ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 242



                                               

Einion ap Gwalchmai

Roedd Einion ap Gwalchmai yn fardd llys Cymraeg a drigai ym Môn. Maen perthyn i ddosbarth o feirdd llys Cymraeg a adnabyddir fel Beirdd y Tywysogion. Daeth yn gymeriad llên gwerin.

                                               

Einion ap Gwgon

Maen bosibl fod Einion yn fab ir bardd Gwgon Brydydd fl. tua 1200-1220, ond ni ellir profi hynnyn derfynol. Ceir cyfeiriad at rywun or enw Einion ap Gwgon neu Einion ap Caradog ap Gwgon yn yr achau fel un o lwyth Gollwyn ap Tangno. Os gellir unia ...

                                               

Elidir Sais

Bardd o Wynedd a flodeuai ar ddechraur drydedd ganrif ar ddeg oedd Elidir Sais. Cyfyng iawn yw ein gwybodaeth amdano. Maer dystiolaeth yn awgrymun gryf ei fod yn perthyn i deulu barddol Meilyr Brydydd ac yn frodor o Fôn.

                                               

Robert Fitz-Stephen

Pan ymosododd Harri II, brenin Lloegr ar Wynedd yn 1157, roedd Robert ai hanner brawd Henry Fitz Roy mab Nest gan y brenin Harri I, brenin Lloegr ymysg arweinwyr y fyddin a yrrwyd i ymosod ar Ynys Môn trar oedd byddin y brenin yn wynebu byddin Ow ...

                                               

Fulk FitzWarin

Un o farwniaid y Mers oedd Fulk FitzWarin a arweiniodd wrthryfel yn erbyn Ioan, brenin Lloegr yn 1200–03. Roedd yn perthyn i deulu Arglwyddi Whittington, Swydd Amwythig, er oedd y faenor honno ym meddiant Roger de Powys, ac ynai fab Meurig, ers o ...

                                               

Gruffudd ap Gwrgenau

Ni wyddys llawer o gwbl am fywyd y bardd. Ceir yr unig gyfeiriad cyfoes at ŵr or cyfnod yn ach teulu o Frycheiniog, lle nodir fod un oi hynafiaid, Gruffudd ap Gwrgenau, wedi ei eni tua 1170, ond gan fod y bardd yn cael ei gysylltu â Gwynedd maen ...

                                               

Gruffudd Maelor I

Pan fu farw ei dad, Madog ap Maredudd yn 1160 rhannwyd Teyrnas Powys. Derbyniodd Gruffudd gantrefi Maelor ac Iâl, ac yn ddiweddarach ychwanegodd Nanheudwy, Cynllaith Owain a Mochnant pan fu farw ei hanner brawd Owain Fychan yn 1187. Yn nes ymlaen ...

                                               

Gwalchmai ap Meilyr

Am enghreifftiau eraill or enw gweler Gwalchmai gwahaniaethu Bardd Cymraeg y cysylltir ef ai deulu â Threwalchmai ym Môn oedd Gwalchmai ap Meilyr. Mae ymhlith y cynharaf or Gogynfeirdd.

                                               

Gwenllian ferch Gruffudd ap Cynan

Merch Gruffudd ap Cynan ai wraig Angharad ferch Owain, chwaer Owain Gwynedd a gwraig Gruffudd ap Rhys o Gaeo, tywysog y Deheubarth, oedd Gwenllian. Drwy ei phriodas â Gruffudd ap Rhys o Gaeo a hithau’n aelod o deulu Aberffraw roedd yn cyfuno llin ...

                                               

Gwerful Goch ferch Cynan ab Owain Gwynedd

Tywysoges Gymreig yn Llinach Aberffraw oedd Gwerful Goch neu Gwerful Goch ferch Cynan ab Owain Gwynedd. Coffeir Gwerful yn enwr pentref Betws Gwerful Goch, Sir Ddinbych. Yn ôl pob tebyg, cafodd yr enw "Gwerful Goch am ei bod yn bengoch.

                                               

Gwgon Brydydd

Ni wyddys dim am Wgon ar wahân ir dystiolaeth a geir yn yr unig gerdd oi waith i oroesi, syn fawl i Llywelyn ab Iorwerth Llywelyn Fawr. Awgrymodd yr ysgolhaig J. Lloyd-Jones ei fod yn dad i Einion ap Gwgon, un arall o Feirdd y Tywysogion a ganodd ...

                                               

Gwynfardd Brycheiniog

Gwynfardd Brycheiniog ywr cynharaf o Feirdd y Tywysogion o ddeheubarth Cymru y gwyddys ei enw ar unig un ohonynt a hanfyddai or de-ddwyrain. Canodd ir Arglwydd Rhys o Ddeheubarth ac maen debygol ei fod wedi cymryd rhan yn Eisteddfod Aberteifi, 1176.

                                               

Huw o Ruddlan

Awdur rhamantau Ffrangeg-Normanaidd oedd Huw o Ruddlan neu Huon neu Hue de Rotelande. Un o Normaniaid y Mers oedd o. Yn ôl pob tebyg bun byw yn Rhuddlan yn ei ieuenctid cyn symud i fyw i ardal Credenhill, ger Henffordd. Ganed Huw rhywbryd cyn tua ...

                                               

Hywel ab Owain Gwynedd

Tywysog a bardd Cymreig oedd Hywel ab Owain Gwynedd. Roedd yn fab gordderch i Owain Gwynedd, tywysog Gwynedd, a Gwyddeles or enw Pyfog, ac fe gyfeirir ato weithiau fel Hywel ap Gwyddeles. Roedd Gwerful Goch yn nith iddo trwy ei frawd Cynan.

                                               

Ifor Bach

Gweler hefyd Ifor Bach gwahaniaethu. Roedd Ifor ap Cadifor, a elwid yn Ifor Bach - a elwir yn Ifor Meurig yn y Brutiau, Ifor ap Cadifor yn achaur 16eg ar 17g - yn arglwydd Senghennydd, arglwyddiaeth ddibynnol ar arglwyddiaeth Morgannwg ac yn cynn ...

                                               

Iorwerth Drwyndwn

Iorwerth Drwyndwn neu Iorwerth ab Owain Gwynedd oedd tad Llywelyn Fawr a hendaid Llywelyn ap Gruffudd ar ochr ei dad. Maen bosibl fod ei lysenw, a ddefnyddid yn gyffredinol, yn cyfeirio at nam ar ei drwyn neu anaf mewn brwydr. Os nam naturiol oed ...

                                               

Llywarch ap Llywelyn

Un or mwyaf or beirdd llys Cymraeg a adnabyddir fel Beirdd y Tywysogion oedd Llywarch ap Llywelyn, y cyfeirir ato hefyd wrth ei enw barddol Prydydd y Moch. Fei cysylltir â llys Teyrnas Gwynedd yn nheyrnasiad Dafydd ab Owain Gwynedd a Llywelyn Faw ...

                                               

Llywarch Llaety

Ni wyddys dim am y bardd ond yr hyn y gellir ei gaslgu or unig gerdd ganddo sydd wedi goroesi. Mawl i Lywelyn ap Madog, mab hynaf ac etifedd Madog ap Maredudd o Bowys, ywr gerdd honno. Gan fod Llywelyn wedi cael ei ladd mewn brwydr yn fuan ar ôl ...

                                               

Llywarch y Nam

Ceir peth dryswch ynglŷn â unoliaeth y bardd. Fel yn achos Llywarch Llaety, maer unig gerdd oi waith sydd gennym heddiw yn fawl i Lywelyn ap Madog, mab hynaf ac etifedd Madog ap Maredudd o Bowys, a laddwyd yn fuan ar ôl marwolaeth ei dad yn 1160. ...

                                               

Llywelyn ap Madog

Ychydig iawn a wyddys amadano. Bu farw mewn brwydr yn fuan ar ôl marwolaeth ei dad yn 1160. Ceir dwy gerdd o foliant i Lywelyn ap Madog a briodolir i Llywarch y Nam a Llywarch Llaety fl. 1160 ill dau. Cerdd i ddiolch i Lywelyn ap Madog am rodd o ...

                                               

Llywelyn Fardd I

Un o Feirdd y Tywysogion yn y 12g oedd Llywelyn Fardd I. Fei gelwir yn Llywelyn Fardd I gan ysgolheigion er mwyn gwahaniaethu rhyngddo â bardd arall or un enw a ganai yn y 13g.

                                               

Madog ap Maredudd

Madog ap Maredudd oedd y brenin olaf i deyrnasu dros y cyfan o Deyrnas Powys. Roedd yn frenin cadarn a lwyddodd i reoli ac amddiffyn Powys am wyth mlynedd ar hugain.

                                               

Maelgwn ab Owain Gwynedd

Roedd Maelgwn ab Owain Gwynedd yn dywysog ar ran o Wynedd. Roedd Maelgwn yn fab i Owain Gwynedd a Gwladus ferch Llywarch ap Trahaearn, felly roedd yn frawd llawn i Iorwerth Drwyndwn, tad Llywelyn Fawr. Ar farwolaeth Owain Gwynedd yn 1170 cafodd M ...

                                               

Marie de France

Llenor o ail hanner y 12g a aned yn Ffrainc ac syn adnabyddus fel awdures cyfres o gerddi Ffrangeg ar themâu chwedlonol yw Marie de France. Credir iddi gael ei geni yng ngogledd Ffrainc, efallai yn Normandi, ac iddi dreulio cyfnod sylweddol oi ho ...

                                               

Meilyr ap Gwalchmai

Roedd yn fab i Walchmai ap Meilyr, ac fellyn wŷr i Feilyr Brydydd, ac yn frawd i Einion ap Gwalchmai, yn ôl pob tebyg, a hefyd ir bardd Elidir Sais, efallai.

                                               

Odo o Cheriton

Offeiriad a llenor yn yr iaith Ladin oedd Odo o Cheriton. Yn Sais o dras Normanaidd, mae Odon adnabyddus i edfrydwyr rhyddiaith Cymraeg Canol fel awdur Chwedlau Odo.

                                               

Owain Brogyntyn

Roedd Owain Brogyntyn yn fab ieuengaf anghyfreithlon Madog ap Maredudd, y brenin olaf i reoli ar deyrnas unedig Powys. Roedd yn fab i Fadog gan ferch maer Rhug yn Edeirnion, a adnabyddid fel "Y Maer Du". Roedd yn frawd ir Tywysog Gruffudd Maelor ...

                                               

Owain Fychan ap Madog

Ei frodyr oedd Llywelyn ap Madog m. 1160, Gruffudd Maelor m. 1191 ac Owain Brogyntyn. Roedd ganddo ddwy chwaer, sef Efa ferch Madog ac Elise. Ar farwolaeth Madog ap Maredudd yn 1160, bu ymrafael ac ymgiprys am rym yn nheyrnas Powys a chafodd Owai ...

                                               

Peryf ap Cedifor

Un o Feirdd y Tywysogion a ganai yn ail hanner y 12g oedd Peryf ap Cedifor, a adnabyddir hefyd fel Peryf ap Cedifor Wyddel. Fei gofir yn bennaf am ei ddwy gyfres o englynion marwnad ir bardd-dywysog Hywel ab Owain Gwynedd ai frodyr maeth, brodyr ...

                                               

Phylip Brydydd

Ni wyddys dim am y bardd ar wahân i dystiolaeth ei gerddi a chyfeiriad tebygol ato mewn cerdd ddiweddarach gan Gwilym Ddu syn ei gysylltu â Cheredigion. Er nad oes sicrwydd am hynny, maen bosibl mai ef ywr Phylip ab Ifor ap Cydifor ap Gwaithfoed ...

                                               

Rhirid Flaidd

Uchelwr a noddwr beirdd oedd Rhirid Flaidd. Roedd yn byw yng ngogledd Powys ac yn noddwr ir bardd Cynddelw Brydydd Mawr. Roedd yn fab i Gwrgenau a oedd â ach amheus yn mynd nôl at Gunedda Wledig. Priododd Gwenllian, ferch Ednyfed ap Rhiwallon, Br ...

                                               

Seisyll Bryffwrch

Un o Feirdd y Tywysogion a ganai yn y 12g oedd Seisyll Bryffwrch. Fei cofir yn bennaf am yr ymryson barddol rhyngddo âr pencerdd enwog Cynddelw Brydydd Mawr am fod yn bencerdd yn llys Madog ap Maredudd, tywysog Powys.

                                               

Thomas dAngleterre

Bardd a chlerigwr Seisnig yn yr iaith Normaneg oedd Thomas dAngleterre neu Thomas de Bretagne a flodeuai yn y 1170au. Maen adnabyddus am ei gerdd Tristan, fersiwn llysol o chwedl Trystan ac Esyllt yng Nghylch Arthur. Ni wyddys llawer am fywyd Tho ...

                                               

Adda Fras

Yn ôl traddodiad, bardd o Oes y Tywysogion oedd Adda Fras. Ychydig a wyddys amdano ac maer dystiolaeth yn ansicr. Roedd yn frudiwr enwog.

                                               

Bleddyn Fardd

Bardd Cymreig oedd Bleddyn Fardd, un or olaf o Feirdd y Tywysogion. Maen fardd nodweddiadol oherwydd y galargerddi a ysgrifenodd ar farwolaeth Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru, sydd wedi eu cofnodi yn Llawysgrif Hendregadredd, fel gweddill y t ...

                                               

Casnodyn

Bardd Cymraeg yn hanner cyntaf y 14g oedd Casnodyn. O ran ei arddull maen perthyn i do olaf y Gogynfeirdd ond yn ogystal maen cael ei ystyried yn un or cyntaf o Feirdd yr Uchelwyr. Ef ywr bardd cynharaf o Forgannwg a wyddys.

                                               

Cynan ap Maredudd

Roedd Cynan ap Maredudd, yn uchelwr Cymreig o Bowys ac yn arweinwr Gwrthryfel Cymreig 1294-95 yn y Canolbarth o 1294 hyd 1295. Gyda Maelgwn ap Rhys y De a Madog ap Llywelyn yn y Gogledd, roedd yn un o arweinwyr y gwrthryfel cenedlaethol yn erbyn ...

                                               

Cynfrig ap Madog

Roedd Cynfrig ap Madog yn gwnstabl Castell y Bere yn 1283. Roedd yn gyfrifol am ildior castell hwnnw i fyddin William de Valance ar 25 Ebrill 1283, yn ystod goresgyniad Edward I o Loegr 1282-3. Cyfeirir ato mewn un or dogfennau Seisnig swyddogol ...

                                               

Dafydd ap Bleddyn

Clerigwr Cymreig oedd Dafydd ap Bleddyn, a fun Esgob Llanelwy o 1314 hyd 1345. Daeth Dafydd yn ganon Llanelwy ac yn 1314 olynodd Llywelyn ab Ynyr fel Esgob Llanelwy. Roedd Dafydd yn noddwr hael ir beirdd ac ymddiddorai mewn hanes hefyd. Yn ei gyf ...

                                               

Elizabeth Ferrers

Roedd Elizabeth Ferrers yn wraig i Dafydd ap Gruffudd, Tywysog Cymru o 1282 i 1283. Yn ystod y cyfnod hwn, roedd hin Dywysoges Cymru mewn egwyddor, ond does yna ddim tystiolaeth ei bod hi wedi defnyddior teitl. Cafodd ei meibion eu carcharu ym Mr ...

                                               

Gruffudd ab yr Ynad Coch

Bardd llys yng Ngwynedd yn ail hanner y 13g oedd Gruffudd ab yr Ynad Coch, un or olaf o Feirdd y Tywysogion. Maen adnabyddus yn bennaf fel awdur un or marwnadau enwocaf yn yr iaith Gymraeg, a ganodd i alaru a choffáu Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog ...

                                               

Gruffudd ap Dafydd ap Tudur

Roedd Gruffudd ap Dafydd ap Tudur yn un or Gogynfeirdd diweddar. Mae ei ganu yn sefyll yn y bwlch rhwng gwaith Beirdd y Tywysogion a chanu Beirdd yr Uchelwyr.

                                               

Gruffudd ap Gwenwynwyn

Roedd Gruffudd yn fab i Gwenwynwyn ab Owain a Margaret Corbet. Pan oedd yn blentyn, gyrrwyd ei dad oi dywysogaeth gan Llywelyn Fawr, a bu farw yn Lloegr yn 1216. Treuliodd Gruffudd ei ieuenctid yn Lloegr. Wedi marwolaeth Llywelyn, bu raid i Dafyd ...

                                               

Gruffudd Bola

Ychydig a wyddys amdano. Fei gysylltir gan rai awdurdodau ag abaty Ystrad Fflur. Maer enw Bola yn ffurf Gymraeg ar y cyfenw Saesneg Bole. Cyfieithodd Credo Athanasius Sant ir Gymraeg rywbryd yn 60au neu 70aur 13g. Ymgymerodd âr gwaith hwnnw er mw ...

                                               

Gwilym Ddu o Arfon

Bardd a ganai yn y cyfnod yn dilyn cwymp tywysogaeth Gwynedd oedd Gwilym Ddu o Arfon. Fel ei gyfoeswr Gruffudd ap Dafydd ap Tudur mae ei waith yn rhychwantur cyfnod rhwng Beirdd y Tywysogion ar Cywyddwyr ac am hynny gellid ei ystyried fel un or G ...

                                               

Gwladus Ddu

Roedd Gwladus Ddu yn dywysoges Gymreig, yn ferch i Lywelyn Fawr, Tywysog Gwynedd ac yn wraig i ddau o Arglwyddir Mers.

                                               

Gwladus ferch Senana

Merch i Gruffudd ap Llywelyn, Tywysog Gwynedd, ai wraig Senana oedd Gwladus ferch Gruffudd ap Llywelyn, neu Gwladus ferch Senana, a chwaer ir Tywysog Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru.

                                               

Hillyn

Ychydig a wyddom am y bardd. Canai i Ieuan Llwyd o Is Aeron, Ceredigion yn ail chwarter y 14g. Llysenw neu enw barddol yw Hillyn,o darddiad ansicr; or ansoddair hyll, efallai. Er bod y cerddi ganddo sydd ar glawr yn ei gysylltu ag ardal Llangeith ...

                                               

Hywel Foel ap Griffri ap Pwyll Wyddel

Ni wyddys ddim o gwbl am Hywel Foel ar wahân ir ychydig dystiolaeth sydd yn ei gerddi. Mae ei enw yn anghyffredin iawn. Yr unig enghreifftiau eraill or enw personol Pwyll yw Pwyll, Pendefig Dyfed ym Mhedair Cainc y Mabinogi a Phwyll ap Peredur Be ...

                                               

Iorwerth Beli

Un or cynharaf o Feirdd yr Uchelwyr oedd Iorwerth Beli. Dim ond un oi gerddi sydd wedi goroesi ond mae honnon rhoi darlun o lys Esgob Bangor ar cystadlu am nawdd yno ar ddechraur 14g.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →