ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 13



                                               

Dad-ddofi

Cynlluniau cadwraeth ar raddfa eang yw dad-ddofi sydd yn ceisio adfywio ac amddiffyn bywyd gwyllt ac ehangu bioamrywiaeth mewn ecosystem benodol. Yn aml byddai hyn yn golygu ailgyflwyno rhywogaethau cynhenid, fel arfer rhywogaethau allweddol neu ...

                                               

Parc cenedlaethol

Mae ardaloedd gwledig gorau Cymru wedi’u neilltuo’n Barciau Cenedlaethol neu’n Ardaloedd o Harddwch Naturiol Eithriadol. Mae’r gyfraith wedi diogelu’r ardaloedd yma er mwyn gwarchod ac ehangu eu prydferthwch naturiol. Ceir tri Pharc Cenedlaethol ...

                                               

Traeth baner las

Mae traeth baner las yn draeth morol neu ddŵr croyw adloniadol syn ateb gofynion llym o ran safonaur dŵr trwy gydol y cyfnod nofio blaenorol. Rhoddir statws baner las i farinas hefyd. Rhoddir statws baner las i draethau mewn dros 30 o wledydd yn ...

                                               

Coedwig

Ardal gyda dwysedd uchel o goed yw coedwig. Mae gan goedwig nifer o wahanol ddifiniadau yn seiliedig ar amryw o feini prawf. Diffiniad Geiriadur Prifysgol Cymru yw "Darn helaeth o dir ag amlder o goed a phrysglwyni’n tyfu’n naturiol arno, yn node ...

                                               

Coedwigaeth

Ffurfio a phlannu coedwigoedd am resymau economaidd, yn bennaf i dyfu coed am bren, yw coedwigaeth. Mae coedwigaeth hefyd yn ymdrin â rheoli coetir mewn ffurfiau eraill, er enghraifft gweithgareddau awyr agored. Pwysleisir cadwraeth gan goedwigwy ...

                                               

Tir coedwig dan reolaeth

Tir coedwig dan reolaeth yw datblygu cynlluniau rheoli coedwig fel rhan integrol o gynllunio defnydd tir rhanbarthol neu genedlaethol, at ddibenion diogelu natur, cadwraeth tirwedd a chynnal tirweddau syn bod neu y byddain ddymunol eu cael. Maen ...

                                               

Fferm wynt North Hoyle

Fferm wynt alltraeth cyntaf Cymru yw Fferm wynt North Hoyle, sydd wedii lleoli yn y môr oddi ar yr arfordir sydd rhwng Prestatyn a Rhyl, gogledd-ddwyrain Cymru - a hynny ers 2003. Maen gorchuddio arwynebedd o 10 km², ac mae tua 7.5 kilometr ir go ...

                                               

Gwynt y Môr

Fferm wynt alltraeth wedii lleoli oddi ar arfordir Prestatyn, gogledd-ddwyrain Cymru yw Gwynt y Môr. Maen cynhyrchu 576 MW o ynni a hi ywr bumed fwyaf yn y byd. Cwmni ynni NPower Renewables sydd y tu ôl ir cynllun ac maen cynhyrchu 576MW gyda 160 ...

                                               

Toiled

Defnyddir toiled i gael gwared ar wastraff corfforol megis piso, troeth ac ymgarthion. Yr enwau cynhenid arno yw tŷ bach a lle chwech. Benthyciad or Saesneg yw "toiled". Gelwir lle chwech mewn ystafell wely yn en suite ".

                                               

Troeth

Yr hylif corfforol a secretir gan yr arennau ac ysgarthir gan yr wrethra yw troeth neu wrin. Prif gyfansoddion troeth yw dŵr, wrea, sodiwm clorid, potasiwm clorid, ffosffad, asid wrig, halen organig, ar pigment wrobilin.

                                               

Dadfeilio ymbelydrol

Proses mewn ffiseg ydy dadfeiliad ymbelydrol pan fo niwclews atomig ansefydlog yr elfen gemegol yn colli neun rhyddhau egni drwy ïoneiddio gronynnau, hynny yw drwy daro atomau a bwrw electronau i ffwrdd ohonyn nhw. Nid ywr niwclews yn bwrw yn erb ...

                                               

Synhwyrydd Geiger-Müller

Dyfais i ganfod a mesur pelydredd ydy Synhwyrydd Geiger-Müller. Dymar dull mwyaf cyfarwydd o ganfod pelydriad ar math mwya cyffredin mewn labordy. Cafodd ei ddyfeisio gan Hans Geiger a Walther Müller yn yr Almaen yn 1928. Pan aiff pelydryn o alff ...

                                               

Toddiad niwclear

Mae toddiad niwclear yn digwydd pan for cnewyllyn neur adweithydd niwclear mewn atomfa yn cael ei ddifrodi drwy orboethi; maer broses yman golygu fod damwain erchyll wedi digwydd a "thoddaid niwclear" ydyr gair answyddogol am hyn. Nid ywr Yr Asia ...

                                               

Ynni niwclear

Ynni niwclear ywr enw a ddefnyddir ar gyfer unrhyw dechnoleg syn ennill ynni trwy ddefnyddio adwaith niwclear, naill ai ymholltiad niwclear neu ymasiad niwclear. Ar hyn o bryd, dim ond ymholltiad niwclear a ddefnyddir yn fasnachol, lle maer adwai ...

                                               

Hinsoddeg

Hinsoddeg yw’r astudiaeth o dywydd dros amser, fel arfer dros gyfnod o flynyddoedd, h.y. tywydd ar gyfartaledd. Mae meteoroleg ar y llaw arall yn edrych ar batrymau a newidiadau’r tywydd yn ddyddiol. Felly, mae graddfeydd amser gwahanol yn bwysig ...

                                               

Oes Iâ Karoo

Digwyddodd Oes Iâ Karoo, un or 5 prif Oes Iâ, yn ystod yr Eon Ffanerosöig, a dymar ail or pump: rhwng 360 a 260 miliwn o flynyddoedd cyn y presennol. Dawr enw o greigiau perthnasol a ddarganfuwyd yn 19C yn ardal Karoo yn Ne Affrica - y creigiau c ...

                                               

Oes yr Iâ

Cyfnod o oerfel eithriadol yn hanes y ddaear syn gallu parhau am gannoedd neu filoedd o flynyddoedd yw Oes yr Iâ. Yn ystod cyfnod fel hyn mae haen iâ trwchus yn gorchuddio rhannau or cyfandiroedd. Rhenir llinell amser daearegol y Ddaear yn bedair ...

                                               

Osgiladiad Gogledd Iwerydd

Màs aer helaeth yn rhanbarth Gogledd yr Iwerydd sydd yn osgiladu rhwng y gwasgedd Uchel is-drofannol a gwasgedd Isel Gwlad yr Iâ yw’r Osgiladiad Gogledd Iwerydd. Mae hwn wedi cael ei hen gydnabod fel un o brif nodweddion y system hinsawdd fyd-ean ...

                                               

Hinsawdd y Riviera

Mae hinsawdd y Canoldir ar y Riviera, ond gyda ychydig o wahaniaethau. Fe fydd y mynyddoedd syn union ir gogledd yn eu chysgodi yn erbyn y gwyntoedd oer. Fe fydd awel y môr yn cadwr tymheredd yn gyfforddus haf a gaeaf. Mae yna bedwar tymor;- Yr h ...

                                               

Rhewlifiant Andea-Saharaidd

Digwyddodd y Rhewlifiad Andea-Saharaidd, un or 5 prif Oes Iâ, yn ystod y gorgyfnod Paleosöig: rhwng 450 a 420 miliwn o flynyddoedd cyn y presennol: yn ystod y cyfnod Ordofigaidd ar Silwraidd. Yn ystod y Rhewlifiant hwn, gwyddys i rewlifau ffurfio ...

                                               

Rhewlifiant Cryogenaidd

Maer erthygl hon yn cyfeirio at Oes Iâ; am erthygl am y Cyfnod daeareg gweler: Cryogenaidd Cryogenian. Maer Rhewlifiad Cryogenaidd yn un o 5 rhewlifiad anferthol ar ail rewlif ers ffurfior Ddaear, gyda Rhewlifiad Hwronaidd oi flaen ar Rhewlifiad ...

                                               

Rhewlifiant Cwaternaidd

Cyfres o ddigwyddiadau rhewlifol yw Rhewlifiant cwaternaidd, Rhewlifiant Pleistosen, Oes yr Iâ Cyfredol neur Rhewlifiad Diweddaraf Seiliwyd dechraur cyfnod Cwaternaidd ar ddechraur Rhewlif hwn: 2.58 miliwn o flynyddoedd CP ac maen parhau hyd hedd ...

                                               

Rhewlifiant Hwronaidd

Ymestynnodd yr oes rewlifol Hwronaidd o 2.400 miliwn o flynyddoedd yn ôl tan 2.100 m o flynyddoedd yn ôl. Maen ymestyn drwyr cyfnodau daearegol y Sideraidd ar Rhycaidd or era Paleoproterosöig. Digwyddodd y Rhewlifiad Hwronaidd yn union wedi "Digw ...

                                               

Tymor

Rhan or flwyddyn yw tymor sydd â newidiadau mewn tywydd, ecoleg, ac oriau golau dydd. Ceir pedair rhan: gwanwyn, haf, hydref a gaeaf. Natur a newid yn y tywydd syn ffurffior tymhorau a hynny cylchdroad y blaned o gwmpas yr Haul. Arferair Celtiaid ...

                                               

Cynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig 2009

Cynhadledd y Cenhedloedd Unedig i gytuno ar fframwaith i liniaru newid hinsawdd ar ôl 2012 oedd Cynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig 2009. Cynhaliwyd yng Nghopenhagen, Denmarc, rhwng 7 ac 18 Rhagfyr 2009. Yn cynrychioli Cymru yn y gynha ...

                                               

Dyddiaduron amgylcheddol Cymreig

Dywedir bod gwerin Cymry gydar mwyaf llythrennog o holl ddinasyddion Ewrop yn eu hiaith eu hunain ag eithrio Gwlad yr Iâ erbyn y 19g. Ysgolion Sabothol Griffith Jones, Llandowror a dylanwad Thomas Charles oedd bennaf gyfrifol. Canlyniad naturiol ...

                                               

Gaeaf niwclear

Sefyllfa ddamcaniaethol o ddinistr amgylcheddol a fyddain digwydd o ganlyniad i ryfel niwclear yw gaeaf niwclear. Tybir byddai ffrwydradaur bomiau niwclear yn effeithio ar hinsawdd y Ddaear, yn enwedig oeri a thywyllu byd-eang wrth i fwg ac huddy ...

                                               

Calendr litwrgïaidd

Fel ran o newidiadau Ail Gyngor y Fatican diwygiwyd calendr litwrgïaidd Yr Eglwys Gatholig Rufeinig i redeg ar gylchdro tair blynedd ar gyfer y Sul a dwy flynedd ar gyfer dyddiaur wythnos.

                                               

Haf Bach Mihangel

Maer enw Haf Bach Mihangel yn cael ei ddefnyddio i ddisgrifio digwyddiad annisgwyl yn y tywydd, mewn cyfnod pan fydd yr haf wedi gorffen ar hydref wedi cychwyn, lle mae tywydd yr haf yn dod yn ôl am gyfnod byr o rai diwrnodau. Fel arfer bydd yn d ...

                                               

Trofannau

Y trofannau ywr rhannau or byd sydd rhwng 23°30 ir gogledd a 23°30 ir de or gyhydedd. Yn yr ardaloedd hyn maer haul union uwchben o leiaf unwaith y flwyddyn.

                                               

Ailgylchu plastig

Ailgylchu plastig ywr broses o adfer plastig sgrap neu wastraff ac ailbrosesur deunydd i greu cynhyrchion defnyddiol. Gan nad ywr mwyafrif o blastig yn fioddiraddiadwy, mae ailgylchu yn rhan o ymdrechion byd-eang i leihau plastig yn y ffrwd wastr ...

                                               

Egni gwynt

Pan fo gwynt yn troi llafnau twrbein maer generadur yn cynhyrchu trydan, a gelwir yr egni hwn yn egni gwynt. Caiff egni gwynt ei ddisgrifio fel egni cynaliadwy syn lanach nar dulliau traddodiadol o gynhyrchu trydan: tanwydd ffosil, boed yn olew n ...

                                               

Egni hydro

Egni wedii gynhyrchu o ddŵr ydy egni hydro neu egni dŵr neu hydroelectrig ac mae sawl math ar gael heddiw. Daw o ganlyniad i ddŵr yn symud mewn gwahanol ffyrdd, er enghraifft, dŵr yn troi olwyn y felin. Ymhlith y dulliau mwyaf poblogaidd o greu t ...

                                               

Egni llanw

Math o Egni hydro yw egni llanw syn ffynhonnell egni adnewyddadwy ac syn defnyddio egni o donnaur môr i gynhyrchu egni trydannol. Mae tonnau a llanw a thrain fwy dibynadwy, yn fwy cyson nar gwynt o safbwynt cynhyrchu trydan. Ceir dau brif fath: g ...

                                               

Hwylio

Proses o reoli cwch neu long gan ddefnyddio hwyl mawr o ddefnydd yw hwylio. Drwy newid rhaffau, llyw, ar bwrdd canolog, llwyddar hwyliwr i reoli grym y gwynt ar yr hwyliau er mwyn newid cyfeiriad a chyflymder y cwch. Er mwyn meistrolir sgìl hwn, ...

                                               

Llyn Llydaw

Mae Llyn Llydaw yn llyn sydd wedii leoli ar ochr yr Wyddfa yn Eryri. Maen llyn hir, cul yn Nghwm Dyli, sydd tua thraean or ffordd i gopar Wyddfa, a chydag arwynebedd o 110 acer, Llydaw ywr mwyaf or llynnoedd ar lethraur Wyddfa. Gan fod Trac y Mwy ...

                                               

Melin wynt

Melin wynt yw melin syn cael ei phŵer or gwynt. Maer gwynt yn troi hwyliaur felin, a gellir defnyddior egni i wahanol bethau, er enghraifft malu grawn, cynhyrchu trydan neu bwmpio dŵr. Defnyddir y term "melin wynt" fel rheol am y math traddodiado ...

                                               

Morlyn Llanw Abertawe

Cynllun i harneisio ynni carbon isel ym Mae Abertawe yw Morlyn Llanw Abertawe, a fydd y mwyaf oi fath drwyr byd ar ôl ei gwbwlhau. Saif Bae Abertawe o fewn aber yr afon Hafren ac amrediad llanwr aber ywr ail fwyaf yn y byd - gydar gwahaniaeth rhw ...

                                               

Platfform drilio

Mae Platfform drilio yn strwythur mawr i alluogi chwilio am ac echdynnu olew neu nwy o wely’r môr. Yn ddiweddarach, defnyddid platfformau i osod terbini gwynt ar wely’r môr. Fel arfer defnyddir platfformau ar ysgafell gyfandirol, mewn cysylltiad ...

                                               

Rhestr o Holl Ffermydd Gwynt Gwledydd Prydain

Dyma restr gynhwysfawr o holl ffermydd gwynt sydd a mwy nag un tyrbein, syn weithredol ac sydd o wledydd Prydain. Mae trwch y wybodaeth a gynhwyswyd yn y rhestr yn deillio o restr y BWEA: hyd at Hydref 2010. Cadwyd enwr fferm wynt fel ag y maen c ...

                                               

SeaEnergy plc

Cwmni ynni or Alban yw SeaEnergy plc. Maen gweithio ym maes ynni adnewyddadwy, yn enwedig or môr. Lleolir ei bencadlys yn Aberdeen. Ei hen enw oedd Ramsco Energy, cwmni a sefydlwyd yn 1977; newidwyd yr enw i SeaEnergy plc yn 2008. Fel Ramsco Ener ...

                                               

Calendr

Mae Calendr yn system o fesur amser gydar uned lleiaf yn un diwrnod, neu gylchdro ein planed. Yng Nghymru a thros y rhan fwyaf or byd fe ddefnyddir y Calendr Gregoraidd sydd wedii seilio ar symudiadaur haul ac syn rhannur flwyddyn yn 365 neun 366 ...

                                               

Adduned Blwyddyn Newydd

Addewid neu fwriad a wneir gan berson ar ddechrau blwyddyn newydd ydy Adduned Blwyddyn Newydd. Gan amlaf, maer adduned yn ymwneud â gosod nod neu darged personol ich hunan neu waredu rhyw arfer ddrwg och bywyd. Nodwedd ganolog o adduned blwyddyn ...

                                               

Blwyddyn

Blwyddyn ywr cyfnod amser y maen cymryd ir Ddaear gylchdroi o amgylch yr Haul unwaith. Mae hyn yn cyfateb i gyfnod symudiad ymddangosiadol yr Haul o gwmpas yr ecliptig. Blwyddyn drofannol, syn 365.2422 diwrnod, ywr amser maen cymryd ir haul fynd ...

                                               

Blwyddyn ariannol

Cyfnod a ddefnyddir i gyfrifo datganiadau ariannol ar gyfer busnesau a sefydliadau eraill yw blwyddyn ariannol neu am lywodraeth blwyddyn gyllidol. Mae or un hyd â blwyddyn arferol, ond nid yw o reidrwydd yn para o 1 Ionawr i 31 Rhagfyr. Yn aml c ...

                                               

Blwyddyn naid

Gelwir blwyddyn syn cynnwys y dydd 29 Chwefror yn flwyddyn naid. Dewiswyd y blynyddoedd syn rhanadwy gan 4 i fod yn flynyddoedd naid, heblaw am y blynyddoedd syn rhanadwy gan 100 a heb fod yn rhanadwy gan 400. Maer rheol hwn yn rhoi 97 blynyddoed ...

                                               

Calan

Ystyr Calan ywr "dydd cyntaf" e.e. Calan Mai ydyr diwrnod cyntaf o Fai, Calan Gaeaf ydyr diwrnod cyntaf or gaeaf. Gall gyfeirio at un o sawl diwrnod yn y flwyddyn: Dydd Calan Ionawr, diwrnod cyntaf y flwyddyn 1 Ionawr, neu Y Calan, sef tymor dech ...

                                               

Calendr Adfent

Calendr arbennig syn cael ei ddefnyddio i gyfrir dyddiau tan y Nadolig ywr calendr Adfent. Gan fod dyddiad Sul cyntaf yr Adfent yn amrywio rhwng Tachwedd 27 a Rhagfyr 3, maer rhan fwyaf o galendrau Adfent yn dechrau ar Rhagfyr 1, ond maer rhai sy ...

                                               

Calendr Gregori

Calendr Gregori ydyr calendr mwyaf cyffredin drwyr byd; caiff ei ddefnyddio drwy Ewrop. Cafodd ei dderbyn fel y dull rhyngwladol o fesur amser a dyddiadau ers degawdau yn y byd cyfathrebu, teithio a diwydiant, a chaiff ei adnabod gan sefydliadau ...

                                               

Calendr Hebreaidd

Maer calendr Hebreaidd, neur calendr Iddewig, yn galendr lloerheulol a gaiff ei ddefnyddio heddiw fel arfer mewn cysylltiad â chysyniadau crefyddol. Defnyddir y calendr hwn i bennu gwyliau Iddewig a pha bryd y darllenir y Torah yn gyhoeddus a dyd ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →