ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 180



                                               

Rhesymeg

Gallu dyn i feddwl mewn ffordd arbennig ydy rhesymeg ; troi tybiaethau a damcaniaethaun gasliad neun benderfyniad. Mewn geiriau eraill, dymar drefn mae pobl rhesymol yn cynnig rhesymau neu eglurhad dros "achos ac effaith". Defnyddir y gair "rhesw ...

                                               

Abracadabra

Fformiwla hud boblogaidd sydd ai gwreiddiau yn yr Henfyd yw Abracadabra. Maen deillio yn ôl pob tebyg o air Aramaeg syn golygu "creodd fel y dywedodd". Ond cafwyd sawl ymgais i egluror enw yn cynnwys yr ymadrodd Hebraeg Ha brakha dabra syn golygu ...

                                               

Cabala

Cabbala, Hebraeg: קַבָּלָה‎, Qabbālāh, yn llythrennol "derbyn" yn yr ystyr "derbyn traddodiad". Maer Cabbalan cynnig dadansoddiad esoterig or Beibl Hebraeg ac ysgrifau clasurol Iddewiaeth ac ymarferion, fel mynegiadau dysgedigaeth gyfriniol ynglŷ ...

                                               

Dewiniaeth

Dewiniaeth, ywr term am ddylanwadu ar ddigwyddiadau, gwrthrychau, pobl a ffenomena trwy foddion goruwchnaturiol, paranormal neu gyfriniol. Gallai hefyd gyfeirio at yr ymarferion a ddefnyddir i wneud hynny, ar credau syn defnyddior rhain i esbonio ...

                                               

Hermetigiaeth

Mae Hermetigiaeth yn gasgliad o gredau crefyddol ac athronyddol wedi eu seilio yn bennaf ar yr ysgrifau a briodolir i Hermes Trismegistus, doethwr chwedlonol sydd o bosib yn gymysgedd or duwiau Thoth a Hermes. Credir mai Hermetigiaid oedd y Sabia ...

                                               

Liber AL vel Legis

Liber AL vel Legis yw prif destun cysegredig Thelema, wedi ei ysgrifennu gan Aleister Crowley yng Nghairo, yr Aifft ym 1904. Ei deitl llawn yw Liber AL vel Legis, sub figura CCXX, as delivered by XCIII=418 to DCLXVI, ond fel arfer cyfeirir ato yn ...

                                               

Sombi

Corff dynol a adfywiwyd gan ddewin neu offeiriad fwdw ac sydd dan ei reolaeth lwyr yw sombi. Yn ôl traddodiad bydd enaid y person yn cael ei ddwyn gan ddewiniaeth ddu, gan ei droin ddi-fywyd. Bydd y dewin fwdw yn claddur corff, ac yn hwyrach yn e ...

                                               

Sefydlwyr yr Unol Daleithiau

Arweinwyr gwleidyddol a gwladweinwyr oedd â rhan yn Chwyldro America oedd Sefydlwyr yr Unol Daleithiau trwy arwyddo Datganiad Annibyniaeth yr Unol Daleithiau, cymryd rhan yn Rhyfel Annibyniaeth America, sefydlu Cyfansoddiad yr Unol Daleithiau, ne ...

                                               

Rhinwedd

Priodoledd ddaionus neu nodwedd ragorol, yn enwedig o safbwynt moesegol neu ddiwinyddol, yw rhinwedd. Roedd syniad y bywyd rhinweddol yn sail i ddamcaniaeth foesol Aristotlys, ac mae ffurfiau ar foeseg rinweddol yn ddylanwadol hyd heddiw. Yn y tr ...

                                               

Annibyniaeth

Hunan-lywodraeth cenedl, gwlad neu wladwriaeth yw annibyniaeth. Trwy hanes bu cenhedloedd yn brwydro yn erbyn gwledydd neu ymerodraethau oedd yn rheoli nhw fel tiriogaethau, ac ynan datgan eu hannibyniaeth os oeddent yn ennill gweler rhyfel annib ...

                                               

Dynoliaeth

Maer gair Cymraeg dynoliaeth yn cyfuno dau beth: yr hil ddynol a rhinweddaur hil ddynol. Maen cwmpasur ddynol ryw a natur y ddynol ryw. Defnyddir yr ystyr gyntaf wrth gyfeirio at fodau dynol e.e. troseddau yn erbyn dynoliaeth ar ail ystyr fel ag ...

                                               

Rhestr gwledydd yn nhrefn dyddiad eu annibyniaeth

                                               

Amldduwiaeth

Amldduwiaeth ywr gred mewn nifer o dduwiau a duwiesau, yn aml mewn pantheon. Yn aml mae mytholeg ynghlwm ar duwiau, yn eu portreadu gyda chymeriadau a phriodoleddau gwahanol. Mewn rhai ffurfiau o amldduwiaeth, credir fod y duwiau ar duwiesau i gy ...

                                               

Crefydd Geltaidd

Yn debyg i bobloedd eraill Ewrop yn ystod Oes yr Haearn, mythos a chrefydd amldduwiol oedd gan y Celtiaid. Roedd amldduwiaeth Geltaidd yn cynnwys nifer fawr o dduwiau. Duwiau lleol oedd llawer or rhain, au dylanwad wedi ei gyfyngu i lecyn arbenni ...

                                               

Paganiaeth

Mae Paganiaeth, or Lladin paganus, "dyn cefn gwlad" neu "dinesydd", yn derm mantell a ddefnyddir i gyfeirio at gasgliad eang o gredau ysbrydol neu draddodiadau crefyddol an-Abrahamig, amldduwiol ac animistaidd amrywiol. Fei defnyddir yn bennaf o ...

                                               

Baháí

Crefydd a sefydlwyd yn y 19g ywr grefydd Baháí neur Ffydd Baháí ; mae Baháí mewn gwirionedd yn ansoddair yn disgrifior grefydd yn hytrach nag enwr grefydd ei hun, gall hefyd ddisgrifio unigolyn syn ddilynwr Baháulláh. Sefydlwyd hi gan Baháulláh y ...

                                               

Bwdhaeth

Crefydd ddi-dduw yw Bwdhaeth neu Fwdïaeth. Gellir ei hystyried hefyd yn athroniaeth gymhwysol neun ffurf ar seicoleg. Canolbwynt Bwdhaeth ywr hyn a ddysgodd Gotama Buddha, a aned yn Kapilavastu, ac a enwyd Siddhattha Gotama oddeutur 5g cyn Crist. ...

                                               

Crefyddau Abrahamig

Crefyddau syn deillio, yn ôl eu proffeswyr, or cyfamod rhwng Duw ac Abraham ywr crefyddau Abrahamig. Y tair crefydd Abrahamig yw Iddewiaeth, Cristnogaeth ac Islam. Y cysyniad o Undduwiaeth ac arddel Abraham fel un or proffwydi mawr ywr prif elfen ...

                                               

Cristadelffiaid

                                               

Cristnogaeth

Mae Cristnogaeth neu Cristionogaeth yn grefydd undduwiaeth syn seiliedig ar ddysgeidiaeth a ffydd bersonol yn Iesu Grist. Gosodir prif egwyddorion Cristnogaeth yn y Beibl, casgliad o lyfrau a llythyrau a ysgrifennwyd yn yr iaith Aramaeg, Hebraeg, ...

                                               

Dyneiddiaeth

Mae Dyneiddiaeth yn ddull mewn astudiaeth, athroniaeth, neu ymarfer, syn canolbwyntio ar egwyddorion a phryderon dynol. Mewn athroniaeth a gwyddoniaeth gymdeithasol, dyneiddiaeth ywr safbwynt syn cadarnhau bodolaeth rhywbeth a ellir ei alw yn nat ...

                                               

Ffwndamentaliaeth

Cyfeirir ffwndamentaliaeth at nifer o wahanol ddealltwriaethau am ystyriaeth ac ymarferiad crefyddol, trwy ddehongliad llythrennol testunau crefyddol megis y Beibl neur Coran ac weithiau mudiadau gwrth-fodernaidd o fewn crefyddau gwahanol. Cafodd ...

                                               

Hindŵaeth

Hindŵaeth yw crefydd gynhenid is-gyfandir India a phrif grefydd India ei hun heddiw. Mae’un or crefyddau hynaf a gychwynodd ryw bedair mil o flynyddoedd yn ôl. Bydd rhai o ddilynwyr y grefydd hon yn addoli un duw yn unig, ond bydd eraill yn addol ...

                                               

Iddewiaeth

Crefydd undduwiaeth gymharol fychan yw Iddewiaeth, â thua 14 miliwn o ddilynwyr byd-eang. Dawr gair Iddewiaeth or gair Groeg Ιουδαϊσμός a ddaw or Hebraeg יהודה, Iehŵda. Hi yw crefydd y bobl Iddewig. Sylfaen y grefydd ywr llyfrau or Beibl Hebraeg, ...

                                               

Jainiaeth

Crefydd o darddiad Indiaidd yw Jainiaeth, neu yn draddodiadol Jain Dharma. Cofnodir bodolaeth Jainiaeth or 9g CC., ond gall fod yn llawer hŷn na hynny. Jain yw person syn ddilynwr y Jinas, sef pobl sydd wedi ail-ddarganfod y dharma, air rhyddhau ...

                                               

Millét

Cymuned grefyddol yn yr Ymerodraeth Otomanaidd oedd millét. Dan system a gyflwynwyd ym 1454, rhannwyd poblogaeth yr Ymerodraeth Otomanaidd yn bedwar grŵp neu millét: y Mwslemiaid, y Cristnogion Uniongred, Cristnogion Armenia ar Iddewon. Cafodd po ...

                                               

Shintō

Ysbrydolrwydd brodorol Japan a phobl Japan ydy Shinto, hefyd kami-no-michi. Maen set o ymarferiadau iw gwneud yn ddiwyd er mwyn sefydlu cysylltiad rhwng Japan heddiw ai gorffennol hynafol. Cofnodwyd ymarferiadau Shinto gyntaf mewn llyfrau hanesyd ...

                                               

Siciaeth

Crefydd un Duw yw Siciaeth neu Sikhaeth sydd yn seiliedig ar athrawiaeth y deg Guru a drigai yng ngogledd India yn yr 16g ar 17g. Dyma bumed crefydd mwyar byd gyda dros 30 miliwn o ddilynwyr. Adnabyddir y system hon o athroniaeth crefyddol fel Gu ...

                                               

Taoaeth

Traddodiad crefyddol ac athronyddol syn pwysleisio byw mewn cytgord â Thao ydy Taoaeth. Maer term Tao yn golygu "ffordd", "llwybr" neu "egwyddor", a gellir ei darganfod mewn athroniaethau a chrefyddau Tsieineaidd eraill ar wahân i Daoaeth. Yn Nha ...

                                               

Tystion Jehofa

Mae Tystion Jehofa yn fudiad crefyddol Cristnogol adferiadol a milflynyddol. Mae cymdeithasegwyr crefyddol wedi nodir grŵp fel sect adfentyddol. Tarddiodd y grŵp o Fudiad Beiblaidd y Myfyrwyr ar ddiwedd y 19g gan Charles Taze Russell. Aeth trwy g ...

                                               

Wica

Mae Wica, syn cael ei alw yn Gwrachyddiaeth Baganaidd, yn grefydd Baganaidd gyfoes. Datblygwyd hi yn Lloegr yn ystod hanner cyntaf yr 20g a daeth hi i amlwg y cyhoedd ym 1954, wedi i Gerald Gardner, gwas sifil Prydeinig a sylfaenydd y grefydd, si ...

                                               

Zoroastriaeth

Zoroastriaeth ywr grefydd a sefydlwyd gan y proffwyd Zarathustra, tua dechraur 6ed ganrif CC, ym Mhersia. Maen grefydd ddeuolaidd gyn-Islamaidd syn dal i oroesi mewn rhannau o Iran a rhai or gwledydd cyfagos; mae Parsïaid India yn dilyn ffurf arb ...

                                               

Bedydd

Bedydd neu bedyddio ywr arfer yn y Gristnogaeth o gymhwyso dŵr at berson trwy drochiad neu daenelliad fel arwydd o buredigaeth neu atgenhedliad a hefyd o dderbyniad ir ffydd Gristnogol. Maer gair Cymraeg yn tarddu or gair Lladin baptidio. Ceir da ...

                                               

Adda

Y dyn cyntaf a grewyd gan Dduw yng Nghristnogaeth, Iddewiaeth, ac Islam oedd Adda. Ei wraig oedd Efa. Cawsant nifer o blant; y rhai a anwir yn yr Hen Destament yw Cain, Abel a Seth.

                                               

Asgetigiaeth

Cyfeiria asgetigiaeth at ffordd o fyw a nodweddir gan ymataliad rhag pleserau bydol, yn amlach na pheidio er mwyn cyflawni amcanion ysbrydol. Mae nifer o draddodiadau crefyddol, megis Cristnogaeth, Islam, Hindwaeth a Bwdhaeth yn hyrwyddo ymatalia ...

                                               

Beirniadaeth hanesyddol

Cangen o feirniadaeth lenyddol yw beirniadaeth hanesyddol syn archwilio i destunau hynafol, yn enwedig y Beibl, gan ganolbwyntio ar y cyd-destun hanesyddol. Tynna ar esboniadaeth, hanes, archaeoleg, ac ysgolheictod clasurol mewn ymgais i ail-luni ...

                                               

Cabledd

Difenwi neu sarhau duw, crefydd, neu wrthrych sanctaidd yw cabledd. Yn 2012 roedd cyfreithiau yn erbyn cabledd gan 32 o wledydd y byd, a difenwi crefydd yn drosedd mewn 87 o wledydd.

                                               

Caosffer

Maer Caosffer a elwir hefyd y Seren Caos ar Rhawd Caos, sydd wedi ei chymryd oddi wrth nofelau ffantasi Michael Moorcock, yn cael ei defnyddion aml gan ddewiniaid Caos ac fei gwelir heddiw fel symbol o "bosibiliadau annherfynol" dewiniaeth Caos.

                                               

Caplan

Clerigwr sydd yn cynnal gwasanaethau crefyddol mewn sefydliad sydd fel arall yn seciwlar yw caplan. Ceir caplaniaid mewn ysbytai, ysgolion a phrifysgolion, carchardai, y lluoedd arfog, yr heddlu, y frigâd dân, a busnesau.

                                               

Cwlt (addoliad)

Ystyr grefyddol draddodiadol y gair cwlt yw system o addoliad at endid penodol, ar garfan o ddilynwyr sydd gan y system honno. Er enghraifft, cwlt y Forwyn Fair yng Nghristnogaeth neu gwlt Shiva yn Hindŵaeth.

                                               

Diwethafiaeth

Diwinyddiaeth neu athrawiaeth grefyddol sydd yn ymwneud âr pethau diwethaf neu ddiwedd y byd yw diwethafiaeth, esgatoleg neu eschatoleg. Mae crefyddau a mytholegau ar draws y byd yn darogan cyfnod terfynol i hanes y ddynolryw. Er enghraifft, mae ...

                                               

Duw

Mae hon yn erthygl am Dduw yn y crefyddau un duwiol; gweler hefyd Al-lâh. Am duw mewn cyd-destun amldduwiaeth, gweler Duw amldduwiaeth, Duwiau Celtaidd a Duwies. Maer enw Duw yn cyfeirio at y duwdod y mae dilynwyr crefyddau Undduwiaeth yn ystyrie ...

                                               

Duwies

Bod dwyfol benywaidd yw duwies. Gallai fod yn un or duwiau yn y crefyddau amldduwiol neun fod dwyfol goruchel y cyfeirir atin aml fel Y Dduwies Fawr neu Y Fam Dduwies. Ymhlith y duwiesau enwocaf yn yr Henfyd y mae Athena, nawdd-dduwies dinas Athe ...

                                               

Mary Baker Eddy

Sefydlydd Seientiaeth Gristnogol, mudiad crefyddol newydd yn yr Unol Daleithiau, oedd Mary Baker Eddy. Ysgrifennodd hi Science and Health with Key to the Scriptures, gwerslyfr y mudiad, ym 1875, a sefydlodd Eglwys Crist, Gwyddonydd yn Boston, Mas ...

                                               

Ffenomen cyfrifiad Jedi

Mudiad yn 2001 i geisio hybu pobl i ysgrifennu "Jedi" neu "Jedi Knight" fel ei crefydd yn y cyfrifiad gwladol oedd y Ffenomen cyfrifiad Jedi. Roedd yr ymgyrch yn seiliedig ar nifer o e-bostiau gylchredol a oedd yn hawlio y byddai llywodraethau yn ...

                                               

Litwrgi

                                               

Lwsiffer

Daeth yr enw Lwsiffer or geiriau Lladin lucem ferre, "cariwr golau", a gyfeiriai at y seren fore syn rhagflaenur wawr syn dod â goleuni ir byd. Erbyn heddiw maer enw yn cyfeirio at y Diafol yn sgil hen ddehongliad or adnod Feiblaidd a geir yn Ese ...

                                               

Sun Myung Moon

                                               

Bened o Nursia

Sant a sylfaenydd Urdd Sant Bened oedd Bened o Nursia. Sefydlodd Bened deuddeg mynachlogydd yn yr Eidal cyn mynd i Monte Cassino, lle y sefydlodd yr Abaty Monte Cassino.

                                               

Offeiriad

Un ag awdurdod i gyflawni defodau cysegredig yw offeiriad. Gelwir merch syn cyflawni swydd offeiriad yn offeiriades. Maen debyg fod offeiriaid o ryw fath wedi bod ers dyddiau cynharaf crefydd, ond nid ydynt iw cael ymhob crefydd heddiw. Ni cheir ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →