynfardd a gysylltir â Phowys a Gwynedd. Fei gelwir yn Llywelyn Fardd II gan ysgolheigion am fod o leiaf dau o Feirdd y Tywysogion yn dwyn yr enw Llywelyn Fardd.

                                               

Madog ap Gwallter

Bardd a brawd crefyddol oedd Madog ap Gwallter. Yn ôl pob tebyg, roedd yn frodor o Lanfihangel Glyn Myfyr, er nad oes sicrwydd am hynny.

                                               

Madog ap Llywelyn

Prif arweinydd gwrthryfel Cymreig 1294-95, a elwir weithiau Gwrthryfel Madog, oedd Madog ap Llywelyn. Gyda Cynan ap Maredudd yn y Canolbarth a Maelgwn ap Rhys y De, llwyddodd am gyfnod i ryddhau rhannau o Gymru o afael y Saeson fel arweinydd gwrt ...

                                               

Madog Fychan

Yn ôl rhai or achau, roedd Madog Fychan yn fab i Madog Crypl, arglwydd Cynllaith a Glyndyfrdwy ym Powys. Dywedir iddo etifeddu tiroedd ei dad yn 1304. Mae amheuaeth am hyn; yn ôl fersiynau eraill, etifeddwyd tiroedd Madog Crypl gan ei fab Gruffud ...

                                               

Robert Mannyng

Bardd yn yr iaith Saesneg Canol a mynach o Sais oedd Robert Mannyng a flodeuai yn y cyfnod 1288–1338. Roedd yn hanu o Brunne, a elwir bellach yn Bourne, yn Swydd Lincoln. Yr unig ffynonellau sicr amdano ydyr rhageiriau a ysgrifennwyd ganddo ar gy ...

                                               

Margaret ferch Gruffudd ap Llywelyn Fawr

Un o ferched yr Arglwydd Gruffudd ap Llywelyn Fawr, tad Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru, oedd y Dywysoges Margaret ferch Gruffudd ap Llywelyn.

                                               

Owain ap Gruffudd (Owain Goch)

Roedd Owain ap Gruffudd, a adnabyddir hefyd fel Owain Goch, yn frawd i Llywelyn ap Gruffudd a Dafydd ap Gruffudd ac yn dywysog ar ran o Wynedd am gyfnod.

                                               

Rhodri ap Gruffudd

Un o bedwar mab Gruffudd ap Llywelyn ai wraig Senana oedd Rhodri ap Gruffudd. Ei frodyr oedd Llywelyn ap Gruffudd, Dafydd ac Owain. Roedd ganddo ddwy chwaer, Gwladus ferch Senana a Margaret. Priododd ddywaith. Ei wraig gyntaf oedd Beatrice, ferch ...

                                               

Rhys ap Maredudd

Roedd yr Arglwydd Rhys ap Maredudd yn arglwydd y Dryslwyn ac Ystrad Tywi. Yn ystod rhyfel 1282-3 bun deyrngar i Edward I ond arweiniodd wrthryfel yn ne Cymru ar 8 Mehefin 1287 a barhaodd hyd at 20 Ionawr 1288 ond ni chafodd fawr o gefnogaeth; cro ...

                                               

Senana

Trwy ei thad Caradog roedd hin orwyres i Owain Gwynedd. Roedd hin fam i Lywelyn Ein Llyw Olaf ai frawd Dafydd. Roedd hi hefyd yn fam i Rodri ac Owain ynghyd â dwy ferch, Gwladus a Margaret.

                                               

Trahaearn Brydydd Mawr

Un or cynharaf o Feirdd yr Uchelwyr oedd Trahaearn Brydydd Mawr. Roedd yn frodor o Ystrad Tywi, yn ôl pob tebyg, ac yn cael ei ystyried yn un o feirdd mwyaf ei gyfnod gan ei gyfoeswyr.

                                               

Alys ferch Owain Glyndŵr

Nid oes llawer o wybodaeth ar gael amdani. Priododd Syr John Scudamore, siryf Swydd Henffordd, oedd a stad yn Monnington Straddell, gerllaw Kentchurch. Ymddengys fod y briodas wedi ei chadw yn gyfrinachol, oherwydd roedd y Deddfau Penyd yn 1402 y ...

                                               

Bleddyn Ddu

Bardd o Fôn oedd Bleddyn Ddu, a adnabyddid hefyd fel Bleddyn Ddu Was y Cwd. Un o Feirdd yr Uchelwyr a gadwai at ddull traddodiadol y Gogynfeirdd ydoedd.

                                               

Gwallter Brut

Awdur gweithiau crefyddol yn yr iaith Lladin a Lolard o Gymro oedd Gwallter Brut neu Walter Brut. Roedd yn frodor o Ororau Cymru. Maer prawf llys a sefyllodd yn 1391 yn ddigwyddiad o bwys yn hanes Lolardiaeth.

                                               

Crach Ffinnant

Enw barddol yw Crach Ffinnant ; ni wyddys ei enw personol. Maen enghraifft dda or llysenwau difrïol a arferid gan nifer o Gymryr Oesoedd Canol. Ceir cyfeiriad at Y Crach fel enw bardd anhysbys ac maen bosibl mai Crach Ffinnant a olygir. Ceir mwy ...

                                               

Dafydd Ddu o Hiraddug

Bardd ac ysgolhaig oedd Dafydd Ddu o Hiraddug. Maen adnabyddus yn bennaf fel awdur golygiad newydd o ramadeg barddol Einion Offeiriad ond roedd yn fardd medrus hefyd.

                                               

Dafydd y Coed

Un o Feirdd yr Uchelwyr oedd Dafydd y Coed. O ran arddull a mydr mae ei waith yn perthyn ir Gogynfeirdd ceidwadol yn hytrach nar Cywyddwyr arloesol.

                                               

Gruffudd ab Adda ap Dafydd

Bardd Cymraeg oedd Gruffudd ab Adda ap Dafydd. Roedd yn frodor o gantref Arwystli, Powys, ac yn un o gyfeillion Dafydd ap Gwilym. Yn ei farwnad ffug iddo mae Dafydd yn ei alw yn "aur eos garuaidd".

                                               

Gruffudd ap Maredudd ap Dafydd

Bardd Cymraeg o Ynys Môn oedd Gruffudd ap Maredudd ap Dafydd. Ceir y rhan fwyaf oi waith yn Llyfr Coch Hergest. Maen perthyn i ddosbarth o Feirdd yr Uchelwyr y gellir eu hystyried fel yr olaf or Gogynfeirdd oherwydd arddull hynafol eu canu, syn b ...

                                               

Gruffudd Gryg

Bardd Cymraeg a oedd yn un or cywyddwyr cynnar oedd Gruffudd Gryg. Roedd yn canu yng nghyfnod Beirdd yr Uchelwyr ac yn cydoesi â Dafydd ap Gwilym.

                                               

Gruffudd Llwyd

Gweler hefyd Gruffudd Llwyd ap Llywelyn Gaplan a Gruffudd Llwyd ap Rhys. Un o Feirdd yr Uchelwyr o Bowys a ystyrid gan ei gyfoeswyr yn un o feirdd mwyaf dawnus yr oes oedd Gruffudd Llwyd neu Gruffudd Llwyd ap Dafydd ab Einion Lygliw. Mae ei gerdd ...

                                               

Gruffudd Llwyd ap Llywelyn Gaplan

Un o Feirdd yr Uchelwyr oedd Gruffudd Llwyd ap Llywelyn Gaplan. Ceir cryn ansicrwydd am awduraeth yr unig gerdd sydd ar glawr a briodolir iddo ac mae ymgeiswyr eraill am ei hawduraeth yn cynnwys Gruffudd Llwyd ap Dafydd ap Einion Llygliw.

                                               

David Hanmer

Barnwr o Loegr oedd Syr David Hanmer, SL, a fun byw yng Nghymru. Maen fwyaf adnabyddus fel tad-yng-nghyfraith Owain Glyn Dŵr. Fei cysylltir â phentref Hanmer. Priododd Angharad ferch Llywelyn Ddu.

                                               

Hywel ab Einion Lygliw

Bardd or 14g a gysylltir â Meirionnydd oedd Hywel ab Einion Lygliw. Roedd yn ewythr i Gruffudd Llwyd, un o feirdd mawr cyfnod Owain Glyn Dŵr.

                                               

Syr Hywel y Fwyall

Roedd Syr Hywel y Fwyall neu Syr Hywel ap Gruffudd, yn farchog o Gymro a Chwnstabl Castell Cricieth. Roedd yn ymladdwr dewr oedd yn enwog yn ei ddydd. Ei ddewis arf oedd y fwyell.

                                               

Hywel Ystorm

Ni wyddys nemor dim amdano. Maer Dr John Davies o Fallwyd yn cynnig y dyddiad 1380 yn y rhestr o feirdd a luniwyd ganddo ar gyfer ei eiriadur enwog Dictionarum Duplex, 1632. Ond does dim byd yn yr unig gerdd y gellir ei derbyn fel gwaith y bardd ...

                                               

Ieuan Llwyd ab y Gargam

Ychydig a wyddom am y bardd ac rydym yn dibynnu yn bennaf ar dystiolaeth ei gerdd i Hopcyn ap Tomas o Ynysforgan am ein gwybodaeth. Dymar unig gerdd gan y bardd sydd wedi goroesi. Cedwir y gerdd mewn rhan o Lyfr Coch Hergest a ychwanegywd ato tua ...

                                               

Ieuan Wyn (milwr)

Milwr Cymreig fun ymladd yn y Rhyfel Can Mlynedd oedd Ieuan Wyn, llysenw Le Poursuivant dAmour, yn ôl pob tebyg, yr un person a Ieuan ap Rhys ap Roppert.

                                               

Iocyn Ddu ab Ithel Grach

Ni wyddom dim gyda sicrwydd am y bardd. Cofnodir gŵr or enw Iocyn Ddu mewn arolwg o Arglwyddiaeth Dinbych a wnaed yn 1334, ond ni ellir profi maer bardd a olygir er bod yr enw yn bur anghyffredin. Ategir y posiblrwydd hwnnw fodd bynnag gan y ffai ...

                                               

Iorwerth ab y Cyriog

Un o Feirdd yr Uchelwyr a fu yn ei flodau tua chanol y 14g oedd Iorwerth ab y Cyriog. Er nad oes prawf pendant, gellir bod yn weddol hyderus mai mab y bardd Gronw Gyriog oedd ef ai fod, fel ei dad, yn hannu o Fôn.

                                               

Ithel Ddu

Ni wyddys dim am ei hanes, ond canodd y bardd adnabyddus Iolo Goch ffugfarwnad iddo a gellir casglu rhyw fymryn o wybodaeth or ffynhonnell honno. Cyfeiria Iolo ato mewn dwy gerdd ddychan hefyd, i Herstin Hogl ar Gwyddelyn. Dengys hyn fod Iolo yn ...

                                               

Gruffudd Leiaf

Mab i Gruffudd Fychan ap Gruffudd ap Dafydd Goch oedd Gruffudd Leiaf. Enwyd Gruffudd Leiaf ai dad, ynghyd âi frodyr Hywel Coetmor, Rhys Gethin a Robert ap Gruffudd Fychan mewn deiseb ir brenin ym 1390 gan William Broun, person di-Gymraeg Llanrwst ...

                                               

Llywarch Bentwrch

Ni wyddys nemor dim am y bardd ar wahân ir hyn y gellir casglu o dystolaeth yr unig gerdd ganddo sydd ar glawr. Mae ei enw barddol hynod yn codi sawl cwestiwn. Fe allai fod yn gyfeiriad at ryw hynodrwydd corfforol - roedd y beirdd yn ddigon parod ...

                                               

Llywelyn ab y Moel

Roedd Llywelyn yn perthyn i deulu o feirdd. Roedd yn fab ir bardd Moel y Pantri ac yn dad i Owain ap Llywelyn ab y Moel. Maen debyg fod Llywelyn yn frodor o Lanwnnog yn Arwystli, Powys. Canodd i deuluoedd y Gororau am y ffin rhwng Maldwyn a Swydd ...

                                               

Llywelyn ap Gwilym Lygliw

Bardd o Gymro oedd Llywelyn ap Gwilym Lygliw, a oedd yn perthyn ir Llygliwiaid, teulu o feirdd y cysylltir eu henwau ag ardaloedd Powys a Meirionnydd.

                                               

Y Mab Cryg

Ychydig a wyddom am y bardd ac rydym yn dibynnu yn bennaf ar dystiolaeth y tair cerdd oi waith sydd ar glawr heddiw am ein gwybodaeth. Cedwir y copïau cynharaf or cerddi hyn mewn rhan o Lyfr Coch Hergest a ychwanegywd ato tuar flwyddyn 1400 pan f ...

                                               

Maredudd ab Owain Glyn Dŵr

Roedd Maredudd ab Owain Glyn Dŵr, neu Maredudd ab Owain ap Gruffudd, yn fab i Margaret Hanmer ac Owain Glyn Dŵr, Tywysog Cymru a disgynydd o deulu brenhinol Powys Fadog, arweinydd gwrthryfel mawr 1400 – c.1416 i ennill annibyniaeth i Gymru ar Loe ...

                                               

Maredudd ap Tudur

Aelod o deulu Tuduriaid Penmynydd o Ynys Môn oedd Maredudd ap Tudur ; caiff ei gofio hefyd fel tad Owain Tudur. Roedd Maredudd yn un o feibion Tudur Fychan bu farw 1367. Rhannwyd tiroedd Tudur Fychan rhwng ei bedwar mab, ond nid oes sicrwydd pa d ...

                                               

Marged ferch Tomos

Roedd Marged ferch Tomos yn gorwyres Llywelyn II, Tywysog Cymru. Ei phriod oedd Tudur ap Goronwy a elwid hefyd yn Tudur Fychan a anwyd tua 1310 ym Mheniarth; bu farw 1367 a chawsant 9 o blant, gan gynnwys Maredudd ap Tudur m. 1406, sef tad Owain ...

                                               

Meurig ab Iorwerth

Ychydig a wyddom y bardd ac rydym yn dibynnu yn bennaf ar dystiolaeth ei gerdd i Hopcyn ap Tomas o Ynysforgan am ein gwybodaeth. Dymar unig gerdd gan y bardd sydd wedi goroesi. Cedwir y gerdd mewn rhan o Lyfr Coch Hergest a ychwanegywd ato tuar f ...

                                               

Owain Waed Da

Un o Feirdd yr Uchelwyr oedd Owain Waed Da. Fei gelwir hefyd yn Ieuan Waed Da gan Syr Ifor Williams ac eraill, ond gwyddom bellach mai Owain oedd ei enw.

                                               

Y Proll

Un o Feirdd yr Uchelwyr oedd Y Proll. Ceir ansicrwydd ynglŷn ag ystyr a ffurf ei enw barddol anghyffredin. Cyfeirir mewn rhai ffynonellau yn y llawysgrifau at fardd or enw Y Prol, ond ymddengys mai bardd arall oedd hwnnw. Mae tarddiad ac ystyr y ...

                                               

Rhisierdyn

Ni wyddys dim o gwbl bron am y bardd ar wahân i dystiolaeth ei gerddi ei hun a cherdd ymddiddan iddo gan ei gydfardd Gruffudd Fychan ap Gruffudd ab Ednyfed. Noda William Salesbury, mewn rhestr o feirdd a luniwyd tua 1574, fod Rhisierdyn yn fardd ...

                                               

Rhys ap Dafydd ab Einion

Ni wyddys dim o gwbl am y bardd. Ceir tri gŵr a rannair un enw yng nghofnodion y 14g, o Bowys a Sir Gaerfyrddin, ond nid oes modd uniaethur bardd âr un ohonynt.

                                               

Rhys ap Dafydd Llwyd ap Llywelyn Lygliw

Bardd canoloesol a hanodd o ganolbarth Cymru, yn ôl pob tebyg, oedd Rhys ap Dafydd Llwyd ap Llywelyn Lygliw. Ni wyddys dim o gwbl amdano ar wahân ir ffaith fod ei enw yn ei gysylltu â theulur Llygliwiaid, teulu o feirdd o ardal gogledd Powys a Me ...

                                               

Rhys Ddu

Uchelwr Cymreig ac un o gefnogwyr mwyaf blaenllaw Owain Glyn Dŵr oedd Rhys Ddu neu Rhys ap Gruffudd. Roedd Rhys yn frodor o Morfa Bychan, Ceredigion, ac yn fab i Gruffudd ap Llywelyn ab Ieuan. Bun Siryf Sir Aberteifi yn y 1390au. Ymunodd a gwrthr ...

                                               

Rhys Gethin

Uchelwr o Nant Conwy a chwareodd ran flaenllaw yng ngwrthryfel Owain Glyn Dŵr oedd Rhys Gethin. Roedd yn byw yn Hafod Rhys Gethin, Betws Wyrion Iddon, ym mhlwyf Betws-y-Coed, yn ôl Syr John Wynn o Wydir yn ei History of the Gwydir Family.

                                               

Rhys Goch Eryri

Bardd o gyfnod Owain Glyn Dŵr a Rhyfeloedd y Rhosynnau oedd Rhys Goch Eryri. Roedd yn gywyddwr medrus a phriodolir nifer o gerddi brud iddo yn ogystal.

                                               

Sefnyn

Un o Feirdd yr Uchelwyr a ganai yn ail hanner y 14g oedd Sefnyn. Maen bur debygol ei fod yn frodor o Ynys Môn ac yn dad ir bardd Gwilym ap Sefnyn.

                                               

Siôn Cent

Bardd a ganai ar bynciau crefyddol a chymdeithasol oedd Siôn Cent. Ar lawer cyfrif rhaid ei ystyried yn un or mwyaf o Feirdd yr Uchelwyr ei gyfnod, ond ar yr un pryd y maen sefyll ar wahân iddynt. Canai ar fesur y cywydd. Ceir nifer o gerddi a br ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →